تشیع در آفریقای جنوبی

  • کد خبر: 1614
  • منبع خبر: ویکی شیعه

خلاصه پیشینه تشیع در آفریقای جنوبی به هفت قرن پیش بازمی‌گردد که شیخ محمدحسین غیب‌ شاه (یا غریب‌ شاه) پس از طی نه هزار کیلومتر مسیر آبی از هندوستان به شهر ژوهانسبورگ مهاجرت کرد و در این شهر شروع به تبلیغ اسلام و آموزه‌های شیعی کرد.


اطلاعات عمومی

آفریقای جنوبی، جنوبی‌ترین کشور قاره آفریقا که حدود یک میلیون مسلمان در آن زندگی می‌کنند. شیعیان بومی، مهاجرانی از کشورهای پاکستان، کشمیر، لبنان، هند، خوجه‌های اثناعشری و همچنین گروهی از اسماعیلیان، جمعیت شیعه در این کشور را تشکیل می‌دهند. انجمن دین و زندگی اجتماعی (مؤسسه ‏PEW) در سال ۲۰۰۹ میلادی، شمار شیعیان آفریقای جنوبی را ۷۳ هزار تن تخمین زده است. پیشینه تشیع در این کشور را به مهاجرت شیخ محمدحسین غیب‌‌شاه از هند در حدود قرن ۱۶ میلادی دانسته‌اند.

 

اطلاعات کشورشناسی

آفریقای جنوبی، در جنوبی ترین قسمت قاره آفریقا قرار گرفته است. این کشور از شمال غربی با نامیبیا، از شمال با بوتسوانا و زیمبابوه، از شمال شرقی با موزامبیك و از شرق با سوازیلند همسایه است و اقیانوس اطلس از جنوب و جنوب غربی و اقیانوس هند از جنوب شرقی آن را احاطه كرده‌اند.

۷۵٪ از جمعیت این کشور سیاه پوست هستند، حدود ۱۴٪ سفیدپوست (که ۶۰٪ آنها از سفیدپوستان از نژاد آفریقایی‌اند که بیشتر آنها باقی مانده نژاد انگلیسی هستند)، ۳٪ نژاد هندو و ۸٪ از نژاد دورگه.

افریقای جنوبی در سال ۱۹۱۰م از انگلیس مستقل شد و بر اساس انتخابات سال ۱۹۶۰ به صورت جمهوری درآمد. این كشور دارای ۹ استان (نیمه خود مختار) است كه پرتوریا پایتخت كشور و مركز سیاسی، كیپ تاون مركز قانون‌گذاری و بلوم فونتین مركز قضایی آن به شمار می‌آید.

هشتاد درصد جمعیت آفریقای جنوبی مسیحی، دو درصد مسلمان (بیش از یک میلیون نفر)، ۰۱/ درصد یهودی و بقیه نیز بدون مذهب و یا پیرو آیین‌های بومی هستند.

 

اسلام

نخستین مسلمانان آفریقای جنوبی از دو منطقه ساحلی به ترانسوال آمدند: اولین گروه از مجمع الجزایر اندونزی و مالزی وارد دماغه امیدنیک شدند و سپس به این کشور آمدند. گروه دوم از شبه قاره هند و پاکستان وارد ناتال شدند. مسلمانان این کشور فعال و طرفدار حزب کنگره ملی آفریقا هستند و علیه نژادپرستی مبارزه می‌کنند.[1]

مسلمانان این کشور بیشتر در شهرهای کیپ‌تاون، دوربان، ژوهانسبورگ و پرتوریا سکونت دارند و اندکی از آنها از تمکّن مالی و تحصیلات عالیه برخوردارند و نقش نسبتاً مهمی در صحنه سیاسی، اجتماعی و تا حدودی اقتصادی کشور ایفا می‌کنند.

پس از برگزاری انتخابات آزاد سال ۱۹۹۴م، با توجه به نقش مسلمانان در مبارزه علیه رژیم آپارتاید در کنار سیاه پوستان و همکاری نزدیک برخی شخصیت‌های مسلمان با کنگره ملی آفریقا(ANC) و همچنین کنگره پان آفریکن(PAC)، مسلمانان نقش فعال‌تری در صحنه سیاسی کشور بر عهده گرفتند. هم زمان در فضای جدید، تعداد زیادی از سازمان‌ها و تشکیلات سیاسی و مذهبی در داخل جامعه مسلمانان این کشور شکل گرفت، به طوری که هم‌اکنون مسلمانان در سطح کشور دارای ۴۵۵ مسجد، ۴۶۳ سازمان و ۴۰۸ مرکز آموزشی، ۵ رادیوی محلی و ۵ ماهنامه اسلامی هستند.

 

تشیع

پیشینه تشیع در آفریقای جنوبی به هفت قرن پیش بازمی‌گردد که شیخ محمدحسین غیب‌ شاه (یا غریب‌ شاه) پس از طی نه هزار کیلومتر مسیر آبی از هندوستان به شهر ژوهانسبورگ مهاجرت کرد و در این شهر شروع به تبلیغ اسلام و آموزه‌های شیعی کرد. در عصر حاضر، شیعیان بومی آفریقای جنوبی، طی سه دهه اخیر به این مذهب پیوسته‌اند. افزون بر آنها، شیعیانی از کشورهای پاکستان، کشمیر، لبنان و هند نیز به این کشور مهاجرت کرده‌اند. امروزه شیعیان بیشتر در کیپ تاون، ژوهانسبورگ، پرتوریا، کرونستاد، بلوم فونتین، پیترزبورگ، دوربان و پورت الیزابت حضور دارند. تعدادی از خوجه های اثناعشری و همچنین گروهی از اسماعیلیان (بهره ها و آقاخانی‌ها) نیز در این کشور زندگی می‌کنند. [2]

 

جمعیت شیعیان

جمعیت شیعیان آفریقای جنوبی بنا بر آمار انجمن دین و زندگی اجتماعی‏«مؤسسه ‏PEW»‏ در سال ۲۰۰۹میلادی، 000/73 نفر اعلام شده است.

 

شخصیت‌های شیعه

سید آفتاب حیدر رضوی: مدیر مرکز اسلامی اهل بیت در کیپ تاون.

شيخ عبد‌الله كازينگاتی، طلبه سابق جامعة المصطفی العالمیة

 

مراکز شیعی

برخی از مراکز شیعی در آفریقای جنوبی عبارتند از:

مرکز اسلامی اهل بیت (ع) که در سال ۱۹۹۱م در کیپ تاون تأسیس شد و فعالیت شیعیان را سامان‌دهی می‌کند و سایر مراکز نیز زیر نظر آن فعالیت می‌کنند.

موسسه اهل بیت در دوربان

مرکز اسلامی المصطفی (ص): در گواتما در ۳۵ کیلومتری ژوهانسبورگ

مرکز اسلامی «گوگولوته‌«

مركز اسلامی و حسينيه شيعيان پاكستانی در شهر ژوهانسبرگ‌

موسسه اندیشه اسلامی معاصر:‌ اگر چه ارکان این موسسه از اهل سنت هستند ولی ارتباط نزدیکی با شیعیان و علاقه ویژه‌ای به امام خمینی و انقلاب اسلامی ایران دارند. آنان هفته نامه‌ای دینی منتشر می‌کنند که محتوای آن دفاع از اتحاد شیعه و سنی و حمایت از انقلاب اسلامی است.[3]

 

مهمترین مساجد شیعیان

مسجد اهل بیت در کیپ تاون

مسجد اهل بیت در دوربان

مسجد امام حسین(ع) در دوربان

مسجد المصطفی (ص) در گواتما

 

پاورقی ها:

1- اطلس شیعه، ص۵۶۲.

2- اطلس شیعه، ص۵۶۳.

3- اطلس شیعه، ص۵۶۲.

 

منابع:

جعفریان، رسول، اطلس شیعه، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران، ۱۳۸۷ش.

پورتال اهل بیت(ع)