اربعين، یادبودی از حوادث کربلا

  • کد خبر: 1457
  • منبع خبر: کتاب اربعين

خلاصه آري حسين علیه السلام كه در راه هدفهاي عالي به شهادت رسيد و براي بسط عدالت و تهذيب اخلاق مسلمانان جان خود را از دست داد، بسيار شايسته است كه براي او مجالس و محافل تشكيل شود و فضائل و مناقب او گفته آيد، تا مردم از مكتب آن جناب درس فداكاري بياموزند.


بِسْمِ اللَّه الرحمن الرحيم

يكي از معتقدات مردم كه همواره سنت بر آن جاري بوده تشكيل مجلس يادبود براي درگذشتگان پس از گذشت چهل روز مي‌باشد، روز اربعين خويشاوندان و دوستان ميّت پيرامون همديگر اجتماع مي‌كنند و براي بزرگداشت متوفي و طلب مغفرت خيرات و مبرّات كرده و اشعار و مراثي مي‌خوانند و خصوصيات اخلاقي و مزاياي اجتماعي او را بيان مي‌كنند. تشكيل مجلس چهلم براي زندگان نيز مفيد است و آنان را به ياد مرگ مي‌اندازد.

انعقاد مجلس اربعين و گفتگوهايي كه در آن رد و بدل مي‌شود و خطبه‌ها و اشعاري كه در آنجا خوانده مي‌شود در دلها اثر مي‌گذارد و مردم از اين گفتگوها و بيان فضائل اخلاقي استفاده مي‌كنند و آن خطبه‌ها و اشعار و مراثي در كتابها ثبت شده و مرور تاريخ آنها را از بين نمي‌برد آيندگان نيز از آن استفاده مي‌كنند.

اين سنت حسنه كه همواره جاري بوده، در مورد شخص متوفي تفاوت دارد، البته معلوم است كه متوفي اگر داراي شخصيت ممتاز باشد و فضائل و بركات داشته باشد مجلس آن هم به همان اندازه اهميت پيدا مي‌كند، در اين گونه مجالس به تناسب مقام از فضائل و مكارم سخن گفته مي‌شود و از اصلاحات جامعه و دفع مضار و مفاسد و جلب منافع گفتگو مي‌گردد و مردم را به طرف تهذيب نفس و كسب خيرات دعوت مي‌كنند.

كساني كه در كتب و سير تحقيق و مطالعه دارند و حالات مصلحان جامعه را مورد بررسي قرار مي‌دهند، مردي را كه از هر جهت شايسته تكريم و تجليل باشد و زندگي او درس و آموزنده باشد و مردم را به سعادت و فضيلت سوق دهد و از آزادي و حُرّيَّت دفاع نمايد و جان خود را در راه هدف مقدسش بدهد و جامعه را به متابعت از مقررات مذهب و اخلاق فاضله دعوت كند كسي جز حسين بن علي علیه السلام نخواهد بود.

آري حسين علیه السلام كه در راه هدفهاي عالي به شهادت رسيد و براي بسط عدالت و تهذيب اخلاق مسلمانان جان خود را از دست داد، بسيار شايسته است كه براي او مجالس و محافل تشكيل شود و فضائل و مناقب او گفته آيد، تا مردم از مكتب آن جناب درس فداكاري بياموزند، از اين رو مردم براي آن حضرت روز اربعين مجلس تشكيل مي‌دهند و در كنار قبر مقدس او جمع مي‌شوند.

در ميان مردم معمول است كه اربعين براي متوفي در سال اول تشكيل مي‌شود و در سالهاي بعد ديگر تكرار نمي‌گردد، اما در مورد سيدالشهداء علیه السلام اين مورد مستثني است، زيرا قيام و شهادت آن حضرت اختصاص به يك سال و چند سال ندارد و بايد تشكيل مجلس درباره‌ آن جناب همه ساله تكرار شود تا مردم از آن واقعه و حادثه درس بگيرند و از نتايج آن قيام مقدس استفاده بكنند. از اين رو عادت شيعيان بر اين جاريست كه همه ساله در اربعين مجالس مصيبت و عزا براي امام حسين علیه السلام تشكيل مي‌دهند و در آن فضائل و مناقب و علل قيام و فداكاري آن حضرت سخن مي‌گويند و شعراء مرثيه مي‌گويند و خطباء خطبه مي‌خوانند و اوضاع و احوال كربلا را تشريح مي‌كنند.

 

آمدن جابر به كربلا در روز اربعين

شيخ جليل القدر عمادالدين أبي جعفر محمد بن أبي القاسم طبري مسنداً از عَطِيَّة بن سعد روايت كرده است كه گفت:

با جابر بن عبدالله انصاري به جهت زيارت قبر امام حسين صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْه بيرون رفتيم. چون به كربلا وارد شديم، جابر نزديك فرات رفت و غسل كرد، جامه‌اي را لنگ خود نمود و جامه ديگر را بر دوش افكند، پس بسته‌اي كه در آن سعد (گياه خوشبوئي) بود گشود و از آن بر بدن خود پاشيد و به جانب قبر روان شد.

گامي برنمي‌داشت مگر با ذكر خدا تا نزديك قبر رسيد. به من گفت:

دست مرا بر قبر بگذار. من دست او را بر قبر گذاشتم.

چون دستش به قبر رسيد بي‌هوش بر روي قبر افتاد. آب به رويش پاشيدم تا به هوش آمد و سه بار گفت:

يا حسين (آنگاه امام حسين علیه السلام را مخاطب قرار داده، عرض كرد:)

«حبيب لا يجيب حبيبه!»

«آيا دوست جواب دوست خود را نمي‌دهد!».

بعد با خود گفت:

كجا تواني جواب دهي و حال آنكه رگهاي گردن تو را بريده‌اند و ما بين سر و بدن تو جدايي افتاده است.

شهادت مي‌دهم كه تو فرزند خاتم أنبياء، فرزند سيد المؤمنين هستي، فرزند كسي هستي كه ملازم تقوي، سَليل هدايت بود، پنجمين اصحاب كساء، پسر سيد نقباء، فرزند فاطمه زهراء سيد و سرور زنان. و چگونه چنين نباشي و حال آنكه دست سيدالمرسلين تو را پرورش داده، در آغوش متقين پرورش يافتي، از پستان ايمان شير خوردي و با اسلام از شير گرفته شدي و در حيات و ممات پاكيزه بودي.

همانا دلهاي مؤمنين در فراقت غمين است، با اين كه در نيكويي حال تو شكي نيست پس سلام و خشنودي خدا بر تو باد و همانا شهادت مي‌دهم كه تو بر شيوه‌ي برادرت يحيي بن زكريا گذشتي … بعد جابر به ديگر شهداء سلام داد و گفت:

«السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الْأَرْوَاحُ الَّتِي حَلَّتْ بِفِنَاءِ الْحُسَيْنِ وَ أَنَاخَتْ بِرَحْلِه …».

سپس فرمود:

سوگند به آنكه محمد صلی الله علیه و آله و سلم را به حق مبعوث كرد، ما هم در مقام و مرتبت شما شريك هستيم.

عَطِيَّة به جابر عرض كرد:

چگونه ما با ايشان شركت كرديم و حال آنكه ما بياباني نپيموديم و كوهي بالا نرفتيم و شمشيري نزديم، اما اين گروه مابين سر و بدنشان جدايي افتاده و اولادشان يتيم و زن انسان بيوه گشته اند!

جابر گفت:

اي عَطِيَّة، از حبيب خود رسول خدا صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِه وَ سَلَّم شنيدم كه مي‌فرمود:

«مَنْ أَحَبَّ قَوْماً حُشِرَ مَعَهُمْ وَ مَنْ أَحَبَّ عَمَلَ قَوْمٍ أُشْرِكَ فِي عَمَلِهِم»

«هر كس گروهي را دوست داشته باشد با آنها محشور شود و هر كس عمل قومي را دوست داشته باشد در آن شريك شود».

سوگند به خداوند كه محمد صلی الله علیه و آله و سلم را به حق به پيامبري مبعوث كرد كه نيت من و اصحابم بر آن چيزيست كه حضرت حسين علیه السلام و ياران او بود.

پس جابر گفت:

مرا به كوفه ببر.

عَطِيَّة گويد:

چون اندكي راه رفتيم فرمود:

اي عَطِيَّة آيا تو را وصيت نكنم در حالي كه گمان ندارم بعد از اين سفر ديگر تو را ملاقات كنم؟ (عرض كردم: بفرماييد فرمود:)

«أَحِبَّ مُحِبَّ آلِ مُحَمَّدٍ مَا أَحَبَّهُمْ وَ أَبْغِضْ مُبْغِضَ آلِ مُحَمَّدٍ مَا أَبْغَضَهُمْ وَ إِنْ كَانَ صَوَّاماً قَوَّاماً وَ ارْفُقْ بِمُحِبِّ آلِ مُحَمَّدٍ فَإِنَّهُ إِنْ تَزِلَّ لَهُمْ قَدَمٌ بِكَثْرَةِ ذُنُوبِهِمْ ثَبَتَتْ لَهُمْ أُخْرَي بِمَحَبَّتِهِمْ فَإِنَّ مُحِبَّهُمْ يَعُودُ إِلَي الْجَنَّةِ وَ مُبْغِضَهُمْ يَعُودُ إِلَي النَّار»

«دوستان آل محمد را دوست بدار مادامي كه ايشان را دوست مي‌دارند و دشمنان آل محمد را دشمن بدار مادامي كه دشمن ايشان هستند، اگر چه فراوان روزه بگيرند و نماز بگذارند و با دوست (محمد و آل محمد مدارا كن، چون اگر پايي از ايشان در اثر زيادي گناه بلغزد پاي دگرش به خاطر دوستي ايشان استوار و ثابت بماند همانا دوست ايشان به بهشت و دشمن ايشان به دوزخ بازگردد.» (بحار الاَنْوار، ج 101، ص 195).

 

اَلسَّلامُ عَلي وَلِيِّ اللَّهِ وَ حَبيبِهِ، اَلسَّلامُ عَلي خَليلِ اللَّهِ وَ نَجيبِهِ

اَلسَّلامُ عَلي صَفِيِّ اللَّهِ وَ ابْنِ صَفِيِّهِ، اَلسَّلامُ عَليَ الْحُسَيْنِ الْمَظْلُومِ الشَّهيدِ

اَلسَّلامُ علي اَسيرِ الْكُرُباتِ وَ قَتيلِ الْعَبَراتِ

اربعين يعني يگانه‌شدن با كربلا، و بيگانه‌شدن از هر آنچه كربلاستيز و كربلا گريز است. پایگاه اطلاع رسانی شیعیان آفریقا چهلمين روز شهادت الگوي حريت براي تمام بشريت، را به عموم مسلمانان به ویژه به شیعیان جهان تسليت و تعزيت عرض می نماید و از درگاه احدیت، خواستار توفیق روزافزون در پیروی از سیره اهل بیت علیهم السلام برای محبین و پیروان ایشان است.

 

منبع: برگرفته از کتاب اربعين/ مهدي آقابابايي.