مذهب تشیع و موقعیت شیعیان در آفریقا (2)

  • کد خبر: 1622
  • منبع خبر: خبرگزاری رسمی حوزه

خلاصه مدیر موسسه بین المللی چراغ هدایت و نماینده جامعه المصطفی در تانزانیا: علیرغم اینکه حدود شصت درصد از جمعیت تانزانیا را مسلمانان تشکیل می‌دهند، اما هنوز از پیوستن به سازمان کنفرانس اسلامی خودداری می‌کند.


جغرافیای سیاسی

استاد جامعه المصطفی اذعان داشت: تانزانیا از نظر استراتژیکی، در زمره مهم‌ترین مناطق شرق آفریقا به‌حساب می‌آید. این کشور دروازه ورود به مرکز و جنوب آفریقا است و مهاجرت‌های انجام‌شده به جنوب و مرکز آفریقا عمدتاً از طریق تانزانیا بوده است. این کشور در کنار اقیانوس هند و در مجاورت جزایر سیشل، موریس و ماداگاسکار قرار دارد و همیشه موردتوجه و نظر ابرقدرت‌ها بوده است. مهاجرت مسلمانان از خاورمیانه به این کشور، جهت گسترش اسلام، خود مؤید اهمیت استراتژیکی این قسمت از آفریقا نیز است.

وی تصریح کرد: از طرف دیگر، تانزانیا نزدیک به دو دهه رهبری کشورهای خط مقدم مبارزه با آپارتاید در آفریقای جنوبی را به عهده داشته و از مخالفین سیستم تبعیض نژادی بوده و همواره حرکت و جهت‌گیری‌های سیاسی تانزانیا بر دیگر کشورهای خط مقدم، مثل موزامبیک، زامبیا، آنگولا، زیمباوه، بوتسوانا و نامیبیا تأثیرگذار بوده است.

وی تاکید کرد: کشور تانزانیا در سازمان اتحادیه کشورهای شرق آفریقا به نام (East African Community) که شامل کشورهای تانزانیا، کنیا، اوگاندا، رواندا و بروندی می‌شود، نقش اساسی و محوری دارد. کشورهای عضو این اتحادیه، علاوه بر فعالیت‌های اقتصادی، در مسائل نظامی و سیاسی و منطقه‌ای نیز با یکدیگر همکاری دارند.

حجت الاسلام و المسلمین شاهدی ادامه داد: این کشور همچنین درگذشته و در زمان جولیس نیرره، اولین رییس‌جمهور این کشور بعد از استقلال، یکی از اعضای مؤثر و بانفوذ سازمان وحدت آفریقا بوده و از بنیان‌گذاران سازمان کشورهای غیر متحد نیز به شمار می‌رود.

این کارشناس مسائل آفریقا گفت: حکومت تانزانیا جمهوری است و در رأس کشور، رئیس‌جمهور قرار دارد که از طریق انتخابات عمومی و رأی مستقیم مردم به مدت 5 سال به این مقام منصوب می‌گردد. از بدو استقلال این کشور در سال 1961 تاکنون، چندین رییس‌جمهور بر این کشور حکومت کرده‌اند که از بین آن‌ها فقط دو نفر مسلمان و الباقی مسیحی بوده‌اند. اولین آنان آقای جولیوس نیرره (Julius Nyerere) بود که رهبر آزادی‌بخش این کشور هم به‌حساب آمده و پدر امّت (Baba la taifa) بشمار می‌رود.

وی افزود: " نیرره"، رئیس‌جمهوری با افکار کمونیستی بوده است. وی توانست در مدت ریاست جمهوری خود، بافت سیاسی و دینی کشور را تغییر دهد، وی کتاب‌های زیادی را تألیف نموده و سخنان او الی یومنا هذا به‌عنوان سیاست‌های راهبردی مورد استفاده واقع می‌شود. در کلیّه مراکز دولتی، مدارس، مؤسسات و بسیاری از مغازه‌ها، عکس وی در کنار عکس رئیس‌جمهور نصب می‌شود. مهم‌ترین خدمت نیرره به واتیکان را می‌توان کمک به تبلیغ مسیحیت دانست فلذا در عهد ایشان واتیکان توانست بیشترین تبلیغات را در این کشور داشته باشد.

این محقق و پژوهشگر حوزوی ادامه داد: نیرره در نوامبر 1985 میلادی از قدرت کنار گیری و اعلان کرد، به خاطر کهولت سن قادر به اداره کشور نیست و معاونش آقای علی حسن موینی (Ali Hasan Mwini) به‌طور موقت جانشین وی شد و سرانجام در یک انتخابات تک‌حزبی و غیر دمکراتیک، به‌عنوان دوّمین رییس‌جمهور تانزانیا، انتخاب و دو دوره متوالی ریاست جمهوری این کشور را بر عهده داشت.

حجت الاسلام والمسلمین شاهدی بیان داشت: ایشان شخصیتی اسلامی و علاقه‌مند به دین و بخصوص قرآن کریم بود و در طول دوران ریاست جمهوری خود، خدمات زیادی را برای مسلمانان انجام داده و بعد از بازنشستگی نیز به فعالیت‌های دینی و سیاسی خود ادامه داده است. ایشان در اکثر مناسبت‌های مذهبی بخصوص مسابقات قرآن کریم شرکت می‌کرده است و علاوه بر این در بسیاری از مراسماتی که توسط سفارت ایران برگزار می‌شده نیز حضوری فعّال داشته است.

وی خاطرنشان کرد: در انتخاباتی که در اکتبر 1995 برگزار شد، آقای بنیامین ویلیام امکاپا (Beniamin William Mkapa) رئیس‌جمهور این کشور شد و در دور دوّم نیز با کسب اکثریت آراء، رئیس‌جمهور این کشور گردید. در 7/آگوست/1998 در دوره دوّم ریاست وی، سفارت آمریکا در دارالسلام و همزمان با آن سفارت آمریکا در نایروبی، پایتخت کنیا منفجر شد. امکاپا در دوران ریاست جمهوری خود اقدام به خرید یک جت شخصی باقیمت 21 میلیون دلار کرد که خشم مردم و مسئولین را به دنبال داشت و به‌شدت موردانتقاد قرار گرفت.

استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: در دسامبر سال 2005 آقای جاکایا کیکوته (Jakaya Kikwete) از حزب C.C.M، با کسب 80 درصد آراء، به‌عنوان چهارمین رئیس‌جمهور تانزانیا پس از استقلال، انتخاب شد و در سال 2012 بار دیگر ایشان برای مرتبه دوم به‌عنوان رئیس‌جمهور این کشور انتخاب گردید.

وی افزود: در سال 2015 با انتهای دوره ریاست جمهوری آقای کیکوته، آقای مگیفولی (JOHN AGUFULI) از حزب (C.C.M) به‌عنوان پنجمین رئیس‌جمهور این کشور انتخاب شد. اعضای کابینه دولت ایشان، متشکل از مسلمان و غیرمسلمان است، اما مناصب کلیدی و مهم دولتی و مقالید حکم به دست مسیحیان است و آنان نفوذ بسیار زیادی در تشکیلات دولتی دارند.

این کارشناس مسائل سیاسی آفریقا ادامه داد: ظاهراً آقای مگیفولی، سیاستی کاملاً مغایر با رؤسای سابق دارد. ایشان به‌شدت با فساد اداری بخصوص در بخش گمرک، صادرات و واردات که یکی از بلایای این کشور محسوب می‌شود، مبارزه می‌کند. ایشان در اولین نشست خود با مسئولین، آنان را با بادام‌زمینی و آب پذیرایی کرده و گفته است که دوران سرمایه‌داری و خوش‌گذرانی مسئولین دولت به پایان رسیده و این دوره، دوره فقر مسئولین و خوش‌گذرانی مردم است. اولین اقدامی که ایشان انجام داد، این بود که کلیه سرمایه‌داران طراز اوّل کشور را جمع کرد و از آنان خواست تا لیست اموال و دار ای‌های خود را ارائه نمایند تا مشخص شود که سرمایه خود را از چه راهی به دست آورده‌اند.

 

تقسیمات کشوری

حجت الاسلام و المسلمین شاهدی گفت: کشور تانزانیا، متشکل از سی‌ویک استان است که در رأس هر یک از این استان‌ها، استاندار قرار دارد. استاندار که با حکم رئیس‌جمهور منصوب می‌شود عالی‌ترین مقام دولتی است و توسط فرمانداران و بخشداران، اداره استان خود را بر عهده‌دارند. استانداران از اعضای مجلس ملی کشور نیز محسوب می‌شوند، ایالات 31 گانه تانزانیا (سرزمین اصلی و زنگبار) عبارت‌اند از:

 

شمال (سرزمین اصلی)

کاگه را (Kagera)

موانزا (Mwanza)

موسوما (Musoma)

جنوب (سرزمین اصلی)

روووما  (Ruwoma)

لیندی (Lindi)

امتوارا (Mtwara)

غرب (سر زمین اصلی)

کیگوما (Kigoma)

شنیانگا  (Shinyanga)

شرق (سرزمین اصلی)

پوانی  (Pwani)

دارالسلام  (Dar es Salaam)

موروگورو (Morogoro)

مرکز (سرزمین اصلی)

دودوما  (Dodoma)

سنگیدا (Singida)

تابورا (Tabora)

جنوب غربی (سرزمین اصلی)

ایرینگا(Iringa)

امبیا ( Mbeya)

روکووا (Rukuwa)

شمال غربی (سرزمین اصلی)

تانگا (Tanga)

کلیمانجارو (Kilimanjaro)

آروشا (Arusha)

زنگبار (اونگوجا و پمبا)

پمبای شمالی (Pemba North)

پمبای جنوبی ( Pemba South)

زنگبار مرکزی و جنوبی (Zanzibar Centeral/South)

زنگبار شمالی (Zanzibar North)

شهر زنگبار زنگبار غربی (Zanzibar Urban/West)

 

قانون اساسی

نماینده جامعه المصطفی در تانزانیا قانون اساسی تانزانیا را برگرفته از قانون اساسی کشور انگلستان و قوانین محلی و اسلامی دانست و گفت: تا پیش از اتحاد کشورهای تانزانیا و زنگبار، هر یک از این دو کشور دارای قانون اساسی خاص خود بودند که پس از اتحاد، قانون اساسی جدیدی تدوین شد و چندین مرتبه موردبازنگری قرار گرفت. تاکنون این قانون بیش از دوازده بار تجدیدنظر و اصلاح‌شده که آخرین بار آن، در سال 2015 بوده است که در هر مرتبه از بازنگری، اعتراضاتی از جانب رسانه‌ها، شخصیت‌های سیاسی و دینی، نسبت به تعدیل آن مطرح‌شده است. در سال قبل که آخرین بازنگری قانون اساسی انجام شد، مجلسی‌ها درصدد تعدیل چندین بند آن بودند که خیلی مورد اعتراض علماء و شخصیت‌های اسلامی واقع شد.

وی تصریح کرد: در قانون اساسی آمده است که ذبح (اعم از گوسفند، گاو، مرغ و نحر شتر) می‌بایست حتماً به دست مسلمانان انجام شود، فلذا همه کشتارگاه‌ها به دست مسلمانان است. همچنین در قانون اساسی آمده است که تربیت خوک و عرضه گوشت آن در داخل شهرها و مناطق مردمی ممنوع است، اما برخی از نمایندگان خواستار این بودند که این دو قانون لغو شود. آنان در تلاش بودند که با حذف این دو بند، مسیحیان را در ذبح حیوانات شریک کرده و از طرفی، تربیت و خرید و فروش گوشت خوک را آزاد کنند، ولی با موج اعتراضات مسلمانان و علمای دین، از قبیل شیخ اباصالح و شیخ هادی، مواجه شدند و از این تغییر دست برداشتند.

استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: هر چند قانون اساسی تانزانیا و زنگبار در بسیاری از موارد و اهداف کلی مشترک‌اند، ولی زنگبار بر اساس قانون اساسی خاص خود اداره می‌شود. سیستم قانون‌گذاری این جزیره تا سال 1977 میلادی بر اساس هیئت اجرایی محلی باقدرت محدود اداره می‌شده است. قانون اساسی جدید زنگبار در سال 1979 میلادی به تصویب رسید، این قانون نیز مثل تانزانیا چندین مرتبه موردبازنگری و اصلاح قرارگرفته است.

 

احزاب مهم سیاسی تانزانیا

حجت الاسلام و المسلمین شاهدی افزود: این کشور تا دو ده قبل به‌صورت تک‌حزبی اداره می‌شده ولی بعدها به خاطر بروز اختلافات، احزاب دیگری نیز ایجاد شدند که بسیاری از آن دارای موقعیت قابل‌توجهی نمی‌باشند. در بین این احزاب چند حزب هستند که در تصمیمات سیاسی کشور نقش ایفا می‌نمایند که عبارت‌اند از:

الف C.C.M

حزب انقلابی حاکم (CHAMA CHA MAPINDUZI) که به‌اختصار (C.C.M) نامیده می‌شود، از بدو استقلال تاکنون در این کشور حکومت می‌کند. رؤسای جمهوری این کشور از زمان استقلال تاکنون همگی از این حزب بوده‌اند.

ب CUF

حزب جبهه متحد مدنی (The Civic United Front) که به‌اختصار (CUF) نامیده می‌شود، در سال 1992 میلادی تأسیس‌شده و دوّمین حزب بزرگ تانزانیا محسوب می‌شود که در زنگبار از اعتبار و منزلت بیشتری برخوردار است. به‌طوری‌که در مجلس تانزانیا 19 کرسی و در مجلس زنگبار نیز 19 کرسی در انتخابات سال 2005 کسب کرده است.

ج CHADEMA

حزب دمکراسی و پیشرفت (Chama Cha Democrasia na Maendaleo) که به‌اختصار (CHADEMA) نامیده می‌شود، در سال 1993 میلادی تشکیل‌شده و در مجلس کنونی تانزانیا نیز تعداد 11 نماینده دارد.

 

روابط خارجی

وی ادامه داد: به‌طورکلی، سیاست خارجی دولت تانزانیا بر پایه دوری از مسائل تنش‌زای منطقه‌ای و بین‌المللی استوار است و حسن هم‌جواری با کشورهای همسایه، کوشش در راه اتحاد و برقراری صلح در میان ملل آفریقا و منطقه، جزء اهداف اساسی دولت تانزانیا قرار دارد؛ اما اهداف سیاست خارجی دولت تانزانیا متأثر از وضعیت اقتصادی این کشور و در راستای جذب و دریافت کمک‌های بیشتر مالی و بخشش دیون خود استوار است. این کشور باثبات، از زمان استقلال در سال 1964 تاکنون، شاهد هیچ تنش عمده و ناآرامی و کودتایی نبوده و روابط خوبی با کلیّه کشورهای جهان دارد و حتّی بعضاً نقش میانجی را نیز برای حل بحران‌های منطقه‌ای به عهده گرفته است.

استاد جامعه المصطفی افزود: شاید بتوان گفت که اولویت روابط خارجی تانزانیا، داشتن روابط خوب با کشورهای اتحادیه اروپایی و آمریکایی است که مهم‌ترین کمک دهندگان به این کشور هستند، ولی درعین‌حالی که بیشترین مناسبات تانزانیا با کشورهای غربی است، دولت این کشور کوشیده است به‌رغم وابستگی اقتصادی، سیاست خارجی مستقلی را در پیش گیرد. تانزانیا باوجوداینکه روابط دیپلماتیک آکرودیته با رژیم اشغالگر قدس را پذیرفته، اما همواره بر حق فلسطینیان جهت تأسیس یک کشور مستقل تأکید نموده است.

وی تصریح کرد: علیرغم اینکه حدود شصت درصد از جمعیت تانزانیا را مسلمانان تشکیل می‌دهند، اما هنوز از پیوستن به سازمان کنفرانس اسلامی خودداری می‌کند. درحالی‌که که عضویت در یک سازمان بین‌المللی حتّی با محتوای اسلامی الزاماً به معنای تبعیت قوانین داخلی آن کشور از قوانین و شریعت اسلامی نیست و لذا عدم الحاق این کشور با درصد بالای مسلمانان، به سازمان کنفرانس اسلامی را می‌توان در نفوذ مسیحیت در دامنه این حکومت جستجو کرد. بسیاری از شخصیت‌های اسلامی این کشور، خواستار پیوستن تانزانیا به سازمان کنفرانس اسلامی هستند، ولی برخی از مسئولین کشور این امر را مخالف قانون اساسی دانسته و با این بهانه، کارشکنی می‌کند. اوگاندا تنها عضو سازمان کنفرانس اسلامی از منطقه شرق آفریقا است.

حجت الاسلام و المسلمین شاهدی یادآور شد: موقعیت استراتژیک تانزانیا، موجب شده است که این کشور، دروازه ورود به شرق و مرکز آفریقا نامیده شود و مسیر مهاجرت‌های انجام‌شده به جنوب و مرکز آفریقا نیز عمدتاً از طریق تانزانیا بوده است. مهاجرت مسلمانان خاورمیانه به این کشور، باعث گسترش اسلام شده است، این کشور در کنار اقیانوس هند و در مجاورت جزایر سیشل، موریس و ماداگاسکار که همیشه موردتوجه و نظر ابرقدرت‌ها بوده است، قرار دارد.

وی ادامه داد: از طرف دیگر، تانزانیا نزدیک به دو دهه، رهبریت کشورهای خط مقدم مبارزه با رژیم نژادپرست آفریقای جنوبی را به عهده داشته و همواره جهت‌گیری‌های سیاسی تانزانیا بر دیگر کشورهای خط مقدم شامل موزامبیک، زامبیا، آنگولا، زیمباوه، بوتسوانا و نامیبیا تأثیرگذار بود.

استاد حوزه علمیه قم گفت: تانزانیا با اولویت جذب کمک‌های خارجی، با تمامی کشورهای جهان رابطه حسنه داشته و دارد. اسرائیل تنها کشوری است که تانزانیا به خاطر فشار افکار (ضد اسرائیلی) عموم مردم، با آن رابطه رسمی برقرار نکرده است؛ اما اخیراً با فشارهای اسرائیل و آمریکا و باروی کار آمدن دولت جدید آقای مگیفولی، سفارت اسرائیل فعالیت‌های غیررسمی خود در این کشور را شروع کرده است. کشور تانزانیا از بین کشورهای اروپایی، آسیایی و آمریکایی، با چند کشور و آن‌هم بیشتر به خاطر جذب کمک‌های مالی رابطه ویژه برقرار کرده است.

 

رابطه با آمریکا

وی به روابط خارجی این کشور با کشورهای غربی اشاره کرد و افزود:  تانزانیا روابط خوبی با آمریکا دارد که پس از واقعه بمب‌گذاری در مقابل سفارت آمریکا در دارالسلام در هفت آگوست سال 1998 نزدیک‌تر شده است. در این بمب‌گذاری که تقریباً با بمب‌گذاری در سفارت آمریکا در نایروبی همزمان بود، تعداد زیادی من‌جمله 12 نفر آمریکایی کشته شدند. پس‌ازاین انفجار، آمریکا به‌طور طلبکارانه نسبت به بازخواست خون کشته‌شده‌ها، از دولت تانزانیا بازجویی می‌کرد و همین امر سبب نزدیک‌تر شدن روابط بین دو کشور شد.

وی ادامه داد: آمریکا در زمینه‌های مختلف، من‌جمله آموزشی، بهداشتی، امنیتی و مدیریت منابع طبیعی از دولت تانزانیا حمایت می‌کند و این کشور یکی از مهم‌ترین دریافت‌کنندگان کمک مالی از آمریکا است، به‌طوری‌که در سپتامبر 2008 کمک 698 میلیون دلاری آمریکا به تانزانیا عملیاتی شد. موارد دیگر نیز وجود دارد که آمریکا، کمک‌های نقدی و غیر نقدی به این کشور انجام داده است.

استاد حوزه علمیه قم گفت: آمریکا با تصویب قانونی، ورود محصولات کشاورزی و معدنی بعضی از کشورهای آفریقایی را بدون گمرکی، آزادکرده و تانزانیا یکی از کشورهایی است که از این تسهیلات خوب، استفاده می‌کند.

حجت الاسلام و المسلمین شاهدی تاکید کرد: در مورد آمریکا باید اضافه کرد که سفارت آمریکا در تانزانیا بزرگ‌ترین سفارتخانه خارجی در دارالسلام است و رادیو آمریکا نیز 24 ساعته به زبان‌های انگلیسی و سواحیلی در حال پخش برنامه است. درمجموع به‌جرئت می‌توان گفت که پس از انفجار 1998 سفارت آمریکا در دارالسلام، حضور و فعالیت این کشور در تانزانیا افرایش ملموسی پیداکرده است و همین‌قدر بس که بیش از هشت‌صد دستگاه خودرو با نمره سیاسی آمریکا در دارالسلام وجود دارد که این خود حاکی از حضور گسترده آنان در این کشور است. از طرف دیگر، شهروندان آمریکایی نیز حضور زیادی در تانزانیا داشته و مسافرت تورهای گردشگری آمریکایی به تانزانیا، هرسال در حال افزایش است.

وی گفت: مسلماً، کمک‌های زیاد آمریکا و حضور قوی دیپلماسی در این کشور، همراه با دخالت‌هایی درشوون داخلی این کشور است. به‌عنوان‌مثال، در ایام محاصره اقتصادی ایران، نفت‌کش‌های ج.ا.ایران نفت خود را با استفاده از پرچم تانزانیا به بعضی از کشورها صادر می‌کردند، اما وقتی مقامات آمریکایی از این موضوع مطلع شدند، با احضار وزیر امور خارجه تانزانیا به سفارت آمریکا، مراتب اعتراض خود به این کار را بیان کردند. سپس وزیر امور خارجه تانزانیا با برگزاری جلسه و دعوت از سفرای کلیه کشورها در دارالسلام، ناراحتی آمریکا از صدور نفت ایران، با استفاده از پرچم تانزانیا را اعلان نمود. شایان‌ذکر است که در همان اثناء وزیر امور خارجه تانزانیا، در ملاقاتی که با سفیر ج.ا.ایران داشتند، گفته بود هرچند ما در ظاهر مجبوریم با آمریکا باشیم اما واقعیت امر این است که از طرفداران ج.ا.ایران هستیم.

 

رابطه با رژیم صهیونیستی

وی ادامه داد: هر چند دولت تانزانیا تا قبل از روی کار آمدن آقای مگیفولی رئیس‌جمهور جدید، به‌طور رسمی با کشور غاصب اسرائیل رابطه نداشته و سفارت اسرائیل در این کشور افتتاح نشده بود، ولی در پشت پرده، رابطه حسنه‌ای بین البلدین وجود داشته و این رژیم نفوذ زیادی در بین دولت‌مردان این کشور دارد.

این کارشناس مسائل آفریقا افزود: شایان ‌ذکر است با روی کار آمدن دولت جدید ظاهراً بحث افتتاح سفارت اسرائیل مطرح‌شده و بنا به برخی اخبار، این سفارتخانه به‌طور غیررسمی راه‌اندازی شده است و منتظر عکس‌العمل مردم هستند. البته دولت تانزانیا نیز به خاطر افکار عمومی این کشور بخصوص مسلمانان، از حق فلسطینیان دفاع می‌کند و با اجازه برگزاری راهپیمایی روز قدس، یک نوع اعلان بیزاری از اسرائیل می‌نماید.

وی تاکید کرد: سیاست قطع رابطه با رژیم صهیونیستی از سیاست‌های آقای نیرره است. ایشان روحیه ضد اسرائیلی بسیار تندی داشته و اصلاً اجازه نمی‌داد کسی از مسئولین کشوری با دولت غاصب اسرائیل ارتباط داشته باشد و دولت‌های بعدی، از این سیاست سال‌ها پیروی می‌کردند. ولی چندی است که اسرائیلی‌ها با طرائف الحیلی خود را به مسئولین این کشور نزدیک کرده‌اند.

 

روابط با جمهوری اسلامی با ایران

استاد حوزه علمیه قم یادآور شد: روابط ایران با شرق آفریقا و بخصوص زنگبار و تانگانیکا به چندین قرن قبل برمی‌گردد؛ اما روابط رسمی سیاسی و دیپلماسی تا قبل از پیروزی انقلاب، با این کشور وجود نداشته است. تا قبل از انقلاب فقط چند سفر از طرف مقامات ایرانی به تانزانیا انجام‌شده که منجر به برقراری روابط نشده بود.

حجت الاسلام و المسلمین شاهدی ادامه داد: اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی، آقای جولیس نیرره رئیس‌جمهور وقت تانزانیا، از اولین رؤسای کشورهای جهان بود که استقرار دولت موقت ایران را با ارسال پیامی برای نخست‌وزیر وقت تبریک گفت و ازآن‌پس با تبادل هیئت‌هایی، روابط دو کشور وارد مرحله جدیدی گردید. حمایت جمهوری نوپای اسلامی از مستضعفین جهان سوّم و قطع رابطه فوری با رژیم نژادپرست آفریقای جنوبی که برای تانزانیا که رهبری خط مقدم جبهه مبارزه با آفریقای جنوبی را داشت، بسیار حائز اهمیت بود.

وی افزود: بدین ترتیب روابط رسمی دو کشور در تاریخ ۶۱/۷/۲۱ با صدور بیانیه‌ای از سوی وزرای خارجه دو کشور در نیویورک آغاز گردید و متعاقب آن، سفارت جمهوری اسلامی ایران در ابتدای سال 1363 رسماً در دارالسلام آغاز به کار نمود و به دنبال آن، در اواخر سال 1364 هیئت عالی‌رتبه‌ای به ریاست حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی که در آن زمان ریاست جمهوری کشورمان را بر عهده داشتند، از تانزانیا دیدار به عمل آورد.

استاد جامعه المصطفی بیان داشت: این سفر نقطه عطفی در تاریخ روابط دو کشور محسوب می‌شود. از اثرات این دیدار آغاز فعالیت‌های جهاد سازندگی در تانزانیا بود. در پاسخ به این دیدار، رییس‌جمهور وقت تانزانیا، جناب آقای علی حسن موینی در خرداد سال 1368 از جمهوری اسلامی ایران بازدید به عمل آورد.

وی خاطرنشان کرد: در سال 1375 نیز حضرت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رییس‌جمهور وقت ج.ا.ایران، سفری به تانزانیا داشتند که در آن سفر تفاهم‌نامه‌های زیادی به امضاء رسید که متأسفانه برخی از آن‌ها تاکنون عملی نشده و موجب سوءسابقه ایران نزد دولت‌مردان تانزانیا و زنگبار شده است. به‌عنوان‌مثال، در این سفر هیئت ایرانی قول تأسیس فرع دانشگاه آزاد را در جزیره زنگبار داد و دولت زنگبار دریکی از بهترین مناطق جزیره، زمینی را با مساحت بسیار زیاد جهت تأسیس این دانشگاه به ایران هدیه کرد؛ اما پس از سال‌ها مماطله از طرف ایران و پیگیری‌های مکرر دولت زنگبار، پرونده این دانشگاه چند سال قبل به‌طور رسمی از طرف ایران بسته شد که همین امر باعث ایجاد کدورت در روابط بین ایران و زنگبار شد.

 

گفت وگو: اکبر پوست چیان