ظهور جریان های افراطی اسلامی در شرق آفریقا

  • کد خبر: 1699
  • منبع خبر: کتاب «اسلام در شرق آفریقا»

خلاصه منطقه وسیع شرق آفریقا، از اوایل دهه 1990 مورد استفاده برخی سازمان های تروریستی قرار گرفته است و این سازمان ها تلاش دارند با استفاده از موقعیت استراتژیکی این منطقه در قاره آفریقا، اهداف مورد نظر خود را محقق سازند.


منطقه وسیع شرق آفریقا، از اوایل دهه 1990 مورد استفاده برخی سازمان های تروریستی قرار گرفته است و این سازمان ها تلاش دارند با استفاده از موقعیت استراتژیکی این منطقه در قاره آفریقا، اهداف مورد نظر خود را محقق سازند. یکی از مهم ترین سازمان های مزبور، « القاعده» است که طی حدود دو دهه گذشته، با انجام برخی اقدامات تروریستی در کشورهای کنیا و تانزانیا، باعث رعب و وحشت مردم این کشور و به خطر افتادن امنیت عمومی این کشورها (در مقاطعی خاص) شده است.

فعالیت های تروریستی سازمان القاعده همچنین سبب خدشه دار شدن نسبی وجهه مسلمانان این کشورها در مقابل مسیحیان، بنیادگرا خوانده شدن آنان و همچنین سوء استفاده کشورهای غربی از این وضعیت، از نظر تثبیت حضور نامحسوس خود در کشورهای کنیا، تانزانیا و اوگاندا شده است.

تاریخ ورود القاعده به شرق آفریقا، به نخستین سال های دهه 1990 باز می گردد. طی این سال ها برخی از مأموران القاعده با دستور مستقیم بن لادن و با هدف گشودن جبهه هایی جدید علیه منافع آمریکا، به تدریج رهسپار این منطقه شده، در پوشش شرکت های تجاری فعالیت خود را در این کشورها آغاز کردند. نیروهای القاعده طی این دهه، با بهره گیری از موقعیت جغرافیایی خاص شرق آفریقا، به ویژه سواحل گسترده و ممتد آن در حاشیه اقیانوس هند و جزیره های پراکنده در آن، همچنین نداشتن نظارت جدی دولت ها بر مرزهای آبی و خاکی خود، ضعف و ناتوانی نسبی نیروهای امنیتی، و سهولت در ورود و خروج به این کشورها از مبادی ورودی، ضمن تثبیت جایگاه خود، موفق شدند مقادیر زیادی مهمات و مواد منفجره را به صورت غیر قانونی به این کشورها (از طریق دریا و خشکی) وارد کنند.

شرکت های تحت پوشش القاعده سپس با استفاده از درآمد کلانی که از طریق تجارت های سیاه (خرید و فروش الماس و سایر سنگ های قیمتی، پول شویی، طلا و...) به دست آوردند، تعدادی عملیات تروریستی را علیه منافع ایالات متحده آمریکا و اسرائیل سازماندهی کردند که البته این حملات بیشترین خسارت را به مردم این کشورها و اقتصاد کشورهای تانزانیا و کنیا وارد آورد.[1] اوج حملات نیروهای القاعده شاخه شرق آفریقا به منافع آمریکا، در اواخر دهه 1990 و اوایل دهه 2000 میلادی بود که این حملات مشکلات فراوانی را برای دولت های کنیا و تانزانیا ( و تا حدودی برای اوگاندا) فراهم آورد.

بر اساس گزارش های موجود، هر چند هم اکنون فعالیت گروه های مرتبط با سازمان القاعده در این کشورها به شدت تحت نظارت نیروهای امنیتی کنیا، تانزانیا و اوگاندا قرار دارد و مأموران اطلاعات سیا (CIA) و اف بی آی (FBI) آمریکا نیز به طور مداوم وضعیت امنیتی این کشورها را رصد می کنند، به نظر می رسد شاخه شرق آفریقای القاعده در کشورهای تانزانیا، کنیا و اوگاندا که در حال حاضر در اختفای کامل و سکون عملیاتی به سر می برد، در آینده اقدامات تروریستی دیگری را سازمان دهی نماید.[2]

در این باره، نیروهای امنیتی آمریکا با برگزاری جلساتی با همتایان کنیایی و تانزانیایی خود طی سال های 2008 و 2009 ضمن عرضه جدید ترین اطلاعات درباره وضعیت القاعده در این کشورها، خواستار جدیت هر چه بیشتر دستگاه های اطلاعاتی کنیا و تانزانیا در زمینه شناسایی و دستگیری رابطان محلی القاعده در شهرهای گوناگون شده اند. [3]

 

پاورقی ها

[1]. Rabasa Angel, Qaeda Terrorism and Islamic Extremism in East Africa- Elcano. Mht.

[2]. Bill Roggio, Al Qaeedas East Africa Operations Chief Escapes Raid in Kenya – The Long War Journal. Mht, P.8.

[3]. فاضل عبدالله محمد که در حال حاضر تحت تعقیب نیروهای اطلاعاتی کنیاست، در سال 1992 و در نبرد سنگین ژنرال فرح عیدبد با آمریکایی های موگادیشو که به سرنگونی دو هلیکوپتر آمریکا و کشته شدن هجده تفنگ دار ایالات متحده منجر شد، به طور مشخص شرکت داشت.

 

نويسنده: امیر بهرام عرب احمدی

منبع: اسلام در شرق آفریقا، امیر بهرام عرب احمدی، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1391، بخش هفتم.