طریقه تیجانیه در کشور بورکینافاسو

  • کد خبر: 2403
  • منبع خبر: کتاب «تصوف در غرب آفریقا»

خلاصه بیشتر مسلمانان کشور بورکینافاسو از پیروان طریقه تیجانیه هستند، و تعداد بسیار معدودی از هواداران طریقه قادریه نیز در شهر کوگوروسنگا ‏زندگی می‌کنند.‏


بیشتر مسلمانان این کشور، از پیروان طریقه تیجانیه هستند، و تعداد بسیار معدودی از هواداران طریقه قادریه نیز در شهر کوگوروسنگا ‏زندگی می‌کنند.‏

تیجانیه در این کشور به چند دسته تقسیم می‌شوند:‏

الف) تیجانیه حمویه: این دسته از تیجانی‌ها طرفداران شیخ‌حماه الله، مؤسس این شاخه هستند. مرکز اصلی آنان در غرب آفریقا در کشور مالی ‏و در شهر نیرو است. حماه اللهی‌ها در کشور بورکینافاسو در مناطق مختلفی زندگی می‌کنند. بیشتر آنان در شهر رحمت‌الله واقع در ۲۵۰ ‏کیلومتری پایتخت هستند و خلیفه تیجانیه حموی در این شهر، آقای شیخ‌ابوبکر مایونگا ثانی[۵۰] است.‏

بعد از رحمت‌الله، جمعیت تیجانی‌های بسیاری در شهر تسلیم واقع در ۱۵۰ کیلومتری پایتخت این کشور، حضور دارند. خلیفه آنان در این ‏شهر آقای شیخ‌عبدالوهاب ویدراگو است. تعداد زیادی از حموی‌ها نیز در شهر گارانگو هستند و خلیفه آنان، شیخ‌ادریس است. فرزند ایشان ‏آقای شیخ‌بشیر مویی از دانش‌آموختگان جامعه المصطفی ص  است. در حال حاضر وی دارای فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی در شهر ‏گارانگو است.‏

لازم به‌ذکر است که طریقه تیجانیه حماه‌اللهی دارای دو فرع است. گروهی از حماه‌اللهی‌ها نمازجمعه را واجب دانسته و آن را در مساجد ‏خود اقامه می‌کنند و گروهی دیگر از آنان، نماز جمعه را واجب نمی‌دانند و مدعی هستند که در حال حاضر که زمان غیبت حضرت حجت ‏عج است، نمازجمعه واجب نیست. ازجمله گروه دوم، فرزند شیخ‌حماه‌الله در شهر نرو کشور مالی (مرکز فرقه حمویه) است که نمازجمعه ‏را اقامه نمی‌کند. وی مدعی است، زمانی که پدرش در قید حیات بود، به‌خاطر فراهم نبودن شرایط نمازجمعه، آن را اقامه نمی‌کرده است. ‏براین‌اساس، تعداد زیادی از هواداران وی نماز جمعه را اقامه نمی‌کنند.‏

ب) تیجانیه نیاسیه: این گروه از طریقه تیجانیه، پیروان شیخ‌ابراهیم نیاس کاولاخی هستند که از جهت آداب و تقلیدها، با تیجانیه دیگر فرقی ‏ندارند. تنها به‌دلیل اینکه شیخ‌ابراهیم نیاس بنیان‌گذار این شاخه در برخی از کشورهای غرب آفریقا بوده، این شاخه به تیجانیه نیاسیه شهرت پیدا ‏کرده است.‏

ج) تیجانیه تیواونیه: این شاخه از تیجانیه، هواداران خلیفه تیجانیه در شهر تیواون سنگال هستند. خلیفه آنان شیخ‌منصور سی و پس از او ‏فرزندان وی هستند. این شاخه نیز با سایر شاخه‌ها تفاوت چندانی ندارد؛ ولی چون هواداران این شاخه، از طرفدارن خلیفه تیواون هستند، ‏ازاین‌رو به تیجانیه تیواونیه شهرت پیدا کرده‌اند.‏

رابطه تیجانیه و شیعه در بورکینافاسو

می‌توان ادعا کرد که رابطه شیعیان و طریقه تیجانیه در این کشور بسیار عالی است؛ به‌طوری که مهم‌ترین مدافعان مذهب در بورکینافاسو، ‏شیوخ این طریقه هستند. برخی از شیوخ این طریقه به‌طور علنی، از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران، از مبلغان افکار حضرت امام ‏راحل(ره) و مذهب اهل‌بیت ع هستند.‏

 

پاورقی ها:

‏[۵۰]. شیخ‌مایونگا ثانی بسیار متمایل به مذهب اهل‌بیت: است. چند تن از فرزندان و نزدیکان وی در حوزه ‏علمیه قم تحصیل کرده و بعضی ‏از آنها نیز مشغول تحصیل هستند. ایشان سفرهای زیادی به ایران داشته و با ‏شخصیت‌های حوزوی ملاقات و مناظره داشته است. بنده در دو ‏سفر توفیق داشتم که در خدمت ایشان باشم ‏و در جلسه با حضرات آیات فاضل لنکرانی و جعفر سبحانی حضور داشته باشم. وی در خصوص ‏مذهب ‏شیعه، قانع شده و یکی از مدافعان این مذهب در شهر رحمت‌الله و شهر واگادوگو به حساب می‌آید. در حال ‏حاضر شیخ ‌از ‏بیماری‌های مختلف رنج می‌برد و مانند گذشته فعال نیست.‏

 

منبع: فصل ششم کتاب تصوف در غرب آفریقا: طریقه تیجانیه، حجت الاسلام و ‏المسلمین سید محمد شاهدی.‏