جغرافیای انسانی مصر (بخش دوم)

  • کد خبر: 1998
  • منبع خبر: پایگاه اطلاع رسانی شیعیان آفریقا

خلاصه مصر در زمینه ادبیات نیز دارای فرهنگی غنی است. به طوری که ادبیات، یکی از عناصر مهم فرهنگی در زندگی مردم این کشور به شمار می‌رود.


#ادبیات

مصر در زمینه ادبیات نیز دارای فرهنگی غنی است. به طوری که ادبیات، یکی از عناصر مهم فرهنگی در زندگی مردم این کشور به شمار می‌رود. داستان‌نویسان و شاعران مصر، در ردیف اولین افرادی بودند که سبک‌های جدید را در ادبیات عرب وارد کردند و آن را در خاورمیانه گسترش دادند.

ادبیات مصر به هزاره سوم پیش از میلاد برمی‌گردد. قدیمی‌ترین متون ادبی مصر، متون هرم مصر (Pyramid) هستند. این متون احتمالا قدیمی‌ترین متن‌های مذهبی در جهان هستند که قدیمی‌ترین آنها به 2400یا2300سال قبل از میلاد برمی‌گردد. این متون در سال 1881 کشف شدند.

دوران شکوفایی در ادبیات مصر، بین سال‌های 2055 تا 1650 قبل از میلاد است. از بهترین نمونه‌های ادبی در این دوران می‌توان این موارد را نام برد: داستان سینوهه (Tale of Sinuhe)، داستان وِنامون (Story of Wenamun) و آموزش از انی (Instruction of Any). در طول دوران رومی‌یونانی (Greco-Roman Period) بین سال‌های 332 قبل از میلاد تا 639 بعد از میلاد، ادبیات مصر به زبان‌های مختلف ترجمه شد. سنگ رزتا(Rosetta) متعلق به این زمان است. این سنگ‌نوشته بخشی از ستون سنگی است که به زبان مصر باستان و یونانی کلاسیک نوشته شده‌است. در سال 1802 این سنگ به موزه بریتانیا منتقل شد.

نهدا (Nahda)، رنسانس فرهنگ ادبیاتی عرب بود، که در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در مصر مورد توجه قرارگرفت. در آن دوران، بسیاری از روزنامه‌نگاران مسیحی، از سوریه به مصر مهاجرت کردند و چندین روزنامه و مجله با موضوعات جدید علمی، اجتماعی و فرهنگی در مصر منتشر شد. داستان‌های کوتاه عربی برای اولین بار در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ظهور یافت. اولین داستان مصری، زینب (Zaynab) بود که توسط محمد حسین هیکل (Muhammad Husayn Haykal) در سال 1914 به زبان مصری عربی نوشته شد.

دیگر نویسندگان برجسته مصر متعلق به قرن نوزدهم و بیستم، طاها حسین (Taha Husayn) (1889تا1973)، که به سبب نگارش زندگی‌نامه‌اش به نام الایام (Al-Ayyam) در 3 جلدشهرت یافت؛ همچنین یوسف ادریس (Yūsuf Idrīs) که به عنوان استاد داستان‌های کوتاه عربی و نمایشنامه نویس برجسته مطرح شد. او یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌ها در ادبیات معاصر عرب است؛ صنع‌الله ابراهیم (Sonallah IIbrahim) (1937) نیز در رمان و داستان کوتاه شناخته‌شده‌است. توفیق‌الحکیم (Tawfiq al-Hakim) (1898تا1987) نیز نویسنده رمان بازگشت روح (The Return of the Spirit)، در سال 1933 است که به خاطر داستان‌های خیالی و نمایشی‌اش، معروف است.

نجیب محفوظ (Naguib Mahfouz) (1911تا2006) نیز، اولین نویسنده عرب زبان بود که در سال 1988 موفق به دریافت جایزه نوبل ادبی شد. از آثار برجسته وی می‌توان تراژدی قاهره (The Cairo Trilogy) را نام برد.

از دیگر نویسندگان مصر، نوال السعداوی (Nawal El Saadawi) (1931) نویسنده زن عرب است که به خاطر طرفداری از حقوق زنان شناخته شده است. وی در نواحی رود نیل متولد شد و بیشتر آثار او در زمینه زن در اسلام است.

الیفا ریفات (Alifa Rifaat) (1930تا1996) نیز، یکی دیگر از نویسندگانی است که درباره زنان، مطالبی نوشته است. کتاب‌های او به زبان عربی است، البته به زبان‌های انگلیسی، آلمانی و سوئدی نیز ترجمه شده است.

شعرهای محلی مصر شاید از معروف‌ترین نوع ادبیات در میان مصریان باشد که در کارهای احمد فواد نجم (Ahmed Fouad Negm) (1929) شاعر محلی مصر، بسیار به چشم می‌خورد. این شاعر به خاطر همکاری‌اش با آهنگساز ‌امام شیخ (Sheikh Imam) و شعرهای میهن دوستی و انقلابی، از شهرتی ویژه برخوردار است. احمد شوقی (1868تا1932) یکی از شاعران بزرگ عرب‌زبان بود. لقب او امیر الشعرا است و پیشرو سبک دراماتیک در ادبیات مصر است. صلاح جهان (Salah Jaheen) (1930تا1986) و عبدل رحمان الابنودی (Abdel Rahman El Abnudi) (1938) نیز، از شاعران شناخته شده مصرند.  

 

#معماری در مصر باستان

در طی هزارسال تمدن مصر باستان، آثار معماری باشکوهی ساخته شد. می‌توان دوره معماری مصر باستان را به سه دوره تاریخی تقسیم کرد:

دوره پادشاهی کهن(3200تا2040 سال قبل از میلاد): هرم بزرگ جیزه یا خوفو(Great Pyramid of Giza) (Pyramid of Khufu)  بزرگترین هرم از اهرام ثلاثه متعلق به این دوره است. این هرم را برای خدای رع ساخته‌اند.

دوره پادشاهی میانه (2040تا1650 سال قبل از میلاد): در این دوره اهرامی ساخته نشد و این مسئله نشان دهنده کاهش مرکزیت و حکومت و آئین رع است. در این دوره معابد بسیاری ساخته شد. مقبره‌‌های صخره‌ای نیز متعلق به این دوره هستند.  علت ساخت آنها مقابله با دزدان مقبره و صرفه‌‌‌جویی در وقت و هزینه بود.

دوره پادشاهی جدید(1550تا1070 قبل از میلاد): بنای عظیم این دوره معبد سنگی رامسس دوم (Ramesses II) است که چهار پیکر عظیم نشسته در نمای ورودی خود دارد. در این دوره به خاطر عظمت مجسمه‌ها و بناها توجه زیادی به جزئیات و ظرافت‌کاری نشده‌است.

 

#معماری اسلامی

شایدبتوان ساخت مساجد را از بارزترین معماری این دوره دانست. قوانین اسلامی نمایش افراد و حیوانات را در هنر ممنوع کرد و به همین دلیل هنر اسلامی مصر به سمت خطاطی عرب و طراحی کاشی‌کاری‌های اسلامی روی آورد. دوران فاطمیه در این دسته قرار می‌گیرد و بناهای زیادی از این دوره در شهر قاهره باقی مانده‌‌‌است. در این دوره مدارس و مساجد بسیاری ساخته شد. تزئینات دوره فاطمی در قوس‌ها و قاب دور پنجره‌ها مشاهده می‌‌شود. تاثیر هنر شرق در این دوره بسیار آشکار است. در دوره ملوک و عثمانی، بناهایی مانند مناره، مقبره، آب‌انبار و مدرسه ساخته شد. بسیاری از این بناها در قاهره باقی مانده‌است.

 

#دوره مدرن

معماری جدید مصر تلفیقی از معماری غرب با شرق است. ساختمان‌های جدید چندان با شرایط جوی مصر سازگار نیستد و طراحی منحصر بفردی ندارند. از جمله کارهایی که در این اواخر برای ترویج معماری سنتی انجام شده کارهای حسن فاطی (Hasan Fathy) است که از جمله آثار وی می‌توان به مسجدی در قارنا (Gurna) (روستایی در نزدیکی اُقصُر) اشاره کرد. او سعی کرد که شیوه ساختمان‌سازی سنتی را بار دیگر احیا کند و کارهای او توجه افراد بسیاری را به خود جلب کرده‌است.

 

#موسیقی

موسیقی همیشه بخشی از فرهنگ مصر از زمان‌های باستانی بوده‌است. نقاشی‌های باقی مانده بر دیوارهای مقبره‌ها و قلعه‌ها، انواع سازهای موسیقی را در فضاهای مذهبی و غیر مذهبی نشان می‌دهد. این مسئله نشان می‌دهد که موسیقی بخشی از زندگی روزمره و همچنین آئینهای مذهبی بوده‌است. مصریان با استفاده از فلوت، چنگ، نی و عود می‌نواختند. طبل و وسایل موسیقی پر صدا نیز از موسیقی‌های سنتی عموم مردم بود. بعد از قرن هفتم میلادی این سبک موسیقی کمرنگ شد. در این زمان موسیقی مصر با ورود به دنیای اسلام متحول شد. سازهای کوبه‌ای(percussion) و آواز در این زمان اهمیت بسیاری یافت.

به طور کلی موسیقی معاصر مصر ترکیبی از موسیقی ترکی، عربی و غربی است و با خلق آثاری از عبدل هامولی (Abdul Hamuli)، الماز (Almaz)، سعید می‌کاوی (Sayed Mikkawi) و محمود عثمان (Mahmud Osman) آغاز شد که همگی توسط اسماعیل پاشا (Isma'il Pasha) حمایت می‌شدند. آثار این افراد در کارهای بعدی نیز اثر گذاشت.

از دیگر خوانندگان این کشور می‌توان سید درویش (Sayed Darwish) (1923-1892)، پدر موسیقی مصر و پایه گذار سرود ملی این کشور را نام برد.

ام کلثوم (Umm Kulthum) (1898تا1975) یکی از خوانندگان محبوب مصر در اوایل قرن بیستم و از محبوب‌ترین خوانندگان زن در جهان عرب و در زمان ریاست جمهوری ناصر بود. او را ستاره شرق یا بانوی آواز عرب نیز می‌نامیدند. هنوز هم آهنگ‌های او، به خصوص آهنگ ستاره شرق (Star Of The East) در رادیو پخش شده و موزه‌ای نیز در قاهره به افتخار وی برپاست. نام ام‌کلثوم نام سینمایی وی است و نام اصلی وی فاطمه ابراهیم السید البتاجی(Fatimah Ibrahim as-Sayyid al-Biltagi) بود.

لیلا مراد (Layla Murad)، به عنوان دومین خواننده بزرگ زن در مصر و نیز یکی از ستاره‌های سینما در همین قرن مطرح شد. داود حسینی(Dawood Hosni) (1870تا1937) هم یکی دیگر از موسیقی‌دانان و آهنگسازان مصری است که اولین اپرا به زبان عربی و همچنین چند ترانه را برای لیلا مراد آهنگسازی کرد.

محمد عبد الوهاب(Mohammed Abdel Wahab) (1991-1907) از آهنگ‌سازان و خوانندگان مصری و یکی از اندیشمندان مطرح است. وی آهنگ سرود ملی پادشاهی لیبی در سال‌های 1951 تا 1969 را ساخت و موسیقی سنتی تخت (Takht) را گسترش داد.

آهنگ‌های عبدل حلیم حافظ (Abdel Halim Hafez)(1929تا1977) هم یکی از خوانندگان مصری مشهور است. سبک موسیقی او به دنیای عرب برمی‌گشت و سمبلی از موسیقی عربی بود.

موسیقی پاپ، ازدهه 1970 به بعد به موسیقی این کشور وارد شد و در میان جوانان به محبوبیت چشمگیری رسید. موسیقی مردمی (Folk Music) نیز در مراسم عروسی و جشنواره‌ها مورد استفاده قرارمی‌گرفت. از معروف‌ترین خوانندگان موسیقی معاصر می‌توان به این خوانندگان اشاره کرد:

عمرو دیاب (Amr Diab) (1961) او صدای زیبایی دارد و با آمیختن موسیقی عربی و پاپ‌غربی گونه‌ای از موسیقی به‌نام موسیقی مدیترانه‌ای را رواج داده است. او سه بار جایزه موسیقی جهان(World music Award) رادریافت کرده‌ و یکی از پرفروش‌ترین خوانندگان خاورمیانه است.

محمد مُنیر (Mohamed Mounir) (1954) یکی از مشهورترین خوانندگان مصری و خاورمیانه است. طرفدارانش به او لقب سلطان را داده‌اند و این مسئله به خاطر آهنگ و آلبوم به‌نام شاه شاه است(the king is the king). او از سبک‌های مختلفی مانند موسیقی کلاسیک عربی، موسیقی حبشی، بلوز(Blues)، جاز در آهنگ‌هایش استفاده می‌کند.

اِلی‌ال‌هاجار (Ali El Haggar) (1957) هم از جمله خوانندگان مشهور مصری است. او در پانزدهمین فستیوال موسیقی عربی در سال 2006 و همچنین در دو جشنواره تئاتر اروپایی در کشور آلمان و ایتالیا جوایزی را دریافت کرد.

در میان آهنگ‌های اخیر که در مصر شنیده می‌شود، موسیقی شَعبی (Shaabi) که توسط احمد اداوی (Ahmed Adaweyah) در سال 1970 گسترش یافت و ترکیبی از غزل‌هایی با بیت‌هایی غنی از گذشته است، طرفدار دارد. اداوی از خوانندگانی است که شعرهایی درباره خداوند خوانده است.

 

#سینما

ساخت فیلم‌های صامت از سال 1896 در مصر آغاز شد. صنعت فیلم‌سازی قاهره بین سال‌های 1930تا1936، تعدای فیلم دارای صدا را ساخت. در سال 1936، استادیوم میسر(Misr) تبدیل به یکی از رهبران استادیو در مصر شد و این نقش را به مدت سه دهه ایفا کرد. در سال 1917، کارگردان محمد کریم(Mohamed Karim) یک شرکت تولید فیلم را در اسکندریه تاسیس کرد. این شرکت دو فیلم به‌نام‌های گل‌های مرده(Dead Flowers) و افتخار بادیه‌نشین(Honor the Bedouin) را تولید کرد. این دو فیلم در سال 1918 در اسکندریه به نمایش گذاشته شد. پس از آن در حدود 4000فیلم تولید شد. مصر یکی از موفق‌ترین کشورها در زمینه تولید فیلم در خاورمیانه است و یکی از توسعه یافته‌ترین سیستم‌های رسانه‌ای را دارد.

سال‌های بین 1940تا1950 عصر طلایی سینمای مصر بود. تغییرات سیاسی مصر بعد از سقوط ملک فاروق(King Farouk) تاثیر کمی روی سینمای مصر داشت. دولت جمال عبدالناصر(Nasser) به دنبال افزایش کنترل بر سینمای مصر بود. در زمان رئیس‌جمهوری وی، چند فیلم درباره وی ساخته شد. فیلم الناصر صلاح الدین(Al Nasser Salah Ad-Din) در سال 1963 اکران شد. این فیلم احتمالا یکی از مهم‌ترین فیلم‌های حماسی در سینمای عرب بود. البته این فیلم را یک تبلیغات به رهبری دولت ناصر می‌دانند. در سال 1970 سینمای مصر به یک تعادل بین جامعه و مسائل سیاسی دست یافت.

در سال‌های 1970تا1980 سینمای مصر رو به افول نهاد. فیلم‌های این دوره از نظر داستان و بازی و کیفیت تولید در رده پایینی قرار داشتند. در سال 1997 تحولی بزرگ در سینمای مصر اتفاق افتاد. سینمای مصر به گرمی از فیلم کمدی اسماعلیه راییح گای(Ismailia Rayeh Gayy) استقبال کرد. تولید کننده این فیلم کمدی محمد فواد(Mohammed Fouad) سود بسیاری کرد و بازیگر گمنام محمد هندی(Mohammed Henedy) تبدیل به ستاره‌ فیلم‌های کمدی در مصر شد. در چند سال بعد فیلم‌های کمدی بیشتری تولید شد.

از سال 1990 میلادی، سینمای مصر جهت‌های مختلفی را در پیش گرفت. تعدادی فیلم هنری، کمدی، فیلم عامه‌پسند بعد از این سال در مصر تولید شد. امروزه سینمای مصر هم از نظر کیفیت و هم داستان پیشرفت بسیار خوبی داشته است. هم اکنون پایتخت مصر یعنی شهر قاهره هر ساله شاهد برگزاری فستیوال بین المللی فیلم قاهره (Cairo International Film Festival)، با حضور ستارگان سینمایی از سراسر جهان بوده و در پی ارزیابی‌های اتحادیه بین‌المللی تولیدگنندگان فیلم (International Federation of Film Producers Associations)، این فستیوال در رتبه یازدهم جهانی جای گرفته است. این جشنواره تنها جشنواره رقابتی دسته یک مورد تائید انجمن تهیه‌کنندگان جهانی فیم در خاورمیانه و آفریقاست. جایزه اصلی این جشنواره هرم طلایی است. از جمله بازیگران ایرانی که در این جشنواره جایزه گرفته‌‌اند می‌توان به کتایون ریاحی (2002)، نیکی کریمی(2001)، پگاه آهنگرانی(1999) اشاره کرد.

در اینجا به ذکر تعدادی از هنرپیشه‌ها و کارگردانان مشهور در سینمای مصر می‌پردازیم:

بهترین کارگردان این کشور یوسف شاهین (Youssef Chahine) (1926تا2008) است کهدر دهه1950 و 1960، به سبب ساخت آثار ناسیونالیستی واقع‌گرایی اجتماعی، همچون بعدالحدید در سال 1958(Bad al-Hadid) و الارد (Al- Ard) محصول سال 1969 شهرت یافت. او در جشنواره فیلم کن 1997، جایزه یک عمر دستاورد هنری(Lifetime Achievement Award) را دریافت کرد.

عمر شریف (Omar Sharif) را نام برد که توانست در عرصه بین المللی به شهرتی جهانی دست یابد. وی از بازیگران مصری سینمای هالیوود است. وی در سال 1963 برای بازی در فیلم لورنس عربستان (Lawrence of Arabia)، نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد. وی همچنین سه بار برنده جایزه گُلدن گلوب شده است.

صلاح ابوسیف (Salah Abu Seif)(1915تا1996) نیز از کارگردانان برجسته سینمای مصر است که توانست تحولی عظیم را در عرصه فیلم و سینما به وجود آورد. فیلم‌های وی، تاثیری عمیق بر سیاست مصر داشته است.

عادل امام(Adel Emam) (1940) یکی از بازیگران مشهور مصر است. فیلم‌های او ترکیبی از کمدی و رمانتیک بود.

 

#تئاتر

تئاتر در زمان مبارزه با فرانسه، در سال 1789 وارد این کشور شد. اسماعیل پاشا(1830تا1895) برای مراسم بازگشایی کانال سوئز، تئاتری را برای مهمانانش ترتیب داد، وی همچنین یک تئاتر دیگر را در باغ الازبکیه(Al Azbakia) در سال 1870 ترتیب داد. در سال 1921، نخستین تئاتر ملی ایجاد شد.

اکسپریمنتالیسم(Experimentalism) در 1950 وارد کشورهای عربی شد. این رویکرد نتوانست در مصر به جایگاه خاصی دست یابد. البته به هنرمندان تئاتر مصر کمک کرد تا به ویژگی‌ها و تعدد زبان‌های تئاتر آگاهی یابند. دهه 1960میلادی هم با درام عربی و ترکیبی از مدرنیسم و بومی‌گرایی همراه شد. نمایش‌نامه نویسان مصری مانند توفیق الحکیم (Tawfiq al Hakim)، یوسف ادریس (Yusuf Idris) و آلفرد فاراق(Alfred Farag) این رویکرد را تائید کردند. این دوره در میراث عرب تامل بسیاری کرد و همچنین شخصیت عرب را به طور بی‌طرفانه مورد نقد و بررسی قرار داد. نتیجه کوشش این پیشگامان، ایجاد ظهور درام عربی شد که هم مدرن و هم سنتی بود.

به‌طور کلی تئاتر مدرن در این کشور دو دسته دارد. دسته اول جان‌بخشی(Personification) است که متن مکتوب دارد و توسط بازیگران حرفه‌ای در صحنه‌هایی ثابت یا قابل حرکت اجرا می‌شود. این نوع تئاتر از قرن هجدهم وارد این کشور شد. نوع دوم تئاتر سایه‌ (Shadow) است که در دوره فاطمیه وارد مصر شد و در مراسم اجتماعی یا مذهبی اجرا می‌شد.

 

#رقص

رقص در مصر باستان بخش مهمی از آیین‌های مذهبی و اعیاد بود. تصاویر قدیمی بسیاری از الهه یا راهبه‌ها وجود دارد که در حال رقص هستند. رقص و موسیقی در تمام طبقات اجتماعی مصر باستان وجود دارد. کارگران و برده‌ها با ترانه‌ها و با حرکاتی ریتمیک و موزون کار می‌کردند. مردمی در خیابان‌ها می‌رقصیدند و رهگذران را سرگرم می‌کردند. در مراسم‌ها همیشه گروه رقصندگان حضور داشتند. البته هیچ مصری اصیل‌زاده‌ای در جمع عمومی نمی‌رقصید. می‌توان به‌طور کلی رقص مصر باستان را به شش دسته تقسیم کرد: رقص‌های مذهبی، رقص‌های غیر مذهبی و جشنواره‌ای، رقص‌های ضیافتی، رقص‌های حرمسرایی، رقص‌های مبارزه‌ای و رقص‌های خیابانی. در اواخر قرن چهارم قبل از میلاد، رقص دونفره و رقص آکروباتی هم به این دسته‌ها اضافه شد. البته رقص‌ها دو نفره، رقص دو زن یا دو مرد با یکدیگر بود. به‌ طور کلی رقص ابزاری برای بیان احساساتی مانند غم و شادی بود و در مراسم‌های مختلفی مانند تولد و مرگ نیز اجرا می‌شد. بسیاری از رقص‌های اجرا شده در مراسم تدفین، جشنی برای تولد دوباره و جوان‌سازی بدن مرده بود.

 

#نقاشی

دیوارهای معابد مصر نقاشی می‌شدند و این کار را برای حفظ تاریخ مصر انجام می‌دادند. این نقاشی‌های دیواری تصویری از زندگی مصریان را در هزاران سال قبل نشان می‌دهد. بسیاری از آنها واقعی و بعضی دیگر برگرفته از ذهن هنرمندان آن دوره است. بیشتر این نقاشی‌ها به خاطر هوای خشک مصر، تا امروز سالم مانده‌اند که بعضی از آنها بیانگر کاری است که فرد پیش از مرگش انجام می‌داده و امید داشته که تا ابد به آن ادامه دهد. رنگ‌های اصلی در این دوره قرمز، آبی، سیاه، طلایی و سبز است. نقاشی‌های بسیاری نیز بر روی پاپیروس انجام شده‌است.

پرتره‌های فیوم(Faiyum) را گاهی فیوم مومیایی نیز می‌نامند. تاریخ آنها به یک قرن قبل از میلاد مسیح برمی‌گردد و احتمالا تا اواسط قرن سوم میلادی ادامه یافته‌اند. این پرتره‌ها را با استفاده از موم داغ بر روی چوب می‌کشیدند و بر روی مومیایی می‌گذاشتند. در حال حاضر 900پرتره مومیایی پیدا شده‌است که بیشتر آنها در نزدیکی فیوم بوده‌است.

نقاشی معاصر در مصر ترکیبی از نقاشی سنتی و نقاشی مدرن است و همچنین تا حدی تحت تاثیر هنر اسلامی و عربی نیز هست. در اینجا به ذکر تعدادی از نقاشان مصر می‌پردازیم:

اینجی افلاطون(Inji Aflatoun) (1924تا1989) را پیش‌گام در عرصه هنر مدرن مصر و یکی از مهمترین هنرمندان هنرهای تجسمی مصر می‌دانند.

کامال امین(Kamal Amin) (1923تا1979) پیش‌گام در زمینه هنر گرافیکی در مصر است. او جایزه درجه یک هنر و علم را در سال 1974 دریافت کرد.

حسین امین بیکار  (Husseun Amin Bicar)(1912تا2002) هم یکی از مشهورترین نقاشان پرتره در مصر است. او در سفر سه‌ماهه‌اش از کشورهای آفریقایی پرتره‌های بسیاری کشیده‌است.

چفیک چاروبیم(Chafik Charobim) یک هنرمند معروف با سبک امپیرسیونیست(Imperssionist) و طبیعی‌گرایی است. دریا، دشت و گوشه‌ای از طبیعت همیشه در نقاشی‌های وی وجود دارد. مصر آرام و صلح‌آمیز قرن گذشته(Peaceful and Tranquil Egypt of the last Century) از جمله کارهای مشهور وی است.

یحیی دسوقی(Yehia Dessouki) (1978) هنرمند نقاشی که از ابزارهای سنتی و دیجیتالی استفاده می‌کند.

فاروق حسنی(Farouk Hosny) (1938) هم از جمله نقاشان سبک انتزاعی در مصر است و از سال 1987تا2011 وزیر فرهنگ ترکیه بود.

 

#مجسمه‌سازی

مجسمه‌های مصر باستان بسیار مشهور هستند. آنها از تکنیک‌های منحصر بفردی برای سنگ برجسته استفاده می‌کردند. در مصر باستان رب‌النوع‌هایی از سنگ یا برنز ساخته می‌شد و در معابد قرار می‌گرفت. همچنین مجسمه‌هایی از افراد مرده نیز ساخته می‌شد. به اعتقاد مصریان باستان روح در زمان بازگشت از دنیای مرگ می‌توانست این مجسمه را پیدا کرده و در آن جای گیرد. هر معبد مصری چند مدل کوچک از بردگان، حیوانات، ساختمان و اشیایی داشت که فرد مرده بتواند با آنها به زندگی‌اش ادامه بدهد.

حسن حشمت(Hassan Heshmat) (1920تا2006) یکی از مجسمه‌سازان مشهور مصری است که مجسمه‌هایش تم‌‌های عاطفی یا میهن‌پرستانه دارد. محمود مختار (Mahmoud Mokhtar)  را پدر مجسمه‌سازی مدرن در مصر می‌دانند. او جوایز بسیاری را در پاریس و قاهره از آن خود کرده‌است. جمال السجینی(Gamal El-Sagini) (1917تا1977) یکی دیگر از هنرمندان مجسمه‌ساز کشور است.

 

#کوزه‌گری

مصریان باستان از نوعی سنگ صابون(Soapstone) برای کوزه‌گری استفاده می‌کردند و روی آن را با تصاویری از حیوانات، خدایان، طلسم‌ها و غیره کنده‌کاری می‌کردند. همچنین هنرمندان مصری هنر میناکاری را نیز یادگرفتند. بعضی از اشیاء یافت شده در مقبره‌های مصر باستان شبیه کبد، ریه و روده است که پیش از مومیایی کردن از بدن مردگان جدا می‌شد.

 

#هنرهای دستی

از جمله هنرهای دستی این سرزمین می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

قالیبافی: این هنر در مصر توجه بسیاری را به خود معطوف کرده‌است. البته کیفیت قالی مصری قابل مقایسه با قالی ایرانی و ترکی نیست. طرح‌ها و نقش‌ به طور تدریجی تبدیل به نقش‌های لچک و ترنج و افشان و اسلیمی شده‌اند. این مسئله هم بیشتر به خاطر این است که محصولش را به سلیقه و بازار خارجی نزدیک کند.

آویزهای دیواری: با استفاده از شیوه‌های بافت گلیم و قالی، قالیچه‌های دیواری زیبایی تهیه می‌شود که بیانگر نمادهای تمدن باستانی مصر است.

ساخت زیورآلات نقره: این کار به طور سنتی در شهر سیوا صورت می‌گیرد . اشیاء ساخته شده شامل انواع گردنبند، دستبند، گوشواره و خلخال است. این اشیاء بیشتر در بازار محلی و روستایی مورد توجه قرار گرفته‌است.

محصولات چرمی: با استفاده از پوست گاومیش، گاو و شتر انواع مختلفی از کیف‌ها، چمدان‌ها، تابلوها، رویه‌های مبل و صندلی ساخته می‌شود.

خراطی: چوب در ساخت قطعات بسیار کوچک و به صورت خراطی شده برای دیوارهای مشبک با شیشه‌های رنگی استفاده می‌شود.

قلم‌زنی و مشبک‌کاری محصولات فلزی: از جمله صنایع رایج در این کشور تهیه فرآوردهای مسی و برنجی و تزئین آنها با استفاده از طرح‌ها و نقش‌های گوناگون هندسی و اسلیمی است. محصولات تولیدی شامل وسایل تزئینی، انواع گلدان، شمعدان، چراغ‌های آویز و... می‌شود.

سایر صنایع دستی این کشور شامل شیشه‌گری، حصیربافی، میناکاری، مینیاتور و غیره است.

 

#تحصیلات

تحصیلات مدرن تحت نظارت محمد علی پاشا(Muhammad Ali Pasha) در اوایل قرن هجدهم میلادی آغاز شد. او در آن زمان یک سیستم دوگانه آموزشی را ایجاد کرد: اولی مدارس اسلامی سنتی یا مکتب بود و دیگری مدرسه(Madrasa). در اولی دانش‌آموزان خواندن و نوشتن را از طریق قرائت و حفظ آیه‌های قرآن یاد می‌گرفتند و هیچ تمرکزی روی تجربه، حل مسئله و یادگیری وجود نداشت. در حالی که مدرسه سیستم آموزشی مدرن‌تری را ارائه می‌کرد.

قدیمی‌ترین موسسه‌ی آموزشی در قاهره، دانشگاه الزهراست که در بین سال‌های 970تا972 تبدیل به یکی از مراکز اصلی آموزش ادبیات عربی و اسلام در جهان بود. این بنا نخستین مسجد بناشده در شهر قاهره بود. این دانشگاه تاثیر به‌سزایی بر حکومت‌ها و جلوگیری از ظلم آنها داشت و فعالیت‌های سیاسی زیادی را در طول تاریخ انجام داده‌است. کتابخانه این دانشگاه پس از کتابخانه و آرشیو ملی مصر(Egyptian National Library and Archives) دومین کتابخانه مهم این کشور است.

سیستم آموزش عمومی در مصر شامل سه سطح است:

مرحله اول آموزش پایه بین 4 تا 14 سال: 2 سال مهدکودک، 6 سال ابتدایی و 3سال مدرسه مقدماتی؛ آموزش در مدارس بین 6 تا 14 سال اجباری است.

مرحله 2 بین 15 تا 17 سال:3 سال مدرسه متوسطه؛

و مرحله 3: از 18 سال به بعد که شامل تحصیلات دانشگاهی است.

تحصیلات برای تمامی سطوح در مدارس دولتی رایگان است. در مصر دو نوع کلی مدرسه وجوددارد: مدارس دولتی و خصوصی.

مدارس دولتی نیز به دو دسته تقسیم می‌شوند:

مدارس عربی(Arabic Schools) که تمام دروس به زبان عربی هستند. سپس یکی از زبان‌های فرانسه، آلمانی، اسپانیایی یا ایتالیایی به عنوان زبان دوم در متوسطه به آنها آموزش داده می‌شود.

مدارس زبان تجربی(Experimental language School) که دروس به زبان انگلیسی‌اند و زبان دوم، فرانسه یا آلمانی است که در دوره مقدماتی آموزش داده می‌شود دانش‌آموزان در سن هفت‌‌سالگی، یک سال دیرتر از مدارس عربی، وارد کلاس اول می‌شوند‌.

مدارس خصوصی نیز به چهار نوع تقسیم‌می‌شوند:

مدارس عادی(Ordinary) که شبیه مدارس دولتی هستند، اما در این مدارس توجه بیشتری به نیاز دانش‌آموزان و تجهیزات مدرسه می‌شود؛

مدارس تخصصی زبان(Language School)  که شهریه‌‌شان از مدارس دیگر بیشتر است و زبان آموزشی در بعضی از آنها آلمانی یا فرانسه است. البته به طور کلی زبان آموزشی انگلیسی و زبان دوم آلمانی یا فرانسه است.

مدارس مذهبی(Religious School) که برمبنای مذهب هستند مانند مدارس ازهار(Azhar) و مدارس کاتولیک(Catholic

مدارس بین‌المللی(International School) که پیرو برنامه آموزشی کشور دیگری مانند بریتانیا، آمریکا یا فرانسه است.

دانشگاه های عمومی مصر تحت نفوذ سیستم دولتی این کشور اداره می‌شوند. تحصیل در این دانشگاه‌ها رایگان است و دانشجویان تنها موظف به پرداخت هزینه ثبت نام هستند.در سیستم آموزشی فعلی، 17دانشگاه دولتی، 51 موسسه دولتی، 16 دانشگاه خصوصی  و 89 موسسه خصوصی وجود دارد. تنها دانشگاه مصر که در رده‌بندی جهانی قرار گرفته‌است؛ رشته مهندسی در دانشگاه تحقیقاتی اسکندریه ‌(Alexandria University) است که در رتبه 301 تا 350  آمده ‌است.