آشنایی اجمالی با کشور کنیا

  • کد خبر: 2258
  • منبع خبر: بزرگترین وبلاگ جهان شناسی

خلاصه جمهوری کنیا (‏Republic of Kenya‏) کشوری است واقع در شرق قاره آفریقا، جنوب اتیوپی، غرب ‏سومالی، شرق اوگاندا، ‏جنوب شرق سودان، شمال تانزانیا و در کنار اقیانوس هند (در شرق).


جمهوری کنیا (‏Republic of Kenya‏) کشوری است واقع در شرق قاره آفریقا، جنوب اتیوپی، غرب سومالی، شرق اوگاندا، ‏جنوب شرق سودان، شمال تانزانیا و در کنار اقیانوس هند (در شرق). پایتخت کنیا، شهر نایروبی (‏Nairobi‏) با حدود 2 ‏میلیون و 500 هزار نفر می باشد. مساحت کنیا 582.650 کیلومتر مربع و جمعیت آن اندکی کمتر از 40 میلیون نفر است. از ‏مهمترین شهرهای کنیا می توان به بندر مومباسا 670 هزار نفر، کیسومو 325 هزار نفر، ناکورو 220 هزار نفر و میرو 130 ‏هزار نفر اشاره کرد. کنیا دارای آب و هوایی گرمسیری در امتداد ساحل و خشک و نیمه بیابانی عمدتاً در شمال می باشد، به ‏علت واقع شدن دریاچه ویکتوریا * در غرب کنیا، که کلان شهر و بندر کیسومو نیز در همین منطقه و کنار دریاچه ویکتوریا ‏قرار گرفته، منطقه غرب کنیا از خاک حاصلخیز و شرایط مساعد برای کشاورزی برخوردار می باشد. به طور کلی پوشش ‏گیاهی غالب در شمال و مرکز کنیا را ساوان تشکیل داده است. بلندترین قله کنیا، مونت کنیا (‏MountKenya‏) * نام دارد که ‏با 5199 متر ارتفاع در جنوب کنیا قرار دارد.‏

دیرینه شناسان بر این عقیده اند که آثاری از تمدن متعلق به حدود دو میلیون سال را در منطقه کنونی کنیا یافته اند. در 700 پس ‏از میلاد دریانوردان عرب با پیاده شدن در سواحل شرقی کنیا، در امتداد ساحل سکونت گزیدند. در قرن شانزده میلادی پرتغالی ‏ها بر کنیا مسلط گشتند و کنترل آن را به دست گرفتند. از اواسط قرن شانزده میلادی مهاجرت قبایل شرق آفریقایی به کنیا و ‏استقرار آنها در این منطقه آغاز شد. از مهمترین این قبایل می توان به قبیله کیکویو (‏Kikuyu‏) اشاره کرد. در سال 1890 کنیا ‏به صورت تحت الحمایه بریتانیا درآمد و در سال 1920 ضمیمه مستعمرات پادشاهی بریتانیا شد. در زمان مستعمرگی کنیا توسط ‏بریتانیا، بریتانیا این کشور را " شرق آفریقای بریتانیا " می نامیدند. از اوایل دهه 40 میلادی جنبش های ملی گرایانه برای کسب ‏استقلال از بریتانیا شروع به فعالیت جدی نمود، در سال 1952 جنبش مائو مائو شکل گرفت، این جنبش های ضد استعماری با ‏پیوند به یکدیگر گروه شبه نظامیان کیکویو را تشکیل دادند که به طور مسلحانه وارد پیکار با استعمار بریتانیا شدند. این جنگ ‏ها تا سال 1956 ادامه یافت.‏

 

استقلال کنیا

کنیا پس از منازعات و درگیری های طولانی به استقلال می رسد:‏ سرانجام کنیا در 12 دسامبر 1963 به استقلال کامل از بریتانیا دست یافت. جومو کنیاتا (‏Jomo Kenyatta‏) رهبر ‏ناسیونالیست کنیا که طی سالهای استعمار بریتانیا به زندان نیز افتاد به عنوان اولین رئیس جمهور کنیا بعد از استقلال انتخاب شد. ‏از سال 1964 تا سال 1992 نظام سیاسی کنیا به صورت تک حزبی و در اختیار اتحادیه ملی آفریقایی کنیا (‏KANU‏) بود، در ‏ابتدا کنیاتا و سپس دانیل آراپ موی (‏Daniel Arap Moi‏). با تظاهرات و اعتراضات گسترده مردم کنیا سرانجام موی به ‏برگزاری انتخابات چندحزبی در سال 1992 تن در داد.‏

 

اقتصاد کنیا

بحران های حاد اقتصادی و فساد افسارگسیخته دولتی، اقتصاد کنیا را به زانو در می آورد:‏

اقتصاد کنیا در دوران زمامداری آراپ موی نه تنها هیچ گونه رشد و شکوفایی نداشت بلکه گرفتار نابه سامانی های عدیده ای نیز ‏شد. در دهه 90 میلادی صرفنظر از کمک های بسیار زیاد خارجی، زیرساخت های اقتصادی کنیا با سوء استفاده ها و اختلاس ‏های دولتی و فساد مدیریت اقتصادی کشور تا مرز متلاشی شدن پیش رفت. در اوایل سال 1995 پرزیدنت موی به شدت علیه ‏مخالفان جبهه گرفت و دستور داد هرکس را که به وی توهین کند بلافاصله بازداشت و زندانی کنند.‏

دهه شوم 90 میلادی برای مردم کنیا با بلایای طبیعی تکمیل می شود:‏ بین سالهای 1997 و 1998 میلادی سیل و طوفان های متوالی باعث نابودی بیشتر جاده ها، پل ها و زمین های کشاورزی کنیا ‏شد، در همین اثنا اپیدمی شدن مالاریا و وبا نیز به مشکلی لاینحل برای سیستم بهداشت و سلامت کنیا بدل گشته بود. درگیری ‏های قومی میان دو گروه نژادی عمده کیویو (‏Kikuyu‏) و کالنجین (‏Kalenjin‏) در دره ریفت نیز بدبیاری دهه ی مصیبت بار ‏‏90 را برای کنیایی ها تکمیل کرد.‏

در 7 آگوست 1998 تروریست ها سفارت آمریکا را در نایروبی مورد حمله قرار دادند، در جریان این بمبگذاری 243 نفر کشته ‏و بیش از هزار تن زخمی شدند. همزمان در حادثه ی مشابهی در برابر سفارت آمریکا در دارالسلام (پایتخت تانزانیا) بیش از ده ‏تن جان خود را از دست دادند.‏

در سالهای ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴، کنیا شاهد وخیم ترین شرایط اقتصادی بود. رشد تولید ناخالص ملی متوقف شد و تولید محصولات ‏کشاورزی به 9 % در سال کاهش یافت. در آگوست ۱۹۹۴، نرخ تورم به 100 % رسید. در نتیجه این مشکلات، شرکت‌های ‏وام دهنده، شروع به کمک به کنیا کردند. در سال ۱۹۹۳، دولت کنیا برنامه‌های عمده اصلاح ساختار اقتصادی را آغاز کرد. ‏وزیر جدید دارایی و سرپرست بانک مرکزی به کمک بانک جهانی و صندوق بین المللی پول (‏IMF‏) مسئولیت اصلاح را به ‏عهده گرفتند. در این راستا، دولت برنامه‌های کنترل قیمت، مجوز واردات و کنترل نرخ ارز را متوقف کرد و شرکت های ‏عمومی را به بخش عمومی واگذار کرد. در بین سالهای ۱۹۹۴ تا 1996 نرخ رشد تولید ناخالص ملی بطور متوسط حدود 4 % ‏در سال بود. در سال ۱۹۹۷، به علت تغییر ناگهانی شرایط آب و هوایی و کاهش فعالیت اقتصادی به خاطر انتخابات دسامبر ‏‏۱۹۹۷، رشد اقتصادی کاهش یافت. در سال ۲۰۰۰ نرخ رشد ‏GDP‏ منفی بود، ولی در سال ۲۰۰۱ با برگشت میزان بارش به ‏حدود قبلی، دوباره افزایش یافت. رشد اقتصادی در سال ۲۰۰۳، 4 % و در سال ۲۰۰۵، 8 % بوده‌است. دولت کنیا در سال ‏‏۱۹۹۹ با ساخت سازمان ضد فساد کنیا، قدم مهمی در راستای اصلاحات برداشت. در جولای ۲۰۰۰، ‏IMF‏ قرار داد اعطای ‏تسهیلات رشد و کاهش فقر (‏PRGF‏) را به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار تأیید کرد و بانک جهانی نیز ۱۵۷ میلیون دلار اعتبار برای ‏اصلاح ساختار اقتصاد به کنیا داد. در دسامبر ۲۰۰۰، سازمان ضد فساد، مغایر با قانون اساسی تشخیص داده شد و تلاش برای ‏اصلاح در سال ۲۰۰۱ بی نتیجه ماند. ‏IMF‏ و بانک جهانی برنامه‌های خود را متوقف کردند و تلاش مجدد برای شروع دوباره ‏در اواسط ۲۰۰۲، بی نتیجه بود.‏

 

سیاست کنیا

‏ پرزیدنت موی، یکی از منتقدان برجسته و مخالفان سیاسی اش، ریچارد لیکی (‏Richard Leakey‏) را در سال 1999 به ‏عنوان ریاست خدمات اجتماعی کشور برگزید. لیکی نسل سوم سفیدپوستان مقیم کنیا و پسر دیرینه شناسان انگلیسی الاصل، ‏لوئیز و مری لیکی بود. او تأثیر عمده ای در بهبود وضعیت حیات وحش کنیا داشت. کیلی پس از بیست ماه وعده ی تطهیر و ‏تصفیه سیستم فاسد بوروکراسی اداری کنیا را داد. به علت مخالفت ها و کارشکنی های مداوم پرزیدنت موی این اصلاحات لیکی ‏عملاً محقق نشد و بدین ترتیب کنیا توسط سازمان شفافیت بین الملل به عنوان یکی از ده کشور فاسد دنیا شناخته شد.‏

امید ها برای اصلاحات در کنیا با به قدرت رسیدن کیباکی زنده می شود:‏ رهبر مخالفان، اموای کیباکی (‏Mwai Kibaki‏) در انتخابات دسامبر 2002 پیروز شد و از 30 دسامبر کار خود را به عنوان ‏رئیس جمهور جدید کنیا آغاز کرد. کیباکی وعده مبارزه با فساد گسترده در کشور را داد و البته در ماههای اوله به قدرت رسیدنش ‏اصلاحاتی را نیز از جمله برکناری قضات و افسران پلیس فاسد، تأسیس مدارس ابتدایی رایگان و بازگشایی مجدد خزانه کشور ‏صورت داد، هرچند این اقدامات به هیچ وجه کافی نبود. وقوق خشکسالی نیز باعث شد که در سال 2006 دو و نیم میلیون نفر ‏با خطر قحطی زدگی مواجه شوند.‏

از انتخابات ریاست جمهوری دسامبر 2007 و پیروزی بحث برانگیز کیباکی تا تقسیم قدرت:‏ انتخابات ریاست جمهوری کنیا در دسامبر 2007 برگزار شد. انتخابات صحنه رقابت مابین دو نامزد اصلی یعنی اموای کیباکی ‏از حزب وحدت ملی کنیا (‏PNU‏) و رایلا اودینگا (‏Raila Odinga‏) رهبر حزب جنبش دموکراتیک نارنجی (‏ODM‏) بود. ‏نتیجه انتخابات حاکی از پیروزی بسیار نزدیک و شکننده 46 % به 44 % به سود کیباکی بود. کیباکی از قوم کیکویو بوده و ‏اودینگا نیز از قوم لوئو، بدین ترتیب اعتراض به نتایج انتخابات تبدیل به یک درگیری قومی در کشور شد و بیش از 800 تن در ‏درگیری های پس از انتخابات در کنیا کشته شدند. چندین بعد ناظران بین المللی نیز بر تقلبات گسترده در انتخابات صحه گذاشتند. ‏پس از خودداری اودینگا از دعوت کیباکی برای کمک به حل بحران سیاسی در کشور درگیری ها در فوریه 2008 نیز در کنیا ‏ادامه یافت. در درگیری های خونین فوریه 2008 نیز بیش از هزاز تن کشته شدند. در اواخر فوریه 2008، کوفی عنان، ‏دبیرکل وقت سازمان ملل متحد نیز وارد عمل شد و از طرفین خواست با تقسیم قدرت به تفاهم رسیده و بحران سیاسی در کنیا را ‏پایان دهند. پارلمان کنیا نیز با تشکیل جلسه ای با ایجاد پست نخست وزیری موافقت کرد و اودینگا در 17 آوریل 2008 رسماً ‏نخست وزیر کنیا شد.‏

 

دین در کنیا

نژاد 22 % کنیایی ها، کیکویو، 14 % لویا، 13 % لوئو، 12 % کالنجین، 11 % کامبا، 6 % کیسی، 6 % مرو، 15 ‏‏% سایر نژاد هایی آفریقایی و 1 % نیز غیر آفریقایی (شامل: آسیایی، اروپایی و عرب) می باشد . همچنین دین 45 % کنیایی ‏ها، پروتستان، 33 % کاتولیک، 10 % مسلمان و 10 % نیز پیرو آیین های بومی و قبیله ای است. زبانهای انگلیسی و ‏سواحلی هردو زبانهای رسمی کنیا هستند، هرچند بیش از شصت زبان و لهجه محلی نیز در کنیا رایج و متداول است. واحد پول ‏کنیا، شیلینگ با واحد جزء سنت نام دارد. از مهمترین صادرات کنیا می توان به چای، محصولات کشاورزی، قهوه، تولیدات ‏نفتی، ماهی و سیمان اشاره کرد.‏

 

جغرافیای کنیا

کنیا مشتمل بر 7 استان و یک ناحیه * می باشد:‏

‏‏1 - مناطق مرکزی (‏Central‏)‏

‏2 - مناطق ساحلی (‏Coast‏)‏

‏3 - مناطق شرقی (‏Eastern‏)‏

‏4 - منطقه پایتخت " نایروبی " (‏Nairobi Area‏) *‏

‏5 - مناطق شمال شرقی (‏North Eastern‏)‏

‏6 - نیانزا (‏Nyanza‏)‏

‏7 - ریفت ولی (‏Rift Valley‏)‏

‏8 - مناطق غربی (‏Western‏)‏

 

منبع: بزرگترین وبلاگ جهان شناسی/  ‏http://our-world.blogfa.com