شيعيان الجزاير

  • کد خبر: 2351
  • منبع خبر: کتابخانه الکترونیکی شیعه

خلاصه الجزاير در جنوب غربى درياى مديترانه و شمال غربى قاره افريقا قرار دارد. در سال 27 آيين مقدّس اسلام ‏با فرماندهى عقبه فرزند نافع وارد الجزاير شد.


الجزاير در جنوب غربى درياى مديترانه و شمال غربى قاره افريقا قرار دارد. در سال 27 آيين مقدّس اسلام با فرماندهى عقبه فرزند نافع وارد الجزاير شد. اندكى بعد حسان بن نعمان و موسى بن نصير و طارق بن زياد فتوحات را در اين مناطق ادامه دادند. گفته اند كه موسى بن نصير و پدرش از دوستداران اهل بيت (ع) بوده اند. منطقه افريقيه و از جمله كشور الجزاير به مدت 5 قرن از اواخر قرن دوم تا اواخر قرن هفتم منطقه نفوذ و گاهى حاكميت دوستداران اهل بيت بوده است، به طورى كه حكومت هاى ادارسه، فاطميون و موحدون بذر محبت اهل بيت (ع) را در اين مناطق پراكندند.

كشور الجزاير تا 1830 تابع دولت عثمانى بود و پس از آن به مدت 132 سال باتهاجم نظامى فرانسه مستعمره آن كشور شد. در 1962 ملت الجزاير پس از سالها مبارزه استقلال خود را به دست آورد و نوعى حكومت ملى و تا اندازه اى مذهبى در اين كشور پديد آمد.

ملت ايران در آن زمان از استقلال كشور الجزاير استقبال كرده و بسيار شادمان گشت. كشور الجزاير به طور كامل اسلامى است، به طورى كه از جمعيت نزديك به 30 ميليون نفرى آن 99 درصد مردم آن برآيين مقدّس اسلام و اكثريت قريب به اتفاق آنان مالكى هستند. تعدادى اباضى، وهابى و سلفى نيز در الجزاير وجود دارند. طريقت هاى صوفى بسان ديگر نقاط شمال افريقا در ميان اهل سنت فراوان است.

اين كشور تا سال 1991 به صورت تك حزبى و با حاكميت جبهه آزادى بخش ملى الجزاير اداره مى شد. پس آن نظام چند حزبى حاكم گشت. در حال حاضر در الجزاير احزاب مختلفى با گرايش هاى متفاوت اسلامى، ملى و لائيك وجود دارند. اسلامى ها به طور عمده عبارت اند از: جبهه نجات اسلامى عباس مدنى، حركت مجتمع السلم معروف به حماس به رهبرى شيخ محفوظ نحناح، و جنبش اسلامى النهضه.

برخى از جريانات وهابى افراطى در دو دهه اخير در الجزاير پديد آمدند و با رفتار افراطى خود تصوير زشتى از اسلامگرايى در اين كشور برجاى گذاشتند. همچنين شمارى از اين جريانها همگام با جريان وهابى، و به هدف جلوگيرى از رشد تشيع، تبليغات وسيعى بر ضد شيعه به راه انداختند. بلحاج يكى از رهبران جبهه نجات اسلامى از مخالفان سرسخت شيعه در الجزاير است. وى از مدافعان ابو مصعب زرقاوى، قصّاب شيعه در عراق بود كه به جرم حمايت از تروريسم در الجزاير دستگير شد. در حال حاضر مناسبات خوبى ميان جمهورى اسلامى ايران و الجزاير برقرار است.

مردمان شمال افريقا همواره دوست دار اهل بيت بوده اند، اما كمتر از نزديك با تشيع امامى آشنايى داشته اند. پس از انقلاب اسلامى شمارى از مردم اين كشورها مانند الجزاير، تونس و مراكش به تشيع امامى گرويدند. بسيارى از شيعيان الجزايرى الاصل در فرانسه زندگى مى كنند.

به طور كلى از آمار دقيق شيعيان امامى الجزاير اطلاعى در دست نيست، اما بر اساس شواهد كلى موجود نبايد رقم آنان كمتر از چند ده هزار نفر باشد. بسيارى از آنان از افراد انقلابى هستند كه به پيروى از امام خمينى به تشيع گرويدند. برخى متأثر از عراقى هاى مهاجر به الجزاير هستند. شمارى نيز در ارتباط با شيعيان لبنانى و برخى از جنبش هاى اسلامى نوين شيعى در اين كشور به اين مذهب در آمدند.

شيعيان الجزاير با نسبت هاى متفاوت در تمامى الجزاير و در منطقه قبايل نيز حضور دارند. ولى عدم ارتباط آنان با يكديگر و ترس از اظهار عقيده، ارائه آماردقيق را مشكل ساخته است.

يكى از عوامل گسترش تشيع، مهاجران عراقى، سورى و لبنانى هستند كه براى كار به اين كشور آمده اند. به گفته محمد العامرى كه خود از مستبصرين الجزاير است، بر اساس اصل 61 قانون اساسى الجزاير، دين يك امر فردى است و هر كسى در انتخاب مذهب آزاد است. به همين دليل، دولت هيچ گونه مخالفت اصولى با تبليغات شيعى ندارد. با اين حال اين حركت بيشتر پنهانى و به آرامى انجام مى شود. بسيارى از كسانى كه مذهب تشيع اختيار كرده اند عامل آن را گريز از اقدامات خشونت بار جماعات و گروه هاى سلفى در دهه 1990 مى دانند. با اين حال به رغم نفوذ فراوان سلفى ها، شيعيان در سراسر الجزائر هيچ مركز مستقل فرهنگى و مذهبى ندارند.