جماهیر عربی لیبی

  • کد خبر: 1827
  • منبع خبر: پایگاه اطلاع رسانی تبیان

خلاصه دین اسلام در زمان عمر بن خطاب، پس از فتح مصر، وارد لیبی شده است. اولین منطقه‏ ای که مردم آن به دین اسلام گرویدند، منطقه شرق این کشور و شهرهای بنغاری و بریقه بوده است که پس از آن، سپاهیان مسلمان به سوی شهر طرابلس حرکت نمودند.


جماهیر عربی لیبی، با 540/759/1 کیلومتر مربع مساحت، در نیمکره شمالی، نیمکره شرقی، در شمال قاره آفریقا، بین 9- 25 درجه طول شرقی و 18- 38 درجه عرض شمالی قرار دارد.

این کشور با مصر در شرق، باسودان در جنوب شرقی، با چاد در جنوب، با نیجر در جنوب و جنوب غربی، با الجزایر در غرب و با تونس در شمال غربی همسایه می ‏باشد.

لیبی نزدیک به شش هزار کیلومتر مرز دارد.

به تعبیر دیگر، این کشور تقریباً با 1800 کیلومتر خط ساحلی در قلب شمال آفریقا و مدیترانه در حدفاصل مغرب غربی و خاورمیانه قرار گرفته است و پل ارتباطی بین کشورهای آفریقایی و مغرب عربی و خاورمیانه تلقی می ‏گردد.

دین اسلام در زمان عمر بن خطاب، پس از فتح مصر، وارد لیبی شده است. اولین منطقه‏ ای که مردم آن به دین اسلام گرویدند، منطقه شرق این کشور و شهرهای بنغاری و بریقه بوده است که پس از آن، سپاهیان مسلمان به سوی شهر طرابلس حرکت نمودند. از آن جا که رومی ‏ها بر این شهر تسلط داشتند، آنجا را محاصره کردند. سپاهیان اسلام آنقدر حلقه محاصره را تنگ کردند که رومی‏ ها اثاث خود را جمع و فرار نمودند و آنچه در شهر باقی مانده بود، به غنیمت سپاهیان اسلام درآمد.

تاریخ فعالیت اسلامی، در این سرزمین از سال‏های 21 و 22 ق آغاز و تا سال 916 ق ادامه داشته است. پس از پیروی بر طرابلس، آنها آماده حمله به شهر صبرانه و مناطق اطراف گردیدند صبرانه، بازار مهمی برای منطقه طرابلس الغرب به شمار می‏ آمد. هنگامی که مردم این شهر و اطراف شنیدند سپاهیان اسلام وارد طرابلس شده ‏اند، ترسیدند، سنگر گرفتند و شهر را پاسداری می کردند، ولی از آن جایی که محاصره طرابلس یک ماه طول کشید، مردم مقداری آرامش یافتند، از شدت حفاظت و پاسداری کاستند و غفلت ورزیدند. مسلمانان نیز از این غفلت و سهل‏ انگاری استفاده کردند، به آنجا یورش بردند، به تصرف خود در آوردند و آنچه وجود داشت، به غنیمت گرفتند.

مدت‏ها از پیروزی مسلمانان در مناطق گوناگون لیبی می‏ گذشت که سپاهیان اسلام غنایم جمع ‏آوری شده را گرفتند و به مصر بازگشتند.

پس از بازگشت آنان، مردم طرابلس، این شهر و مناطق اطراف را اداره می‏ کردند. بیشتر مردم این منطقه، بربر و در نواحی داخلی و ساحلی ساکن بودند. مردم دیگری پیش از فتح اسلامی در این مناطق زندگی می‏ کردند که فنیقی‏ ها و رومی ‏ها از جمله آنها به شمار می ‏رفتند که پس از ورود اسلام به این سرزمین، جز اندکی از آنها باقی نماند.

به صورت خلاصه می‏ توان گفت که تاریخ فعالیت اسلامی، از سال‏های 21 و 22 ق آغاز و تا سال 916 ق ادامه داشته است.

در این نه قرن از زمان فتوحات اسلامی در این منطقه، که شهرهای سه گانه لقب گرفته و به طرابلس معروف گشته است، سپاهیان اسلام بارها مورد هجوم رومی‏ ها، که بر این منطقه تسلط داشتند و همچنین قبیله‏ های محلی قرار می‏ گرفتند. با وجود این حملات، اسلام در این سرزمین تثبیت شد و به تدریج، اوضاع متشنج مناطق آرام گشت.

نخستین مسجدی که در طرابلس ساخته شد، مسجد عمرو بن عاص بود که مرکز گردهم‏ایی علمای دینی، مرکز انتشار احکام و همچنین مرکز تعلیم، فرهنگ و عبادت به شمار می‏ رفته است.

از زمان پیروزی اسلام در لیبی، تبلیغات اسلامی در سراسر کشور آغاز شد و به مرور زمان، اجرای احکام اسلامی قوت گرفت و به تمام این سرزمین نفوذ پیدا کرد، به شکلی که اکنون، همه مردم، مسلمان هستند و دین دیگری به جز اسلام در این سرزمین وجود ندارد.

یکی از مهم‏ترین و زیباترین مدارس آموزشی در لیبی در عصر قدیم، مدرسه اسلامی المنتصریه بود که به دست یکی از عالمان اسلامی به نام «ابی محمد عبدالحمید بن ابی البرکات بن ابی الدنیا» در سال‏های 655- 658 ق ساخته شده که به سبک بسیار زیبا و معماری سنتی، نزدیک طاق رومانی بنا گردیده است.

در عصر جدید نیز مراکز اسلامی متعددی به سبک جدید و پیشرفته ساخته شده ‏اند. علاوه بر اینها، تعدادی از دانشکده ‏های مستقل و آموزش عالی نیز در این کشور به تدریس اصول اسلامی مبادرت می ‏ورزند و مهم‏ترین آنها، سازمان جمعیت دعوت اسلامی می ‏باشد.

این جمعیت هدف خود را معرفی قرآن مجید و سیره سنت نبوی (ص)، تربیت مبلغان برای اجرای احکام اسلامی، برقراری تماس و ارتباط با هیئت ‏ها و موسسه‏ های مذهبی به منظور نشر فرهنگ اسلامی و گسترش زبان عربی اعلام نموده است و دارای دانشکده ‏ای به نام دانشکده تبلیغات اسلامی می ‏باشد که در سال 1974م ایجاد شده است.

دانش ‏آموزان می‏ توانند پس از گرفتن دیپلم، وارد این دانشکده شوند. این جمعیت در دمشق، کراچی و لبنان، شعبانی را دایر و همچنین یک دانشکده اسلامی نیز در لندن تاسیس نموده است.

اکنون، دانشجویانی از کشورهای گوناگون مشغول تحصیل در دانشکده‏ های وابسته به این جمعیت در داخل و خارج لیبی می‏ باشند. مراکز متعدد اسلامی با این جمعیت همکاری دارند که از سال 1982م کاروان ‏ها و گروه ‏های اسلامی متعددی را برای فرستادن دارو، انجام تبلیغات و مبارزه با میسیونرهای مذهبی مسیحی، به نقاط مختلف جهان اعزام داشته است.

 

ذوالفقار امیر شاهی