جغرافیای اقتصادی کشور مصر

  • کد خبر: 2002
  • منبع خبر: پایگاه اطلاع رسانی شیعیان آفریقا

خلاصه مصر یکی از کشورهای در حال توسعه جهان است که بیشتر اقتصاد آن وابسته به بخش کشاورزی، رسانه، صادرات نفت‌خام و گاز طبیعی و همچنین جهانگردی است.


#اصول کلی

مصر یکی از کشورهای در حال توسعه جهان است که بیشتر اقتصاد آن وابسته به بخش کشاورزی، رسانه، صادرات نفت‌خام و گاز طبیعی و همچنین جهانگردی است. سه میلیون نیروی کار مصری در کشورهای دیگر مشغول به کارند، که اکثریت آن‌ها در کشورهای عربستان صعودی، کشورهای حاشیه خلیج فارس و اروپا هستند. نیروی کار در سال 2010، حدود 26/1میلیون نفر بود که 32درصد از آنها در بخش کشاورزی، 17درصد در صنعت، 51درصد در خدمات مشغول به کار هستند. 

با تکمیل سد آسوان در سال 1970 و ایجاد دریاچه ناصر، موقعیت این منطقه و رودخانه نیل در بخش کشاورزی دچار تغییر شد. رشد سریع جمعیت و محدود شدن زمین‌های قابل کشت، فشارهای اقتصادی بسیاری را برای این منطقه به دنبال داشت؛ به طوری که این کشور از سال 1979 تا کنون، ناچار به دریافت کمک‌های مالی بسیاری، از کشورهایی نظیر آمریکا شده است؛ که به طور متوسط سالانه به میزان 2/2 بیلیون دلار است و در بین کشورهای دریافت‌کننده کمک مالی از کشور آمریکا، در رتبه سوم جای گرفته است. در سال 2011 بدهی خارجی این کشور در حدود 37/28میلیارد دلار بود.

چهار منبع مهم اقتصادی که می‌تواند نقش مهمی را در مصر ایفا کند عبارتند از: جهانگردی، راه‌های آبی کانال سوئز، نقل و انتقال در آمدهای مصریان مقیم خارج از کشور، صادرات نفت خام و گاز طبیعی.

تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 2011، به میزان 515/4میلیارد دلار بود و رشدی معادل 1/2 درصد را داشت و این تولید بیشتر در بخش‌های کشاورزی (14/5%)، صنعت (37/6%) و خدمات (47/6%) است. میزان بیکاری در این سال 12/2درصد و  تورم 13/3درصد بود.

 

#واحد پول

واحد پول کشور مصر، پوند مصر (Pound) یا جنیه (Gineih) است که هر پوند مصری به 100 پیاستر (Piasters)، قرش (Qirsh)، یا 1،000میلیم (Milliemes) تقسیم می‌شود و هر پوند مصر در 7اکتبر 2012 برابر 1642/0 دلار آمریکا است. سکه‌های رایج در این کشور شامل 5،10،20، 25 و 50 پیاستر و 1 پوند مصر و اسکناس‌های رایج در مصر 5، 10، 25، 50 پیاستر و 1، 5، 10، 20، 50، 100 و 200 پوند مصر است. بانک مرکزی (Central Bank) مصر در سال 1961 تاسیس شد. برای اولین بار اسکناس در تاریخ 3آوریل1899 در این کشور منتشر شد.

 

#عضویت در سازمان‌های اقتصادی

مصر در سازمان‌های تجارت جهانی (WTO)، فائو (FAO)، گروه 15(G15)، گروه 24(G24) ،گروه 77(G77)، بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه (IBRD)، گروه بانک توسعه آفریقا (AFDB) و اتحادیه آفریقا (AU)، بانک اروپایی بازسازی و توسعه(EBRD)، قرارداد عمومی تعرفه‌ها و تجارت(General Agreement on Tariffs and Trade)، آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای(IAEA)، ‌‌ اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC)، سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری(ICAO)، انجمن بین‌المللی توسعه(IDA)، شرکت بین‌المللی مالی(IFC)، صندوق بین‌المللی برای توسعه کشاورزی(IFAD)، سازمان بین‌المللی کار(ILO)، سازمان بین‌المللی دریانوردی(IMO)، صندوق بین‌‌المللی پول(International Monetary Fund)، اتحادیه بین‌المللی مخابرات(ITU)، جنبش کشورهای غیر متعهدها(Nonaligned Movement)، سازمان ملل متحد(UN) و سازمان توسعه صنعتی ملل متحد(UNIDO) ‌عضو است.

 

#صادرات و واردات

صادرات کشور مصر در زمینه نفت خام و محصولات نفتی، کتان، منسوجات، محصولات فلزی و شیمیایی و فرآورده‌های مواد غذایی است. درآمد حاصل از صادرات این کشور در سال 2011 برابر با 27/96 میلیارد دلار بود و در همان سال صادرات ایران برابر با 131/8میلیارد دلار بود.

در بخش واردات نیز محصولاتی نظیر ماشین آلات و تجهیزات، مواد غذایی، مواد شیمیایی، محصولات چوبی و سوخت دارای اهمیت ویژه‌ای است.  واردات این کشور در سال 2011، برابر با 41/57میلیارد دلار  و  واردات ایران در همان سال، برابر با 76/1 میلیارد دلار بود.

 

#صنعت

صنعت، شامل کارخانجات، معادن و ساخت و ساز است که 17درصد نیروی کار کشور در این بخش فعالیت دارد. اغلب سیاست‌های آزاد اقتصادی، باعث تأسیس شماری از شرکت‌های خصوصی در ساخت اتومبیل، وسایل الکتریکی، کالاهایی همچون یخچال و دیگر وسایل شده‌است. کارخانجات عمده نیز بیشتر در اطراف دو شهر مهم قاهره و اسکندریه و نیز شهرک صنعتی در نزدیکی کانال سوئز متمرکز شده‌اند.در بخش صنعت، کارخانه‌های نساجی و صنایع غذایی، ستون صنعت مصرند. می‌توان صنعت این کشور را به چند بخش زیر تقسیم کرد:

 

#اتومبیل‌‌سازی

شرکت خودروسازی النصر (El Nasr)، یکی از شرکت‌های دولتی سازنده خودروست که در سال 1960، در شهر هلوان (Helwan) ایجاد و در سال 1977تشکیل شد. در این شرکت ماشین‌های مختلفی تحت لیسانس شرکت‌های مشهور دایملر آگ(Daimler AG) آلمان، کیا (Kia) کره جنوبی و پژو (Peugeot) فرانسه تولید می‌شود. این کارخانه از سال 1979 ماشین فیات(Fiat) را تحت لیسانس تولید می‌کند و در اوایل قرن بیستم شروع به ساخت دسته ماشین فلوریدایی تحت لیسانس شرکت صربستانی زاستاوا(Zastava) کرد.

شرکت خودروسازی تجاری ام‌سی‌وی (MCV) هم در مصر مشغول به فعالیت‌است. شرکت ام‌سی‌وی در سال 1994 به نمایندگی از طرف شرکت مرسدس بنز (Mercedes Benz) در بخش تجاری خودروسازی در مصر تأسیس شد. محصولات این شرکت بیشتر اتوبوس و کامیون است که به کشورهای عربی، آفریقایی و اروپای شرقی صادر می‌شود.

ماشین‌های آمریکایی عربی (Arab American Vehicles)، یک شرکت تولیدکننده خودرو در شهر قاهره است. این شرکت تحت لیسانس دایملر آگ آلمان، کیا موتورکره جنوبی، کرایسلر(Chrysler) آمریکا و پژو فرانسه است. پنجاه‌ویک درصد از سهام این شرکت متعلق به سازمان عربی و 49درصد آن متعلق به گروه کرایسلر است و کار خود را از سال 1978 آغاز کرده‌است.

شرکت‌های خودروسازی دیگری نظیر، گروه قابور (Ghabbour Group)، شرکت اتومبیل سازی واتانیا (Watania) نیز در این کشور قرار دارند.

 

#تولید مواد شیمیایی

شرکت کود ابو قیر (AFC) یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های تولیدکننده کود نیتروژنی در مصر و خاورمیانه است که تقریباً 50 درصد از کود نیتروژن این کشور را تولید می‌کند. این شرکت در خلیج ابوقیر، 20کیلومتری اسکندیه قرار دارد.

کارخانه گرین‌فیلد(Greenfield) از شرکت صنایع اصلی مصر(EBIC) می‌تواند سالانه 7/0میلیون تن آمونیاک آنهیدروز(Anhydrous Ammonia) تولید کند.  از نظر استراتژیکی، شرکت صنایع اصلی مصر در نزدیکی بندر سوخنا(Sokhna) قرار دارد.

 

#محصولات خانگی و الکترونیکی

گروه المپیک (Olympic Group)، بزرگ‌ترین گروه لوازم خانگی مصر و تولیدکننده محصولاتی نظیر لباس شویی، یخچال و کتری برقی و گاز و غیره است. این شرکت در سال 1963 در قاهره تاسیس شد و حق لیسانس محصولات شرکت سونی(Sony) در مصر را نیز دارد. این شرکت در زمینه ای‌تی(IT) و  املاک نیز فعالیت دارد. گروه بهجت (Bahgat Group) نیز در زمینه لوازم خانگی، صنعتی، اینترنتی و ساختمانی نقشی برجسته در کشور دارد. این گروه از شرکت‌های مختلفی تشکیل شده‌است.

 

#صنعت فولاد

بزرگ‌ترین شرکت تولید فولاد در مصر و در خاورمیانه، ای. زد. دی. کا (EZDK) نام دارد، که در رتبه شصت و پنجم جهان جای گرفته است. این شرکت سالانه 4/5 میلیون تن فولاد معادل سه‌چهارم تولید سالانه مصر را تولید می‌کند. این شرکت در غرب شهر اسکندریه قرار دارد و در سال 1982 ایجاد و از سال 1986 به بهره‌برداری رسید.

 

#منسوجات و لباس

صنعت نساجی و پوشاک، یکی از بزرگ‌ترین صنایع صادرکننده در مصر است که یک چهارم محصولات صادراتی غیر نفتی در اختیار این صنعت قرار دارد. این کشور به خاطر تولید کتان‌های مرغوب شهرت جهانی پیدا کرده‌‌‌است. این صنعت به دو دلیل در مصر پیشرفت چشمگیری داشته است. اول به خاطر نزدیکی این کشور به بازار اروپایی است. دوم اینکه نیروی کار در این زمینه فراوان و هزینه تولید لباس در این کشور نسبتا پایین است.

 

#بخش ساختمان‌سازی

دیگر صنعت مهم کشور مصر، صنعت ساختمان بوده که صنایع ساختمانی اُراسکام (Orascom Construction Industries) یا (OCI)، پیمانکار و پیشتاز در بخش مهندسی، خدمات و ساختمان است. این شرکت در شهر قاهره واقع شده و در سال 1950 به مالکیت اُسنی ساویریس (Osni Sawiris) احداث شد. در بیش از 25 کشور فعالیت دارد و از شرکت‌هایی است که در بخش سیمان در کشورهای الجزیره، ترکیه، پاکستان، شمال عراق و اسپانیا فعالیت‌هایی را در دست دارد. ظرفیت محصولات آن، 21 میلیون تن در سال است. در آمد این شرکت در سال 2011 حدود 51/5میلیارد دلار بود. این شرکت یکی از پیمانکاران جهانی نیز هست و پروژه‌های بسیار بزرگی را در اروپا، خاورمیانه و شمال آفریقا بر عهده داشته‌است.

 

#انرژی

انرژی الکتریکی، ایستگاه‌هایی در شهرهای قاهره و اسکندریه و تعدادی ژنراتور در آسوان دارد. این کشور در سال 2009، در حدود 123/92میلیاردکیلووات بر ساعت انرژی تولید (در رده 27 دنیا)، 109/08 میلیارد کیلووات بر ساعت مصرف (در رده 28 دنیا) کرده‌ و در سال 2008، 1/022میلیاردکیلووات بر ساعت صادرات و 896میلیون کیلووات بر ساعت واردات داشته‌است.

ایران نیز در همان سال، در حدود 212/8 میلیاردکیلووات بر ساعت انرژی تولید (در رده 19 دنیا)، 206/7 میلیارد کیلووات بر ساعت مصرف (در رده 18 دنیا)، 6/150 میلیارد کیلووات بر ساعت صادر (در رده 25 دنیا) و 2/060 میلیارد کیلووات بر ساعت وارد (در رده 49 دنیا) کرده‌است.

برنامه انرژی هسته‌ای مصر در سال 1954 آغاز گردید. مصر اولین راکتور هسته‌ای را در سال 1961 از اتحاد جهاهیر شوروی دریافت کرد که توسط جمال عبد الناصر(Gamal Abdel Nasser)، رئیس جمهور وقت مصر، در دلتای نیل افتتاح شد. 

مصر پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را در سال 1968 امضا کرد . دولت این کشور در سال 2006 تصمیم به ساخت یک نیروگاه هسته‌ای در شهر الدبعا (El Dabaa) با ظرفیت یک هزار مگا ولت و با بودجه‌ای در حدود 5/1 بیلیون دلار گرفت و در سال 2008 توافق‌نامه‌ای در زمینه استفاده از انرژی هسته‌ای با کشور روسیه به امضا رسید. ساخت این نیروگاه به خاطر معترضانی متوقف گردید که ادعا می‌‌کردند دولت زمین‌های آنها را گرفته‌است. ساخت این نیروگاه در حال حاضر متوقف شده‌است. البته رئیس‌‌جمهور مبارک، اعلام کرده‌است که این نیروگاه قطعا در این شهر ساخته خواهد شد.

انرژی خورشیدی به منظور استفاده در مکش آب، نمک زدایی، بیمارستان‌های روستایی، مخابرات تلگرافی و غیره به بهره‌برداری رسید. مصر، به خصوص مناطق ساحلی دریای سرخ، پتانسیل بسیار بالایی برای تولید انرژی باد دارد  و ایستگاه‌های انرژی باد در سال 2006 با ظرفیت 230 مگا وات نصب و در سال 2009، 320 مگا وات به این ذخایر اضافه شد. اولین محوطه بادی مصر نیز که یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید الکتریسیته در نوع خود در آفریقاست، در سال 1994 با گنجایش سالانه 15 میلیون کیلووات الکتریسیته، در نزدیکی غردقه (Harghada) و دریای سرخ افتتاح شد.

 

#منابع طبیعی و معدنی

بخش اصلی منابع طبیعی این کشور شامل نفت و گاز است. همچنین منابعی از سنگ آهن، سنگ فسفات (منبع کود شیمیایی)، نمک، سنگ آهک، طلا، منگنز، تالک(Talc)، روی(Zinc)، آزبست(Asbestos) یا پنبه نسوز و گچ در این کشور وجود دارد.

نفت خام، مهم‌ترین محصول معدنی در مصر و یکی از منابع مهم درآمدزایی از طریق صادرات به شمار می‌آید. نفت خام نیز بیشتر در خلیج سوئز (Suez) و بیابان غربی یافت می‌شود. میزان تولید محصولات نفت خام در سال 2010، 662،600بشکه در روز و مصرف آن 740،000بشکه در روز است. صادرات آن در سال 2009، 163،000بشکه در روز و واردات آن 177،200بشکه در روز است. همچنین بزرگ‌ترین پالایشگاه نفت، النصر (Elnasr) نام دارد که در سوئز واقع شده و روزانه قادر است 146.000 بشکه نفت تولید کند. شرکت نفت مصر(EGPC) شرکت ملی نفت در مصر است. این کشور بزرگترین تولید کننده نفت در قاره آفریقا است، اما از اعضای سازمان اُپک (Opec)، سازمان کشورهای صادر کننده نفت نیست و تنها یکی از اعضای سازمان کشورهای عربی صادرکننده نفت است.

در دهه 1980، دولت مصر تولید گاز طبیعی را برای تامین انرژی مورد نیاز کشور، گسترش داد. صادرات گاز طبیعی از سال 1990 آغاز شد. گاز طبیعی به طور عمده در دلتای نیل و در قسمت‌هایی از سواحل مدیترانه و نیز بیابان غربی یافت می‌شود. تولید گاز طبیعی در سال 2009، 62/69میلیارد مترمربع و مصرف آن 44/37میلیارد مترمربع بود. میزان صادرات مصر در همان سال 18/32میلیارد مترمربع و واردات آن صفر بوده‌است. مهم‌ترین تولیدکنندگان گاز طبیعی در کشور مصر، شرکت بین المللی نفت مصر (IEOC) و دیگر شرکت‌ها مانند بی. جی (BG) هستند. گروه بی. جی (BG) حدود 40درصد از گاز طبیعی مصر را تولید می‌کند که البته این مقدار بیشتر به مصرف داخلی می‌رسد.

منابع نفت شیل (Oil Shale) نیز از معادن طبیعی است که در مناطقی از بیابان شرقی، در سال 1940 کشف شد. بر اساس گزارش‌های ارائه شده، ذخایر این معدن بالغ بر 4/5 میلیون بشکه است و همچنین در بیابان‌های غربی نیز در حدود 1/2 میلیون بشکه را در خود جای داده است.

مهم‌ترین ذخایر زغال‌سنگ در شمال شرق شبه جزیره سینا، و با استخراج سالانه 360 هزار تن، واقع شده است.  از دیگر معادن و ذخایر ارزشمند کشور مصر که به تازگی رشد چشمگیری داشته‌اند، معادن طلاست که بیشتر در بیابان‌های شرقی یافت می‌شود.

دیگر محصولات معدنی مصر شامل سنگ فسفات (منبع کود شیمیایی)، سنگ آهن و نمک است

 

#خدمات

در سال 2009، بخش خدمات در 48/6 درصد از رشد تولید داخلی مشارکت کرده و این خدمات شامل خدمات اجتماعی دولت همچون بهداشت و آموزش و خدمات علمی و فردی است. سیستم بانکداری نیز هم اکنون با دارا بودن 57 بانک خصوصی و دولتی، به بانک‌های تجاری، سرمایه گذاری و نیمه خصوصی تقسیم می‌شود. بخش بانکداری این کشور در سال 1856 در مصر ایجاد شد. از این سال به بعد این بخش دچار تحولات بسیاری شد. سیستم بانکداری کشور از سال 1990 دچار تغییرات اساسی شده است و مطابق با استانداردهای بین‌المللی شده‌اند.

دومین شرکت بزرگ کشور مصر، شرکت سهامی تله کام اراسکام (Orascam Telecom Holding) است. این شرکت در سال 1998 در شهر قاهره تأسیس شد و اولین شرکت چند ملیتی مصر و بزرگ‌ترین متصدی شبکه های ارتباطی در آفریقا، خاورمیانه و جنوب آسیاست. فعالیت اصلی این شرکت در زمینه خدمات تلفن همراه و اینترنت است که در سال 2009 در آمد آن حدود 5/065میلیارد دلار بود و ششمین تولید کننده تلکام موبایل در جهان است.

شرکت تله کام مصر (Telecom Egypt) نیز سومین شرکت بزرگ است که فعالیت خود را در سال 1854 با راه اندازی خطوط تلگراف در مصر آغاز کرد. این شرکت، هم اکنون دارای 12 میلیون مشترک ثابت بوده و بزرگ‌ترین شرکت ارائه دهنده خطوط ثابت در قاره آفریقا و خاورمیانه محسوب می‌شود. فعالیت خطوط اینترنتی و ارتباطات داده‌ای آن نیز در سال 2001، به بهره برداری رسید.

 

#حمل و نقل

حمل و نقل در کشور مصر، در شهر قاهره و در میان دلتای نیل متمرکز شده و این کشور در بخش خطوط هوایی، راه‌آهن و راه‌های آبی بیشترین رفت و آمد را داراست.

هوایی: در بخش هوایی، کشور مصر دارای 9 فرودگاه بین‌المللی است که مهم‌ترین آن‌ها، فرودگاه بین المللی قاهره (Cairo International Air Port) است. این فرودگاه، پر رفت و آمدترین فرودگاه کشور مصر و دومین فرودگاه در قاره آفریقا بعد از فرودگاه بین‌المللی اُ‌آر تامبو (OR Tambo International Airport) در ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی ‌است. این فرودگاه در شمال شرق شهر قرار دارد. 3.400 پرواز روزانه از این فرودگاه انجام شده و بر طبق آمار ارائه شده در سال 2010، حدود 16/1 میلیون مسافر از این فرودگاه جابجا شدند.  بزرگ‌ترین خطوط هوایی مصر، اجیپت‌ایر (EgyptAir) است که دفتر اصلی آن در فرودگاه بین‌المللی قاهره قرار دارد. این خطوط خدمات پروازی به بیش از 75 نقطه در اروپا، آسیا، آفریقا، آمریکا و خاورمیانه دارد. این خطوط در سال 2008 به خطوط هوایی استار اِلایِنس (Star Alliance) پیوست که اولین و بزرگ‌ترین شرکت توافق خطوط هوایی (Airline Alliance) در دنیاست که دفتر اصلی آن در فرانکفورت، آلمان است.

زمینی: مصر دارای 5.063 کیلومتر راه‌آهن است که همگی این خطوط در اختیار دولت قرار دارد و توسط راه‌آهن ملی مصر (Egyptian National Railways) اداره می‌شود. این شبکه سالانه در حدود 500 میلیون مسافر و 12 میلیون تُن بار را جابه‌جا می‌کند. شبکه راه آهن مصر، قدیمی‌ترین شبکه در آفریقا و خاورمیانه است. اولین خط این سیستم در سال 1854 میان اسکندریه و کافرعیسی (Kafer Eassa) راه‌اندازی شد. مهم‌ترین خط ریلی به طول 4.800 کیلومتر، از اسکندریه به سمت آسوان کشیده شده است. قطار یک وسیله حمل‌ونقل امن در کشور مصر است. در بخش بزرگراهی نیز، دو بزرگراه قاهره را به اسکندریه و بزرگراه‌های دیگر، قاهره را به پورت سعید، سوئز و الفایوم متصل می‌سازد. مجموع طول بزرگراه‌ها و راه‌های ساخته‌شده در سال 2009 در مصر،65.050 کیلومتر است.

دریایی: راه‌های آبی داخلی مصر نیز در صنعت حمل و نقل، نقش بسیاری را ایفا می‌کنند. مجموع راه‌های آبی در مصر، 3.500 کیلومتر است. از جمله این راه‌ها، رود نیل است که تمامی نقاط آن قابل کشتیرانی بوده و 1600 کیلومتر کانال کشتیرانی و 17.700 کیلومتر کانال آبیاری در دلتای نیل دارد که نقش بسیار گسترده‌ای را در حمل و نقل دریایی ایفا می‌کنند. از دیگر راه‌های آبی می‌توان دریاچه ناصر، راه آبی قاهره‌اسکندریه و کانال‌های دلتای نیل را نام برد. بندر مهم اسکندریه و به دنبال آن پورت سعید و سوئز از جمله بنادری هستند که شرکت‌های کشتیرانی بسیاری در آنجا به تجارت مشغولند.

 

#کشاورزی و دامپروری

در سال 1970 کشاورزی موقعیتش را در بخش اقتصادی از دست داد، امروزه تنها این بخش 14/5درصد از تولید ناخالص ملی را تشکیل می‌دهد.  زمین‌های حاصلخیز مصر در مجموع 3/3میلیون هکتار هستند. البته آب و هوای گرم و فراوانی آب، به خصوص وجود رود نیل در کشور مصر، سبب شده تا محصولات مختلفی در این کشور کشت شود. پنبه، برنج، گندم، لوبیا، نیشکر، چغندر قند، پیاز و ذرت محصولات اصلی‌اند و در کنار این محصولات، با استفاده از فن‌آوری‌های جدید و پیشرفته، میوه، سبزیجات و پرورش گل نیز در مزارع مردمان این سرزمین دیده می‌شود. اغلب کشاورزان مصر کم درآمد بوده و از طریق پرورش گاو، گاو میش، مرغ و خروس امرار معاش می‌کنند. در میان محصولات موجود در کشور مصر، گندم و ذرت در رتبه‌های بالاتری جای‌گرفته‌اند همچنین مصر، پراهمیت‌ترین تولید کننده پنبه در جهان با تولید 5/4 میلیون عدل (واحد شمارش پنبه) در سال و شهر دامنهور (Damanhur)، مرکز صنعت پنبه این کشور است.

 

#دامپروری

صنعت داخلی گاوداری در این کشور با بیماری‌های دام بسیاری مواجه است و این امر باعث محدودیت این صنعت شده‌است. بنابراین صنایع داخلی قادر به پاسخگویی به نیاز روزافزون به گوشت گاو نیستند. انتظار می‌رود که تعداد گاوهای مصری به 40،000راس برسد. تعداد گوشت گاوهای منجمد در سال 2009، 126هزار تن بوده‌است و این مقدار به خاطر افزایش نیاز بازار هر ساله افزایش پیدا می‌کند. همچنین مصر برای افزایش میزان شیر تولیدی‌اش، دست به واردات گاوهای شیرده زده‌است. 

 

#جنگلداری

/0 درصد و یا تقریباً 70.000 هکتار از زمین‌های کشور مصر را جنگل‌ها فراگرفته‌اند. بین سال‌های 1990 و 2010، به‌طور متوسط مصر سالانه 1300 هکتار و یا 95/2 درصد از جنگل‌هایش را از دست دارد. 

تنوع زیستی نیز در کشور مصر بسیار است. 717 گونه شناخته شده از دوزیستان، پرندگان، پستانداران و خزندگان در این منطقه یافت می‌شوند که از این تعداد 5/2 درصد بومی و 4 درصد در معرض خطرند. این کشور همچنین جایگاهی برای رشد حداقل 2.076 گونه از گیاهان آوندی که 4/3 درصد آن‌ها بومی‌اند، دارد. 4/6 درصد از منابع طبیعی مصر، تحت نظارت اتحادیه بین‌المللی حفاظت منابع طبیعی (IUCN) است.

 

#شیلات

ماهی بخشی از غذای روزمره مردم مصر را تشکیل می‌دهد از این رو شیلات نقش مهمی را در بازار داخلی ایفا می‌کند. در حدود 300هزار نفر در این بخش مشغول به کار هستند. اغلب ماهیگیران، به خصوص در دریای سرخ، به طور مستقیم محصولشان را به رستوران‌ها و هتل‌ها می‌فروشند.

شیلات مصر به سه بخش تقسیم می‌شود. ماهیگیری در دریا که بیشتر در دریای مدیترانه و سرخ صورت می‌گیرد و 24درصد از مجموع تولیدات شیلات کشور ، شیلات داخلی 5/61درصد و پرورش ماهی 5/14درصد را  تشکیل می‌دهد. میگو، خرچنگ، ساردین و کفال قرمز از جمله ماهی‌های دریای سرخ و مدیترانه هستند. شیلات داخلی این کشور بیشتر در دریاچه‌ی ناصر انجام می‌شود. 

 

#جهانگردی

صنعت جهانگردی یکی از منابع مهم کسب درآمد در جمهوری عربی مصر است، که برطبق گزارشات ارائه شده در سال 2008، نشان می‌دهد، تقریباً 12/8 میلیون نفر گردشگر خارجی به این کشور سفر کردند که درآمدی نزدیک به 11 میلیارد را به همراه داشته‌است. مصر، از زمان‌های گذشته یکی از مقاصد مهم سفر برای مردم در خاورمیانه، آفریقا و اروپا بوده و هم اکنون نیز یکی از دریچه‌های مهم اقتصادی به شمار می‌رود. از شهرهای مهم توریستی مصر می‌توان به قاهره، اسکندریه و جیزه اشاره کرد. انقلاب سال 2011 مصر روی این صنعت تاثیر منفی بسیاری گذاشته است.

 

مشاهیرعلمی، فرهنگی، هنری، سیاسی، ورزشی

محمد عبده 1905-1849

سعد زغلول 1927-1859

عاصم امین 1908-1863

احمد لطفی السید - 1963-1872

محمد لطفی جمعه 1956-1883

سلامه موسی 1958-1887

محمد حسین هیکل 1956-1888

طه حسین 1973-1889

محمود مختار 1934-1891

حسن فتحی 1989-1900

محمد نجیب 1984-1901

ام کلثوم 1975-1904

محمد عبدالوهاب 1991-1907

رامسس ویسا واصف 1974-1911

 

#محمد عبده (Muhammad Abduh) (1905-1849)

یکی از حقوق‌دانان، محققان و طرف‌داران لیبرال است. وی در دلتای نیل متولد شد و کتاب اسلام و لیبرال (Islam and Liberty) از آثار ارزشمندش به شمار می‌رود.

#سعد زغلول (Saad Zaghloul) (1927-1859)

یکی از اشخاص سیاسی مصر بود که به عنوان نخست وزیر، در سال 1924 و فقط به مدت 10 ماه خدمت کرد. وی در دهکده ایبیانا (Ibyana) واقع در دلتای نیل متولد شد. تحصیلات خود را در دانشگاه الازهر به پایان رسانید و در سال 1880 به یکی از فعالان سیاسی تبدیل شد.

#عاصم امین (Asim Amin) (1908-1863)

عاصم امین، حقوق‌دان و یکی از پایه‌گذاران جنبش ملی این کشور و نیز دانشگاه قاهره و از طرف‌داران اولیه حقوق زنان در جامعه مصر بود. دو کتاب مشهور وی به نام‌های آزادی زنان (The Liberation of Women) و زنان جدید (The New Woman) به چاپ رسیده‌است.

#احمد لطفی السید (Ahmed Lutfi el-Sayed) (1963-1872)

یکی از روشن فکران، فعالان سیاسی و طراحان ملی گرایی مدرن مصر است. وی مخالف ظلم و خشم بود و بر این امر پافشاری داشت که مردمان مصر، فقط مصری‌اند نه عرب. وی در خانواده‌ای کشاورز متولد شد و تحصیلاتش را در دانشگاه الازهر به پایان رسانید.

#محمد حسین هیکل (Muhammad Husayn Haykal) (1956-1888)

نویسنده، سیاستمدار و وزیر آموزش مصر بود. وی تحصیلات خود را در رشته حقوق به پایان رسانید و به مدت 10 سال به عنوان وکیل فعالیت کرد و سپس به نویسندگی روی آورد. اولین کتاب او، زینب، در سال 1914 به چاپ رسید که از آن به عنوان اولین رمان مدرن مصری یاد می‌شود.

#طه حسین (Taha Hussein)(1973-1889)

طه حسین، از نویسندگان و روشنفکران بانفوذ بود و در دهکده‌ای در استان مینا به دنیا آمد و در سن 3 سالگی، بر اثر بیماری عفونی چشمانش را از دست داد. او در سال 1908 وارد دانشگاه الازهر در رشته ادبیات عرب شد و اولین فارغ التحصیل دکترای این دانشگاه بود. او در سال 1914 برای تحصیل به فرانسه رفت و پس از بازگشت به عنوان استاد و یکی از بنیان‌گذاران دانشگاه اسکندریه، در این دانشگاه مشغول به کار شد. او که از پیشگامان جنبش نوگرایی در مصر بود، در سال 1950، وزیر آموزش و پرورش مصر شد و طرح آموزش همگانی رایگان را در این کشور عملی کردکه هنوز هم رواج دارد. از کتاب‌های معروف او در مصر می‌توان از روزگارالایام، که شرح زندگانی خودش است، نام برد. او در سال 1973 درگذشت.

#جمال عبدالناصر (Gamal Abdel Nasser) (1970-1918)

در اسیوط متولد، و دومین رئیس جمهور مصر از سال 1954 تا 1970 بود. او پس از اتمام تحصیل در آکادمی نظامی قاهره، با عنوان سرهنگ، در ارتش شروع به کار کرد و با همراهی نجیب، رهبری کودتای بدون خونریزی بر علیه رژیم سلطنتی فاروق را به دست گرفت. او پس از نجیب به ریاست جمهوری رسید و آغازگر دوره‌ای جدید از اصلاحات نوین اجتماعی در کشورش بود. ناصر به عنوان مهم‌ترین شخصیت سیاسی در تاریخ عرب و جهان سوم و نیز با عقب راندن کشورهایی نظیر انگلستان، فرانسه و اسرائیل از کانال سوئز، به عنوان قهرمانی دلیر در چشم مردمان کشورش مطرح است.

#محمد انور السادات (Muhammad Anwar El Sadat) (1981-1918)

متولد روستایی کوچک در دلتای رود نیل بود و در سال 1970 به عنوان سومین رئیس جمهور مصر انتخاب شد. وی در ارتش مصر، از همراهان عبدالناصر و نجیب، در براندازی حکومت پادشاهی و برپایی انقلاب 1952 بود. انور سادات پس از عبدالناصر به ریاست جمهوری مصر رسید. او با توجه به شکست مصر از اسرائیل در جنگ شش روزه، تصمیم به افزایش قدرت ارتش گرفت و در سال 1973، جنگ اعراب و اسرائیل را آغاز کزد. در این جنگ، ابتدا اسرائیل عقب نشینی کرد ولی دوباره به موضع خود بازگشت. در سال 1977، به علت رکود اقتصادی، سادات به عنوان اولین رهبر عرب، اسرائیل را به رسمیت شناخت و به این کشور سفر کرد و در سال 1978، به همراه مناخم بگین (Menakhem Begin)، نخست وزیر وقت این کشور، جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. او که پس از دوستی با اسرائیل مورد نفرت اعراب و گروه‌های اصول گرا قرار گرفته بود، در سال 1981 توسط خالد اسلامبولی ترور شد.

#ملک فاروق اول (King Faroq I) (1965-1920)

وی پسر و جانشین پادشاه، فواد اول بود. او پس از مرگ پدر خود، در شانزده سالگی تاج‌گذاری کرد. او که در دوران حکومت خود، بازیچه استعمار بریتانیا بود، در سال 1952 توسط گروهی از فرماندهان ارتش، به رهبری عبدالناصر و نجیب، همراه با خانواده خود از کشور تبعید شد و شهروندیِ موناکو را پذیرفت.

#محمد حسنی مبارک (Muhammad Hosni Mubarak) ( 1928)

رئیس جمهور مصر که در (Kafr-al Meselha) به دنیا آمد. او تحصیلات خود را در آکادمی نظامی و آکادمی نیروی هوایی مصر و سپس در آکادمی فرونز جنرال استاف (Frunze General Staff) در مسکو انجام داد و پس از برگشت به مصر، در دوران ریاست جمهوری انورسادات، صاحب پست‌های گوناگون نظامی و سمت مشاور ریاست جمهوری گردید و در انتخابات سال 1982 و به دنبال قتل انور سادات، به عنوان چهارمین رئیس جمهور مصر انتخاب شد. حسنی مبارک، بعد از محمد علی پاشا نخستین کسی است که مدتی طولانی در مصر حکومت کرده است.