سیاست و حکومت آفریقای جنوبی

  • کد خبر: 1941
  • منبع خبر: سایت گردشگری سفر پارسی

خلاصه پس از پایان تحریم‌ها در سال 1994، آفریقای‌جنوبی دوباره عضویت در سازمان‌های بین‌المللی بسیاری را از سر گرفت. در جون1994، جایگاه خود را در سازمان ملل(UN) مجدداً به دست آورد و در همان ماه، پس از غیبتی سی‌و‌سه‌ساله، پنجاه‌و‌یکمین عضو کشورهای مشترک‌المنافع شد.


سیاست و حکومت آفریقای جنوبی

عضویت در سازمان‌های بین‌المللی

پس از پایان تحریم‌ها در سال 1994، آفریقای‌جنوبی دوباره عضویت در سازمان‌های بین‌المللی بسیاری را از سر گرفت. در جون1994، جایگاه خود را در سازمان ملل(UN)  مجدداً به دست آورد و در همان ماه، پس از غیبتی سی‌و‌سه‌ساله، پنجاه‌و‌یکمین عضو کشورهای مشترک‌المنافع شد. علاوه‌بر این، آفریقای‌جنوبی عضو اتحادیه آفریقایی(African Union) و جامعه رشد و توسعه آفریقای‌جنوبی(Southern African Development Community) می‌باشد.

آفریقای‌جنوبی در سازمان ملل، اتحادیه آفریقا، جنش عدم تعهد و کشورهای مشترک‌المنافع فعال است

 

قانون اساسی

در قرن بیستم، آفریقای‌جنوبی دستخوش چندین دگرگونی حکومتی اساسی و بنیادی شد. در سال 1910، اتحادیه آفریقای‌جنوبی(Union of South Africa) به‌عنوان مستعمره‌ای مستقل از بریتانیا شکل گرفت. طبق قانون اساسی سال 1910، پادشاه بریتانیا رئیس کشور بود، اما قدرت و اختیار بیشتر مسائل در دست پارلمان تک‌مجلسی، به ریاست نخست‌وزیر بود.

طبق عهدنامه وست مینستر(Westminster)، آفریقای‌جنوبی و دیگر مستعمره‌های مشترک‌المنافع بریتانیا، به‌طور کامل اعلام استقلال و خودمختاری کردند و موقعیتی برابر با بریتانیا به‌دست آوردند. آفریقای‌جنوبی در سال 1961، کشورهای مشترک‌المنافع را ترک کرد و به جمهوری تبدیل شد. طبق قانون اساسی سال 1961 رئیس‌جمهور به‌عنوان رئیس دولت تعیین شد و طبق قانون اساسی سال 1984، یک پارلمان سه‌مجلسی، متشکل از سفید‌پوستان، رنگین‌پوستان و آسیایی‌ها تأسیس شد، اما اکثریت سیاه‌پوستان از ورود به مجلس محروم شدند.

قانون اساسی بعدی در می1996 به‌وسیله پارلمان تصویب شد، اما به‌دلیل مطابقت‌نداشتن بعضی از مقررات آن با اصول سال 1994، به‌وسیله دادگاه قانون اساسی(Constitutional Court) رد شد. سرانجام نسخه اصلاح اصلاح‌شده این قانون در دسامبر1996 پذیرفته شد و در فوریه1997 به اجرا درآمد. قانون اساسی جدید، شامل لایحه وسیع حقوقی بود و اولین قانون اساسی در جهان است که تبعیض جنسی را ممنوع کرد. براساس قانون اساسی، مجلس ایالات(National Council of Province) جایگزین مجلس سنا شد. هدف از تشکیل این شورا، ارائه علایق و نظرات استان‌ها در قوه مقننه است. بر مبنای قانون اساسی، شورای ملی استان‌ها، مسئول مستقیم انعکاس اهداف و نظرات استان‌ها در روند تهیه قوانین قوه مقننه است.

 

قوه مجریه

رئیس‌جمهور و معاونان و وزیران، کابینه قوه مجریه را تشکیل می‌دهند. رئیس‌جمهور به‌وسیله حزب اکثریت در مجلس ملی(National Assembly) (یکی از دو مجلس پارلمان) انتخاب می‌شود و دوره ریاست او 5 سال است که مانند بسیاری از کشورها از جمله ایران یک بار نیز می‌تواند تمدید شود. رئیس‌جمهور، معاون و وزیرانش را از اعضای مجلس ملی انتخاب می‌کند

 

قوه مقننه

پارلمان از دو مجلس تشکیل شده‌است: مجلس ملی و شورای ملی ایالات‌.

مجلس ملی، چهارصد عضو دارد که به‌مدت پنج سال انتخاب می‌شوند.

شورای ملی ایالات، نود عضو دارد (از هر ایالت ده عضو) که به‌وسیله قوه مقننه ایالتی، به‌مدت پنج سال منصوب می‌شوند.

 

احزاب سیاسی

مهم‌ترین حزب سیاسی آفریقای‌جنوبی، کنگره ملی آفریقایی(African National Congress)(ANC) است. احزاب اقلیت نیز شامل حزب اتحاد دموکراتیک(Democratic Alliance)، حزب آزادی اینکاتا(Inkatha Freedom)، جنبش متحد دموکراتیک(United Democratic Movement)، دموکرات‌های مستقل(Independent Democrats)، حزب دموکراتیک مسیحیان آفریقایی(African Christian Democratic Party) و آزادی پیشرو(Freedom Front Plus) هستند.

انجمن ملی آفریقایی در سال 1912 تأسیس شد و در طول فعالیت‌های ضد جدایی بین سیاه‌پوستان و سفیدپوستان، این انجمن آفریقای‌جنوبی را رهبری کرد. نلسون ماندلا، از اوایل دهه1950 تا اواخر دهه1990، رهبر این حزب بود. فعالیت‌های این انجمن، در داخل کشور انجام می‌گرفت تا اینکه در سال 1960 ممنوع شد و مجبور به فعالیت در خارج از آفریقای‌جنوبی گردید. اعضای آن به‌عنوان یک ائتلاف گسترده و جنبش لیبرال، به حزب کمونیست آفریقای‌جنوبی(South African Communist Party) پیوستند که در سال 1921 تأسیس شد.

انجمن ملی آفریقایی، به‌طور متحد با حزب کمونیست آفریقای‌جنوبی و فدراسیون اتحاد تجارت اصلی در انتخابات 1994 شرکت کرد و توانست با حمایت عده زیادی از سیاه‌پوستان و حدود یک‌سوم رأی آسیایی‌ها و رنگین‌پوستان و اندکی از سفیدپوستان، برنده انتخابات شود. پس از آن نیز در انتخابات قوه مقننه پیروز گردید. سیاست‌های این انجمن، ضدنژادپرستی است و می‌کوشد تا بی‌عدالتی‌های دوران جدایی بین سیاه‌پوستان و سفیدپوستان در این کشور را جبران کند.

حزب دموکراتیک در سال 1989  تأسیس شد و جانشین سنت‌های حزب پیشرو(Progressive Party) گردید. این حزب نقش میانجی مهمی در توافق مذاکرات قانون اساسی موقت ایفا کرد. حمایت و پشتیبانی از این حزب به‌طور برجسته و محسوس، در انتخابات سال 1999 افزایش یافت، ولی در سال 2000 به چندین حزب دیگر پیوست و ائتلاف پیوستگی دموکراتیک(Democratic Alliance) را تشکیل داد.

حزب آزادی اینکاتا که پایه و اساس آن نژادی است، در سال 1975 پایه‌ریزی شد و در بیشتر مناطق زولونشین در کوآزولا ناتال حاکم است. این حزب در بیشتر مسائل انجمن ملی آفریقایی(ANC)، سیاست محافظه‌کارانه درپیش می‌گیرد و به‌دنبال بیشترین قدرت ایالتی است.

 

احزاب سیاسی (مسلمان)

وقتی اولین انتخابات دموکراتیک، در آوریل 1994 صورت گرفت، دو حزب مسلمان، شامل حزب مسلمانان آفریقا و حزب اسلامی، ایجاد شد. حزب مسلمانان آفریقا(AMP) در مجلس شورای ملی و قوه مقننه استانی رقابت می‌کرد و حزب اسلامی(IP) تنها با قوه مقننه ایالت کیپ‌غربی رقابت می‌کرد. هیچ حزبی قادر به حفظ کرسی در هر دو قوه مقننه نبود. در انتخابات 1999 هیچ نماینده‌ای از احزب مسلمان در مجالس حضور نداشت.

 

دولت محلی و ایالتی

درحال‌حاضر، آفریقای‌جنوبی 9 ایالت دارد. این کشور تا سال 1994،  به چهار ایالت کیپ، ناتال، ایالت آزاد اورنج(Orange Free State)، ترانسوال تقسیم شده‌ بود و ده بانتوستان(Bantustan) هم به‌عنوان بخشی از سیاست جدایی سیاه‌پوستان و سفیدپوستان آفریقای‌جنوبی به ساکنان سیاه‌پوست آفریقای‌جنوبی و آفریقای جنوب‌غربی(South West Africa) (نامیبیای کنونی) اختصاص داده شده بود که چهار تا از آنها به نام‌های ترانسکی(Transkei)، وندا(Venda)، بفوت هانس وانا(Bophuthatswana) و کیس‌کی(Ciskei) اعلام استقلال کرده بودند. بانتوستان‌ها در نتیجه قانون اساسی موقت در سال 1994، منحل شدند و آفریقای‌جنوبی دوباره متحد شد.

نمایندگان مجامع ایالتی براساس جمعیت، بین سی تا هشتاد نفر می‌باشند. هر ایالت یک رهبر دارد که توسط مجمع ایالتی انتخاب می‌شود و بر مجلس اجرایی با بیش از ده عضو، ریاست می‌کند. تنها موضوعات مربوط به تفریح و سرگرمی، برنامه‌های ورزشی، فرهنگی و برنامه‌ریزی‌های مختلف زیر نظر مجلس ایالتی می‌باشد.  بخش وسیع‌تری از مشاغل حساس‌تر شامل کشاورزی، آموزش و پرورش، مسکن، پلیس، جهانگردی، طرح‌ریزی منطقه‌ای، توسعه شهر و روستا و خدمات رفاهی توسط دولت ایالتی اداره می‌شود. کشور به بخش‌های مختلفِ کلان شهرها، ناحیه‌ای و محلی تقسیم می‌شود که هریک از آنها را شورای شهری منتخب اداره می‌کند.

 

روابط خارجی

وضعیت آفریقای جنوبی و روابط خارجی آن طی دو سه قرن اخیر تغییرات بسیاری کرده‌است. این کشور، در ابتدا حالت بدوی و قبیله‌ای داشت و بعدها مستعمره امپراتوری بریتانیا شد، زمانی تحت تأثیر جدایی سفیدپوستان و سیاه‌پوستان آفریقای‌جنوبی منزوی شد و زمانی هم مدعی بین‌المللی برای ایفای نقش کلیدی در آفریقا شد. در اینجا موقعیت‌های سیاسی گوناگون این کشور به اختصار ذکر می‌شود. البته در قسمت تاریخچه کمی مفصل‌تر به وضعیت این کشور پرداختیم.

مستعمره انگلستان و قبل از حکومت تبعیض‌نژادی(Pre-Apartheid)

آفریقای‌جنوبی به‌عنوان عضوی از امپراتوری بریتانیا و کشورهای مشترک‌المنافع در کنار انگلستان و متفقین در جنگ‌های جهانی اول و دوم جنگید و به‌عنوان نیروی نظامی در جنگ دو کره شرکت کرد. این کشور عضو اصلی پیمان ملل(League Nations) بود و در سال 1927، وزارت امور خارجۀ ‌خود را با مأموریت‌های سیاسی در کشورهای اصلی اروپای غربی و آمریکا فعال کرد.

حکومت تبعیض‌نژادی یا جدایی سفیدپوستان و سیاه‌پوستان(Apartheid)

حکومت آفریقای‌جنوبی، تبعیض‌نژادی میان سفیدپوستان و سیاه‌پوستان آفریقای‌جنوبی را در سال 1948، به‌عنوان توسعه سیستماتیک تبعیض‌نژادی در کشور معرفی کرد. در نتیجه، در سال‌های 1990تا1993 که برابری نژادی مطرح شد، این کشور از نظر بین‌المللی منزوی بود.

پس از تبعیض نژادی(Post-Apartheid)

آفریقای‌جنوبی پس از رفع تبعیض‌نژادی، به‌دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و ظرفیت‌های فراوان خود به‌تدریج از کشورهای مهم در سطح بین‌المللی شد. هدف اصلی سیاست خارجی این کشور، ایجاد و توسعه روابط با همه کشورها به‌ویژه کشورهای همسایه و درحال‌رشد آفریقای‌جنوبی و دیگر اعضای اتحادیه آفریقایی است. آفریقای‌جنوبی نقش مهمی برای خاتمه‌دادن به تنش‌ها و بحران‌های سیاسی قاره آفریقا به‌ویژه در کشور بروندی(Burundi)، کنگو، کامرون و زیمبابوه داشته‌است.

در آگوست 1998، آفریقای‌جنوبی برای چهار سال عهده‌دار ریاست جنبش غیر متعهد(Non-Aligned Movement) شد. این اجلاس در آگوست2012 در تهران برگزار شد و ریاست آن به ایران محول گردید.

ناظران حقوق بشر، دولت آفریقای‌جنوبی را به‌دلیل اخراج هزاران پناهنده زیمبابوه‌ای و رفتار خشونت‌آمیز با قربانیان سیاسی به‌عنوان مهاجران اقتصادی مورد انتقاد قرار داد. ناظران حقوق بشر معتقدند آفریقای‌جنوبی از قوانین بین‌المللی و کنوانسیون پناهندگی تخلف کرده‌است. در آگوست 2012 کارگران برای افزایش دستمزد در معادن پلوتونیم آفریقای‌جنوبی اعتصاب کرده و در طی درگیری کارگران با پلیس چندین نفر کشته و مجروح شدند و بحرانی در کشور ایجاد شد.

 

روابط با جمهوری اسلامی ایران

آفریقای‌جنوبی و ایران در گذشته به‌دلیل اختلاف دیدگاه‌های متعدد و فاصله مکانی بسیار و نداشتن ارتباط اقتصادی قوی، ارتباط چندانی نداشتند. بعد از رفع تبعیض‌نژادی و مواضع مستقل و مناسب آفریقای‌جنوبی، روابط ایران با آن برقرار شد. هم‌اکنون روابط بین دو کشور، از نظر اقتصادی و سیاسی، کاملاً گرم و صمیمی و رو به گسترش است. ایران روابط رسمی خود را با آفریقای‌جنوبی در سال 1979 قطع کرد و در اعتراض به سیاست‌های جدایی سفیدپوستان و سیاه‌پوستان این کشور، آن را تحریم اقتصادی کرد، اما در ژانویه1994، ایران کلیه مصوبات و مجازات‌های اقتصادی و تجاری بر ضد آفریقای‌جنوبی را برداشت و روابط سیاسی در 10می1994 دوباره برقرار شد.

 

روابط اقتصادی

آفریقای‌جنوبی و ایران روابط اقتصادی خوبی با یکدیگر دارند، به‌طوری‌که آفریقای‌جنوبی در سال 2007 هفت درصد از صادرات خود به ایران را که معادل 5/1میلیارد دلار می‌باشد، افزایش داد. در همین سال، این کشور میزانِ واردات خود از ایران که بیشتر آن نفت‌خام است را به 8/20میلیارد دلار افزایش داد. ایران در سال 2007 بزرگ‌ترین فروشنده نفت‌خام به آفریقای‌جنوبی بود.

چندین شرکت آفریقایی در پروژه‌های مهم و بزرگی در ایران شرکت داشته‌اند. گروه ام‌تی‌ان(MTN Group)، 49درصد در شرکت ایرانسل که دومین اپراتور تلفن همراه در ایران است، سهم دارد. ایرانسل در اکتبر 2006 کار خود را آغاز کرد.

همچنین شرکت ساسول(Sasol Company) با شرکت پتروشیمی پارس(Pars Petrochemicals Company) در پروژۀ پلیمری 900میلیون دلاری برای تولید اتیلن و پلی اتیلن سبک و سنگین همکاری می‌کند. این فعالیت اقتصادی مشترک، به کمپانی پلیمر آریا ساسول(Arya Sasol Polymer Company) مشهور و در عسلویه فعال است. آفریقای‌جنوبی و ایران هر دو به یک میزان و به ارزش 35/1میلیارد یورو در این پروژه سرمایه‌گذاری کرده‌اند. مجموعه پتروشیمی آریا ساسول از بزرگ‌ترین پروژه‌های پلیمری جهان است. با فعالیت این مجموعه، چهارصدهزار تن اتیلن و نودهزار تن سی‌تری کات(C3 Cut) و سیصدهزار تن پلی اتیلن سنگین و متوسط و سیصدهزار تن پلی اتیلن سبک به تولید پتروشیمی ایران افزوده شد.

 

روابط اقتصادی

آفریقای‌جنوبی و ایران روابط اقتصادی خوبی با یکدیگر دارند، به‌طوری‌که آفریقای‌جنوبی در سال 2007 هفت درصد از صادرات خود به ایران را که معادل 5/1میلیارد دلار می‌باشد، افزایش داد. در همین سال، این کشور میزانِ واردات خود از ایران که بیشتر آن نفت‌خام است را به 8/20میلیارد دلار افزایش داد. ایران در سال 2007 بزرگ‌ترین فروشنده نفت‌خام به آفریقای‌جنوبی بود.

چندین شرکت آفریقایی در پروژه‌های مهم و بزرگی در ایران شرکت داشته‌اند. گروه ام‌تی‌ان(MTN Group)، 49درصد در شرکت ایرانسل که دومین اپراتور تلفن همراه در ایران است، سهم دارد. ایرانسل در اکتبر 2006 کار خود را آغاز کرد.

همچنین شرکت ساسول(Sasol Company) با شرکت پتروشیمی پارس(Pars Petrochemicals Company) در پروژۀ پلیمری 900میلیون دلاری برای تولید اتیلن و پلی اتیلن سبک و سنگین همکاری می‌کند. این فعالیت اقتصادی مشترک، به کمپانی پلیمر آریا ساسول(Arya Sasol Polymer Company) مشهور و در عسلویه فعال است. آفریقای‌جنوبی و ایران هر دو به یک میزان و به ارزش 35/1میلیارد یورو در این پروژه سرمایه‌گذاری کرده‌اند. مجموعه پتروشیمی آریا ساسول از بزرگ‌ترین پروژه‌های پلیمری جهان است. با فعالیت این مجموعه، چهارصدهزار تن اتیلن و نودهزار تن سی‌تری کات(C3 Cut) و سیصدهزار تن پلی اتیلن سنگین و متوسط و سیصدهزار تن پلی اتیلن سبک به تولید پتروشیمی ایران افزوده شد.

 

قوه قضائیه

دادگاه‌های آفریقای‌جنوبی مستقل هستند و تنها براساس قانون اساسی و قانون مدنی اداره و کنترل می‌شوند. دادگاه قانون اساسی، واقع در ژوهانسبورگ، در موضوعات مربوط به قانون اساسی حکم صادر می‌کند. این دادگاه از رئیس‌جمهور و ده قاضی تشکیل شده‌است که شش تای آنها به توصیه کمیسیون اداره قضایی(Judicial Service Commission) و چهار قاضی دیگر از میان قضات دادگاه عالی(Supreme Court) با مشورت قاضی ارشد، به وسیله رئیس‌جمهور منصوب می‌شوند.

دادگاه عالی استیناف(Supreme Court of Appeal) در بلومفونتین قرار دارد و عالی‌ترین دادگاه در کل کشور است، اما فقط به مسائل مربوط به قانون اساسی رسیدگی می‌کند و از یک قاضی ارشد و تعداد زیادی قاضی استیناف تشکیل شده‌است. پس از دادگاه عالی استیناف، دادگاه‌های عالی(High Courts) و دادگاه‌های دادرسی(Magistrates' Courts) قرار دارند. سیاه‌پوستان آفریقایی هم ممکن است برای دادخواست‌های مدنیشان بر پایه قوانین بومی و عرفی، به دادگاه‌های محلی مراجعه کنند، اما پس از رأی دادگاه، حق درخواست تجدیدنظر از یکی از دادگاه‌های دادرسی را دارند.

 

سیاست داخلی و خارجی

اصول سیاست خارجی آفریقای‌جنوبی عبارتند  است از: تشویق دموکراسی؛ احترام به حقوق بشر؛ تلاش جهت ممانعت از بروز درگیری؛ تشویق به حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات؛ ترویج توسعه پایدار و  فقرزدایی.

آفریقای‌جنوبی پیرو سیاست عدم تعهد بوده و با حضور فعال در مجامع بین‌المللی چهره مستقلی را از خود نشان داده‌است. اساس سیاست خارجی این کشور را نگاه به کشورهای قاره آفریقا تشکیل می‌دهد. آفریقای‌جنوبی در سال‌های اخیر ضمن گسترش روابط دیپلماتیک با آمریکای لاتین، خاورمیانه و جنوب آسیا تلاش کرده‌است در بسیاری از بحران‌های منطقه‌ای، به‌خصوص در آفریقا، به‌عنوان میانجی عمل کند. آفریقای‌جنوبی تلاش می‌کند در منطقه جنوب آفریقا در ابعاد مختلف نقش رهبر را ایفا کند. پرتوریا به‌عنوان یکی از پایتخت‌های پر رفت‌و‌آمد و محل تردد مقامات بلند پایه جهان مطرح می‌باشد. طی سال‌های گذشته بسیاری از رهبران کشورهای بزرگ جهان مانند: چین، آمریکا، انگلیس، فرانسه و هند از این کشور دیدار داشته‌اند.

 

نلسون ماندلا(Nelson Mandela) (1918)

نخستین رئیس‌جمهور آفریقای‌جنوبی که در انتخابات دموکراتیک عمومی انتخاب شد. وی از فعالان برجسته مخالف آپارتاید و رهبر کنگره ملی آفریقا بود. بسیاری از مردم آفریقای‌جنوبی به نشانه احترام وی را مخولو(Madiba)، به‌معنی پدربزرگ، صدا می‌زنند. ماندلا در روستای کوچک موزو(Mvezo) به‌دنیا آمد. او در دانشگاه فورت‌هارد تحصیل کرد، اما به‌خاطر اعتراض به سیاست‌های دانشگاه، اخراج گردید. ماندلا به‌خاطر فعالیت‌های سیاسی‌اش بیست‌وهفت سال را در زندان گذراند و سرانجام در 11فوریه1990، آزاد شد.

در تاریخ 27آوریل1994، نخستین رئیس‌جمهور سیاه‌پوست کشور شد. ماندلا در زمان ریاست‌جمهوری‌اش، از نظر ملی و بین‌المللی بسیار محبوب بود. وی جوایز بین‌المللی بسیاری، ازجمله نشان لیاقت و نشان سنت جان از ملکه انگلستان و نشان آزادی ریاست‌جمهوری را از ایالات متحده و همچنین جایزه صلح نوبل در سال 1993 را دریافت کرد. ماندلا در ژوئن2004، از زندگی سیاسی کناره‌گیری کرد. کتاب‌‌ها و مقالات متعددی از ماندلا منتشر شده‌است.

 

منبع: سایت گردشگری سفر پارسی

https://parsitrip.com