جغرافیای انسانی تانزانیا

  • کد خبر: 1706
  • منبع خبر: کتاب «شیعیان تانزانیا»

خلاصه پایتخت تانزانیا شهر بندری دارالسلام است و جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ششصد و پنجاه هزار نفر دارد. این شهر بزرگ ترین شهر تانزانیا است و از نظر اقتصادی نیز مهم¬ترین شهر تانزانیا به شمار می رود.


جمعیت تانزانیا طبق تخمین رسمی در سال 2008 م بیش از چهل میلیون نفر برآورد شده و طبق سرشماری ها در فاصله سال­های 1957 م تا 2002 م چهار برابر شده است که نشان از نرخ رشد جمعیت بالای این کشور دارد. نرخ رشد جمعیت از 2/3 درصد در سال 1978 م به 9/2 درصد در سال 2002 م کاهش یافته، ولی در عین حال رشد بالای جمعیت موجب شده است اکثر جمعیت کشور جوان باشند. در حال حاضر 46 درصد جمعیت زیر 15 سال، 50 درصد بین 15 تا 64 سال و تنها 4 درصد بیش از 65 سال دارند. (دفتر مطالعات، 1388، 7).

تراکم جمعیت در کشور نیز یکنواخت نیست؛ مناطق مرتفع همچون جنوب دریاچه ویکتوریا تراکم نسبتا بالا و نواحی مرکزی کشور تراکم جمعیت کمتری دارند.

پایتخت تانزانیا شهر بندری دارالسلام است و جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ششصد و پنجاه هزار نفر دارد. این شهر بزرگ ترین شهر تانزانیا است و از نظر اقتصادی نیز مهم­ترین شهر تانزانیا به شمار می رود. این بندر مهم­ترین بندر شرق آفریقا است و به دروازه شرق آفریقا شهرت دارد. بندر دارالسلام مبدا ورودی کالاهای بسیاری به کشورهای همسایه تانزانیا محسوب می شود و اهمیت بین المللی دارد. نود درصد کالاهای کشورهای همجوار که در خشکی محصورند (مانند زامبیا) از طریق این بندر و در ادامه با استفاده از خط آهن تانزانیا به آن کشور وارد می شود.

در اوایل دهه 1980 م دولت تانزانیا شهر دودوما را که از مناطق محروم تانزانیا است به عنوان پایتخت آینده کشور برگزید و از آن تاریخ جلسات هفتگی و پارلمانی کشور را در این شهر برگزار کرده است، اما مشکلات اقتصادی مانع انتقال کامل پایتخت به این شهر شده است.

پایتخت تانزانیا شهر بندری دارالسلام است. این شهر را سلطان (برقش) یکی از سلاطین عمانی در قرن نوزده میلادی به عنوان پایگاهی برای ورود عرب ها به سرزمین اصلی (تانگانیکا) بنا نهاد و از آنجا که دهکده ای آرام و ساکت بود، دارالسلام نام گرفت. پیشرفت این شهر از سال 1981 میلادی و از زمانی که آلمان ها قرارگاه خود را در آن مستقر کردند آغاز شد. طی دو دهه گذشته مراکز اقتصادی و بازرگانی بیشماری در این شهر تأسیس گردیده، اما از نظر رفاهی پیشرفت چندانی نداشته است.

از سال 1996 پایتخت رسمی این کشور از شهر دارالسلام به شهر دودوما در فاصله تقریبا 400 کیلومتری دارالسلام به طرف مرکز این کشور منتقل شد. در خصوص انتقال پایتخت از شهر دارالسلام به شهر دودوما تحلیل های متفاوت و مختلفی وجود دارد، یکی از این تحلیل ها این است که فکر انتقال پایتخت از دارالسلام به شهر دودوما، از برنامه های دیرینه واتیکان بود که توسط آقای جولیوس نیرره رئیس جمهور وقت تانزانیا اجرا شد. غالب بودن صبغه اسلامی دارالسلام که از اسم آن نیز در ذهن تداعی می شود، برای مسیحیان که قدرت حاکمه این کشور به دست آنان است، چندان خوشایند نبود که این شهر پایتخت تانزانیا باشد. لذا از زمان های بسیار قدیم در فکر انتقال پایتخت بودند و در نهایت این نقشه در سال 1996 عملی شد و بخشی از مراکز دولتی و مجلس این کشور به شهر دودوما منتقل گردید. در عین حال کماکان مراکز مهم دولتی و در واقع بسیاری از برنامه های سیاسی در شهر دارالسلام است و شاید بتوان گفت هنوز شهر دارالسلام به طور رسمی پایتخت این کشور به حساب می آید.

اکثریت جمعیت شهر دودوما را مسیحیان تشکیل داده اند و واتیکان در بخش های مختلف درمانی و آموزشی این شهر، سرمایه گذاری های زیادی کرده و بزرگ ترین دانشگاه شرق آفریقا را در این شهر ساخته است. این دانشگاه ظرفیت پذیرش بیش از پنجاه هزار دانشجو را دارد و حضور قوی مسیحیت در این دانشگاه کاملاً ملموس است.  هرچند جمعیت مسیحیان تانزانیا، در برخی از شهرهای این کشور همچون شهر موانزا و آروشا بیشتر از شهر دودوما است، اما واتیکان بیشترین، زیباترین و بزرگ ترین کلیساها را در این شهر ساخته است و این شهر را به عنوان مرکز مسیحیت به حساب می آورد. (شاهدی، 1395، 26).

دیگر شهرهای مهم تانزانیا عبارتند از زنگبار با 422 هزار نفر جمعیت، آروشا با 363 هزار نفر، امبیا با 304 هزار نفر، گورو با 261 هزار نفر و تابوره با 148 هزار نفر جمعیت.

حدود 80 درصد جمعیت تانزانیا، روستانشین و 20 درصد شهر نشین هستند. حدود 98 درصد جمعیت را نژاد سیاه و بقیه را آسیایی ها، اروپایی­ها و اعراب تشکیل می دهند. در سال 1995 م آسیایی ها (عمدتا هندی و پاکستانی تبار) 54 هزار نفر، اعراب 70 هزار نفر و اروپایی ها نیز حدود 10 هزار نفر بودند. با این وجود تانزانیا یکی از موفق ترین کشورهای قاره آفریقا است که با وجود تنوع و دگرگونی های قومی و نژادی توانسته است وحدت ملی را در بین گروه های نژادی کشور به وجود آورد.

همچنین بافت جمعیت تانزانیا قبایلی است و بیش از 120 قبیله کوچک و بزرگ در مناطق مختلف کشور زندگی می کنند که آداب و رسوم و زبان خاص خود را دارند. این قبایل بر اساس ویژگی های جسمی و نژادی به پنج گروه بزرگ تقسیم می شوند:

1- قبایل بانتو زبان که بزرگ ترین گروه در تانزانیا هستند و بیش از 80 درصد این کشور را تشکیل می دهند.

2- حامی که شامل برخی از قبیله­های تانزانیا به ویژه قبایل مستقر در اطراف دریاچه تانگانیکا می شود.

3- نیلو- حامی که از ترکیب اقوام حامی و نیلوتیک(نیلی) پدید آمده اند و چند صد سال پیش در مناطقی از شرق آفریقا از جمله تانزانیا استقرار یافته اند. این گروه نژادی به دو تیره تقسیم می شوند: تیره مانای(مازای) که در غرب کوه های کلیمانجارو و مرو زندگی می کنند و تیره تاگوگ که در غرب کشور به سر می برند.

4- بوشمن که بخش اندکی از قبایل تانزانیا را تشکیل می دهند. این گروه نژادی طی صدها سال به تدریج از جنوب آفریقا به بخش های شرقی آفریقا مهاجرت کرده اند.

5- لوها که در واقع قبیله ای از نژاد حامی به شمار می روند و در شرق دریاچه تانگانیکا زندگی می کنند. با این همه از آنجا که چند طایفه منشعب از این قبیله، خود در زمره قبایل مستقل کشور محسوب می شوند، قبیله لو یک گروه نژادی به شمار می رود. (دایره المعارف، 14، 361).

 

منبع: کتاب «شیعیان تانزانیا، وضعیت دینی، فرهنگی و اجتماعی»/ سید احمد سیدمرادی/ ص 25- 28.