مساجد زیمبابوه

  • کد خبر: 2320
  • منبع خبر: کتاب «آفریقا در آیینه فرهنگ»

خلاصه مساجد کشور زیمبابوه طی ده سال گذشته به تعداد قابل ملاحظه ای افزایش پیدا کرده اند و امروزه بعنوان کانون های اصلی گردهمایی مسلمانان مناطق مختلف این کشور در نظر گرفته می شوند.


مسلمانان زیمبابوه با وجود اینکه از لحاظ شمار جمعیت کشور در اقلیت بسر می برند ولی از لحاظ برگزاری مراسم و مناسبت های اسلامی دارای تحرک خوبی می باشند آنان هر چند از نظر وضعیت زندگی در مقایسه با سایر مردم کشور در فقر وفاقه بسر می برند ولی با تجمع در مساجد خود همواره ندای وحدت را سر می دهند رهبران مسلمان این کشور نیز هر چند دارای اختلافاتی داخلی با یکدیگر می باشند ولی سعی در انسجام هر چه بیشتر جماعات و مؤسسات خود داشته و در این راستا تلاش می کنند.

در این میان مساجد کشور که طی ده سال گذشته به تعداد قابل ملاحظه ای افزایش پیدا کرده اند امروزه بعنوان کانون های اصلی گردهمایی مسلمانان مناطق مختلف این کشور در نظر گرفته می شوند. معمولاً مراسم خاص مذهبی به ویژه اعیاد بزرگ اسلامی در این مساجد برگزار می گردد و مسلمانان در این اماکن مقدس مشکلات خود را با ائمه جمعه و جماعات و رؤسای جماعات خود را در میان می گذارند. هم اکنون بهترین مساجد فعلی زیمبابوه توسط هندی ها اداره می شوند و معمولاً آنان مناسبت های اسلامی خود را در مساجد مزبور که بخش عمده آنها در حراره و بولاوایو واقع شده اند برگزار می کنند با این حال خصوصیات ویژه هندی ها و بسته بودن جماعات آنها موجب ایجاد نوعی جدایی بین آنها و مسلمانان هندی نیز رغبتی به شرکت در مراسم سیاهان و حضور در مساجد آنان ندارند.

در بررسی کلی مساجد زیمبابوه صرف نظر از تعلق این مراکز به مسلمانان هندی و بومیان باید گفت در حال حاضر حدود 58 مسجد در کشور زیمبابوه وجود دارد که البته بخش قابل ملاحظه ای از این مساجد با کمک کشورهای اسلامی همچون ج.ا.ایران کویت عربستان سعودی و لیبیا حداث و یا تکمیل شده اند. چند مسجد دیگر نیز در حال احداث می باشند و تا چند سال آینده شمار این مساجد به 70 باب بالغ می گردد.

هم اکنون 17 مسجد در شهر حراره و حومه آن فعالیت دارند. بولاوایو دومین شهر بزرگ حراره نیز دارای 17 مسجد می باشد و شهر چیتونگیزا نیز از 3 مسجد بهره مند است. برخی از سازمان های اسلامی نیز هم چنان در صدد احداث مساجد هر چه بیشتر در شهرها و روستاهای کشور بوده و در این خصوص معمولاً کمک هایی را نیز از کشور های اسلامی دریافت نموده و یا در انتظار دریافت مساعدت های مالی می باشند. مساجد معمولاً از نظر تامین هزینه خود به سازمان های اسلامی خاصی متکی می باشند و دولت زیمبابوه تنها از نظر به ثبت رساندن این مساجد اقدامات قانونی لازم را انجام می دهد.

مساجد مزبور اکثرا از طریق هیئت امنا اداره می شوند و رئیس هیئت امنا که معمولاً امام آن مساجد نیز به شمار می رود مدیریت مسجد را برعهده دارد. مساجد بزرگتر عمدتاً از طریق مراکز و موسسات اسلامی فعال در کشور اداره می شوند و مساجد کوچک تر نیز به نوعی از کمک های برخی از مؤسسات اسلامی بهره می گیرند.

شرکت کنندگان در مساجد زیمبابوه را اقشار مختلف اهل تسنن مسلمانان این کشور تشکیل می دهند با این حال بیشتر مسلمانانی که در نمازهای جماعت و مناسبت های اسلامی حضور می یابند را پیرمردان و پیرزنان مسلمانان در برمی گیرند. تقریباً 95 درصد مساجد کشور فاقد هر گونه نشریه ای اعم از مجله یا کتاب می باشند تنها 3 مسجد کشور شامل مسجد واتر فالز حراره مرکز اسلامی کوئه کوئه و مسجد موتاره دارای مراکز انتشاراتی بوده و تاکنون مجلات و کتب اسلامی را منتشر کرده اند. مسجد فاتر فالز در این ارتباط فعال ترین مسجد این کشور به شمار می رود و تاکنون دهها مجله و کتاب را منتشر کرده است مرکز اسلامی کوئه کوئه نیز که در زمره بزرگ ترین مساجد تماما توسط هندی ها اداره می شوند.

با این حال هیچ یک از مساجد کشور دارای web site نمی باشند هر چند که در این رابطه اقداماتی آغاز شده است و احتمالاً تا چند سال آینده و بهبود وضعیت اقتصادی و کاهش نرخ تورم چند مسجد بزرگ حراره به ویژه مساجد متعلق به هندی ها سایت های اینترنتی را نیز تأسیس خواهند نمود در ارتباط با مسلمانان و مساجد اشاره شد که معمولاً هندی ها بدلیل ویژگی خاص نژادی خود از اختلاط با مسلمانان بومی احتراز جسته و سعی در بسته نگاه داشتن مساجد خود دارند. آنان که به دو جماعت سورتی و کاتری تعلق دارند حتی با یکدیگر نیز ارتباط چندانی ندارند ومعمولاً مراسم و مناسبت های مذهبی ونمازهای یومیه را به گونه ای مجزا از یکدیگر بجا می آورند.

در بین سیاهان اختلافاتی نیز وجود دارد و اگر چه آنان دارای مناسبات نسبتاً خوبی با یکدیگر می باشند ولی معمولاً مناسبت های اسلامی را جدا از یکدیگر انجام می دهند جدای از این برخی اختلافات نظرها بین شورای عالی مسلمانان و دو شاخه شدن آن نیز سبب شده است که  مساجد مهم مسلمانان بومی بویژه در حراره با یکی از دو شعبه مزبور ارتباط بیشتری برقرار کردند بعضی از مساجد بومیان نیز با سازمان هایی همچون مجلس العلما و آژانس مسلمانان آفریقا ارتباط بسیار خوبی دارند و از آنها کمک های قابل توجهی را دریافت می نمایند برخی سفارت خانه های کشورهای اسلامی همچون ج.ا.ایران، کویت، عربستان سعودی و لیبی نیز معمولاً به برخی از مساجد و مراکز اسلامی وابسته آنها کمک هایی را ارائه می کنند مهم ترین مساجد فعلی زیمبابوه عبارتند از:

مسجد مدینه

مسجد ریجیوبر

مسجد هایفیلد

مسجد مرکزی مسجد واتر فالز

مسجد واترفالز

مسجد امباره

مسجد بولاوایو

مسجد مرکزی گوئرو

مسجد ماشوینگو

مسجد موتاره

مسجد چینوئی

در رابطه با شیوخ و ائمه جمعه و جماعات زیمبابوه باید خاطرنشان ساخت اکثر آنان از مطالعات اسلامی کمی بهره مند بوده و به تدریج با کسب معلوماتی مختصر، امامت مسجد خود را برعهده گرفته اند البته تنی چند از شیوخ مساجد مهم حراره و بولاوایو دوره های خاصی را در کشورهایی همچون عربستان، قطر، تانزانیا (زنگبار) و مالاوی سپری نموده اند و نسبت به سایرین از اطلاعات اسلامی بیشتری برخوردار می باشند. چند تن از ائمه جماعات مساجد متعلق به هندی ها نیز با هزینه مجلس العلما زیمبابوه در عربستان سعودی تحصیل نموده و در شمار باسوادترین شیوخ کشور محسوب می گردند. با این حال در نتیجه گیری کلی باید گفت اکثر شیوخ و ائمه جمعه و جماعات زیمبابوه از نظر داشتن مذهبی در سطح پایینی بسر می برند و فقدان مراکز آموزشی معتبر اسلامی مانع از ارتقا سطح معلومات دینی آنها شده است.

 

منبع: آفریقا در آیینه فرهنگ ص 143‏، دکتر امیر بهرام عرب احمدی