آشنایی با کشور لسوتو (بخش نخست)

  • کد خبر: 1774
  • منبع خبر: سایت گردشگری سفر پارسی

خلاصه لسوتو کشوری نسبتاً کوچک در جنوب قاره آفریقاست. این کشور با خشکی محصور شده‌است و هیچ مرز آبی ندارد، همچنین با هیچ کشوری به‌جز آفریقای‌جنوبی مرز مشترک ندارد.


تاریخچه

لسوتو را پیش از این، باسوتولند(Basutoland) می‌نامیدند. این کشور بر اساس معاهده سال 1843 بریتانیا و رئیس بومیان محلی یا موشویشوی(Moshoeshoe)به حمایت بریتانیا در آمد و سپس در سال 1871، مستعمره بریتانیا شد و در سال 1884، به‌طور مستقیم به کنترل پادشاهی بریتانیا در آمد و در 4 اکتبر1966 میلادی، باسوتولند با نام لسوتو، رسماً مستقل و موشوئشوئه دوم به‌عنوان پادشاه ‌این کشور معرفی شد. در طی سالیان متمادی، این کشور با تنها همسایه‌اش، مشکلات سیاسی، ‌اقتصادی بسیاری داشته‌است.

 

موقعیت جغرافیایی

کشوری نسبتاً کوچک در جنوب قاره آفریقاست. این کشور با خشکی محصور شده‌است و هیچ مرز آبی ندارد، همچنین با هیچ کشوری به‌جز آفریقای‌جنوبی مرز مشترک ندارد؛ مرز مشترک آن با آفریقای‌جنوبی(که ‌این کشور را کاملاً احاطه کرده‌است) 909کیلومتر است. پایتخت این کشور و بزرگ‌ترین شهر آن ماسرو(Maseru) است. این کشور بین 28درجه و 30دقیقه تا 30درجه و 35دقیقه عرض جنوبی و 27درجه تا 29درجه و 30دقیقه طول شرقی قرار دارد. مساحت این کشور 30،355کیلومترمربع و در رتبه 141 جهان قرار گرفته‌است. این کشور با متوسط 1،400متر ارتفاع از سطح دریا، مرتفع‌ترین کشور در جهان است. از این‌رو، به آن قلمرویی در آسمان هم می‌گویند.

 

مناطق طبیعی

لسوتو از نظر زمین‌شناسی به چهار منطقه تقسیم شده‌است:

زمین‌های پست: این منطقه، کمربندهای باریک در کنار مرزهای غربی هستند که کمتر از ۱۸۰۰متر ارتفاع دارند و ویژگی اصلی آنها، خاک‌های حاصلخیز حاصل از فعالیت‌های آتشفشانی است؛ درحالی‌‌که بخش جنوبی خاک‌های غیرحاصلخیز، شنزار و خاک رس دارد.

منطقه کوهپایه‌ای: شامل مناطقی است که بین ۱۸۰۰تا۲۰۰۰ متر از سطح دریا، ارتفاع دارند. خاک این مناطق بسیار حاصلخیز است و برای کشاورزی استفاده می‌شود.

منطقه کوهستانی: صخره‌های ناهموار و دره‌های عمیق دارد. این منطقه، اصلی‌ترین منطقه برای تامین علوفه و چرای دام‌هاست.

آخرین منطقه: یعنی دره رودخانه سنکیو(Senqu) که در ساحل رودخانه سنکیو یا اورنج و در عمق کوه‌های مالوتی قرار دارد. خاک این منطقه، از نظر کیفیت بسیار متنوع است. منطقه شرق کشور را صخره‌های ناهموار و رشته‌کوه‌های مالوتی پوشانده است؛ از این‌رو، جمعیتی کم و پراکنده دارد و به‌دلیل شباهت زیاد طبیعت کوهستانی با کشور سوئیس، آن را «سوئیس آفریقای‌جنوبی» نیز نامیده‌اند.

 

آب‌وهوا

‌به‌دلیل ارتفاع این کشور، آب‌وهوایش در طول سال سردتر از  دیگر مکان‌هاست ؛ اگرچه، حدود 300روز و حتی بیشتر روز آفتابی در سال دارد. به‌طورکلی، آب‌وهوای این کشور قاره‌ای است همراه با تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی سرد. باران تابستان با رعد و برق همراه است و 80 درصد بارندگی‌های این کشور در بین ماه‌های اکتبر و آوریل است. در زمستان هم بارش برف در ارتفاعات، امری عادی است.

 

تابانا نتلیانا(Thabana Ntlenyana)

نام این کوه در زبان سوتو به‌معنای کوه زیبای کوچک است. قله‌این کوه با ارتفاع 3،482متر بالاترین نقطه در کشور و بلندترین کوه در جنوب قاره آفریقاست. این کوه در انتهای جنوبی رشته کوه دراکنزبرگ(Drakensberg) قرار دارد و نزدیک سانی پس(Sani Pass) بین لسوتو و آفریقای‌جنوبی است. دمای هوا در این کوه به زیر صفر درجه می‌رسد و برف و بادهای شدید در آن زیاد اتفاق می‌افتد.

 

نتیلی(Ntelle)

این کوه در شمال کشور قرار دارد و ارتفاع آن 2،584متر است.

 

تابا بوسی(Thaba Bosiu)

ارتفاع آن 1،804متر است. کلمه تابا در زبان سیسوتو، به‌معنی کوه و کلمه بوسی، به‌معنای شب است. این نام از اعتقادی قدیمی نشات گرفته که‌این کوه در طول شب بزرگ می‌شود و در روز بعد، به‌صورت اولش برمی‌گردد. این کوه در 20کیلومتری ماسیرو قرار دارد.

 

ماخوارانه(Makhoarane)

ارتفاع آن 1،640متر است و در غرب کشور قرار دارد.

 

فامونگ(Phamong)

ارتفاع آن 1،638متر است. از این کوه، چند رود سرچشمه می‌گیرد. طولانی‌ترین آنها، رود ساباپالا اسپریت(Sebapala Spruit) با طول 5/19کیلومتر است.

 

رود اورنج(Orang)

این رود با 2،092کیلومتر طول، در سه کشور آفریقای‌جنوبی، لسوتو و نامیبیا جریان دارد. سنکیو(Senqu) نامی است که در این کشور به ‌این رود داده‌اند. این رود از رشته‌کوه دراکنزبرگ در لسوتو سرچشمه می‌گیرد؛ سپس به‌سمت غرب کشور می‌رود و وارد آفریقای‌جنوبی می‌شود و پس از طی مسیری طولانی، به اقیانوس اطلس می‌ریزد. این رودخانه بخشی از مرز بین‌المللی آفریقای‌جنوبی و نامیبیا و همچنین آفریقای‌جنوبی و لسوتو را تشکیل می‌دهد.

 

رودخانه کالیدون(Caledon River)

این رودخانه در جنوب‌شرقی قاره آفریقا قرار دارد. این رود، از رشته‌کوه دراکنزبرگ در لسوتو سرچشمه گرفته و سپس به سوی جنوب‌غربی جریان یافته و مرز لسوتو و آفریقای‌جنوبی را تشکیل می‌دهد. این رود به رودخانه اورنج در بخش آفریقای‌جنوبی پیوسته و سپس به اقیانوس اطلس می‌ریزد. طول این رودخانه 200کیلومتر است.

 

رودخانه مالیبامات سو(Malibamat’so River)

این رود در شمال لسوتو قرار دارد و به‌سمت غرب و نزدیک مرز آفریقای‌جنوبی حرکت می‌کند و به رودخانه اورنج می‌ریزد. دومین سد بلند قاره آفریقا، بر روی آن و در ارتفاع 1،993متری، به نام سد کاتسی(Katse Dam) ساخته شده‌است. این سد در سال 1996 تکمیل شد. تا پیش از سال 2009، این سد بلندترین سد در قاره آفریقا بود، اما پس از بازگشایی سد تاکیزی(Tekeze Dam) در اتیوپی، دومین سد بلند در قاره آفریقا شد.

 

رود سینکانیانه(Senqunyane)

این رود که 120 کیلومتر طول دارد، در مرکز کشور قرار دارد و از رشته‌کوه مالتی(Maluti) در شمال‌غرب آفریقای‌جنوبی سرچشمه گرفته‌استو به رودخانه اورنج می‌ریزد.

 

پوشش‌گیاهی

پوشش‌گیاهی غالب کشور لسوتو، چمنزار و اسکراب کوهستانی(Scrub) است. یازده‌درصد از زمین‌های کشور اراضی  کشت‌پذیر هستند و 12درصد آن را مراتع طبیعی تشکیل می‌دهد. دیگر قسمت‌های کشور هم کوهستانی بوده و کشت‌پذیر نیست. در چمنزارها و مناطق باتلاقی این کشور گل‌های رنگی مانند: سوسن، داوودی، زنبق وجود دارد. یکی از گونه‌های پوشش گیاهی جذاب این کشور آلو پولیفیلا(Aloe Polyphylla) است. این گونه، نسبت به دیگر گونه‌هایش برگ‌های بیشتری دارد.

 

حیوانات

متأسفانه، بیشتر پستانداران وحشی بزرگ این کشور از بین رفته‌اند و جای آنها گوسفندان و بزها در کوهستان‌ها مشغول چرا هستند، اما همچنان در مناطق دور افتاده پارک ملی سیهلاباتی(Sehlabathebe)، گاهی گاو کوهی آفریقایی(Eland) و وایدبیست سیاه(Widebeests) یافت می‌شود. حیوانات کوچک‌تری مانند ردباک(Reedbuck) و اوریبی(Oribi) در اغلب مناطق لسوتو یافت می‌شود. انترها و گربه‌های وحشی هم در صخره‌های این کشور گاهی دیده می‌شوند.

اسب‌ها در قرن هجدهم میلادی وارد این کشور شدند و امروزه اسب‌های کوچک لسوتو شهرت بسیاری پیدا کرده‌اند. این اسب‌ها کوچک، اما بسیار قدرتمند هستند. این نوع اسب می‌تواند به مکان‌هایی برود که عبور و مرور ماشین از آنها ممکن نیست.

پرندگان این کشور تنوع زیادی ندارند، اما چند گونه از آنها بسیار نادر است. این کشور، آخرین پناهگاه هما یا کرکس ریش‌دار(Bearded Vulture) است.

 

جمعیت

جمعیت لسوتو در سال 2009 حدود دومیلیون نفر بود. 25درصد این جمعیت، شهرنشین و 75درصد، روستانشین هستند؛ البته پیش‌بینی می‌شود که جمعیت شهری 5/3درصد رشد سالانه داشته باشد. میزان رشد سالانه جمعیت در سال 2012، معادل 33/0درصد گزارش شده‌است. تراکم جمعیت در ارتفاعات، کمتر و در زمین‌های پست غربی، بیشتر است. در سال 2011 در حدود10/61درصد از جمعیت این کشور در گروه سنی 15تا64 سال قرار دارد و جمعیت جوان این کشور 8/34درصد کل است. بر اساس آمار سال 2003، از کل جمعیت لسوتو حدود 8/84درصد از مردم باسواد هستند.

 

نژاد

7/99درصد از مردم این کشور سوتو هستند و 3/0درصد باقیمانده هم، اروپایی، آسیایی و دیگر نژادها هستند.

 

پرچم

اولین پرچم لسوتو در 4اکتبر1966، روز استقلال کامل لسوتو از بریتانیا رسمیت یافت. این پرچم تا سال 1987استفاده می‌شد و از سه نوار افقی سبز، قرمز و آبی(از چپ به راست) تشکیل شده بود که در زمینه آبی رنگ(که از دو نوار دیگر پهن‌تر بود) آن، یک موکوروتلو سفید قرار داشت. پرچم بعدی لسوتو از سال 1987تا2006 استفاده شد. در پایین و سمت راست این پرچم، مثلثی سبزرنگ و در بالای این مثلث، خطی آبی قرار داشت. در زمینه سفیدرنگ آن، یک سپر قهوه‌ای به‌همراه یک آسیگای(Assegai)(نیزه) و یک کنوبکیریی(Knobkierie) (گرز) دیده می‌شد.

پرچم فعلی این کشور برای اولین بار در چهارم اکتبر 2006 به رسمیت شناخته شد و نسبت 2 به 3 دارد. این پرچم، سه خط افقی آبی، سفید و قرمز(به‌ترتیب، از بالا به پایین) دارد. در مرکز آن هم یک موکوروتلو(Mokorotlo) (یک کلاه بوسوتویی) سیاه است. سیاهی این کلاه، بیانگر نژاد سیاه‌پوست این کشور است. این پرچم در چهلمین سالگرد استقلال این کشور معرفی شد  که بیانگر صلح‌طلبی کشور لسو‌‌تو است.

 

زبان و خط

زبان اصلی و اول و زبان اداری این کشور، سیسوتو است. مردم بوسوتو(Bosotho)، لسوتو و بخش‌هایی از آفریقای‌جنوبی به این زبان صحبت می‌کنند. سیسوتو، یکی از اولین زبان‌های آفریقایی است که ادبیاتی غنی دارد. زبان انگلیسی هم از سال 1868 که لسوتو در کنترل بریتانیا قرار داشت، وارد این کشور شده‌است. به‌همین‌دلیل انگلیسی، زبان رسمی و اداری کشور است. خط آنها نیز لاتین است.  علاوه‌بر این، عده‌ای از مردم این کشور نیز به زبان‌های زولا(Zulu) و کوسا(Xhosa) صحبت می‌کنند.

 

مذهب

80درصد مردم لسوتو، مسیحی و 20درصد دیگر، پیرو دین‌های بومی و سنتی هستند. مردم لسوتو افرادی معتقدند و بسیار تحت تاثیر عقیده‌ها و رسم‌های سنتی آفریقا قرار دارند.

 

فرهنگ و آداب و رسوم

مردم لسوتو بسیار سخت‌کوش و تحت تاثیر فرهنگ آفریقا هستند. آنها مردمانی مهمان‌دوست و مهربان هستند. سرود ملی مردم لسوتو(Lesotho Fatse La Bonta’ta Rona) بوده که به‌معنی «لسوتو کشور پدرانمان» است. زنان لسوتو از نظر قانونی جایگاه رفیعی ندارند و نمی‌توانند بدون اجازه پدر یا همسر پاسپورت تهیه کنند. آنها اگر فرزند ذکور نداشته باشند، از همسرانشان ارث نمی‌برند. همچنین، نمی‌توانند وام دریافت کنند، خرید و فروش کنند یا شغل و ملکی را مدیریت کنند. حتی نمی‌توانند قراردادی را امضا کنند. در این کشور هم مانند اغلب کشورهای آفریقایی، مردان جایگاه ویژه‌ای دارند. آنها رهبر خانواده هستند.

 

تعطیلات ملی در لسوتو

تعطیلی‌های معمول لسوتو مانند آفریقای‌جنوبی است؛ بنابراین در زیر، فقط تعطیلی‌های ویژه ‌این کشور ذکر می‌شود.

11مارس، روز موشویشوی(Moshoeshoe

موشویشوی در تاریخ 11مارس1870 در بخش شمالی این کشور متولد شده ‌است و هرساله، ‌این روز را به‌یاد وی گرامی می‌دارند.

25مه، روز آزادی آفریقا، روز قهرمانان

17جولای، سالگرد تولد شاه

4اکتبر، روز استقلال

26دسامبر، روز حسن نیت(Day of Goodwill)

 

خوراک

عمده غذاهای این کشور شامل نان، سیب‌زمینی و برنج است،  همچنین در این کشور، غذایی به نام پاپا(Papa) پخته می‌شود که نوعی سس غلیظ از ذرت جوشانده، نخودفرنگی، سبزی‌ها و سبزی خرد شده‌است. لوبیا، کلم و کدوتنبل در این کشور به‌وفور مصرف می‌شود.

از غذاهای افراد بومی می‌توان به گوشت گوسفند، مرغ و تخم‌مرغ اشاره کرد، همچنین در مکان‌های نزدیک به رودخانه‌ها، ماهی‌های آب شیرین هم ازجمله غذاهای اصلی مردم است. یکی از خوراک‌های محبوب افراد بومی، یک نوع کیک سرخ‌شده به نام فراید کیک(Fried Cake) است. میوه‌هایی مانند: سیب، زردآلو، هلو، گلابی ازجمله میوه‌هایی هستند که در دسرهایشان به‌کار می‌رود.

 

پوشاک

شاید بتوان گفت که خاص‌ترین لباس مردم لسوتو، پتوی قبیله‌‌ای‌شان است. این پتوها، الگوها و رنگ‌هایی خاص دارد و یکی از سوغاتی‌های جالب این کشور است. امروزه طرح‌ها و شکل‌های بسیار زیبا و متنوعی از آن ارائه می‌شود. این پتوها سمبلیک هستند؛ به‌عنوان مثال، وقتی پسر بچه‌ای به سنی می‌رسد که باید ختنه بشود، نوع خاصی از پتو به نام موهولوبلا(Moholobela) را به تن می‌کند. پس از این مراسم، پتوی دیگری به نام لیخوکولو(Lekhokolo) می‌پوشد که دلالت بر بلوغ آن پسر دارد. یکی دیگر از پتوهای سمبلیک در این کشور، پتوی موتلوتلیهی(Motlotlehi) است که هر مرد در هنگام ازدواج، آن را به تن می‌کند. پتویی نیز به نام سیروپ(Serope) وجود دارد که مرد پس از تولد اولین فرزندش، به همسرش اهدا می‌کند. علاوه‌بر این، در مراسم خاص، مانند روز استقلال، مردان پتوهای خاصی را به تن می‌کنند.

کلاه‌ این مردم، مو‌کوروتلو(Mokorotlo) نامیده می‌شود. این کلاه بخشی از لباس سنتی مردم لسوتو است. اهمیت این کلاه تا حدی است که تصویر آن در پرچم این کشور هم آورده شده‌است.

 

ادامه دارد...