طریقه لائینیه

  • کد خبر: 2616
  • منبع خبر: کتاب «تصوف در غرب آفریقا»

خلاصه طریقه لائینیه یک فکر و ایده‌ای است که تعدادی طرفدار پیدا ‏کرده است. این فکر و ایده ۱۲۰ سال پیش، به‌وسیله شخصی صیاد به نام «لیما مولای» پایه‌گذاری شد.


مؤسس و تاریخچه طریقه لائینیه

این طریقه یک طریقه صوفی نیست که دارای ذکر و برنامه‌های صوفی‌گری باشد؛ بلکه یک فکر و ایده‌ای است که تعدادی طرفدار پیدا ‏کرده است. این فکر و ایده ۱۲۰ سال پیش، به‌وسیله شخصی صیاد به نام «لیما مولای» پایه‌گذاری شد. این شخص روزی از صیادی باز ‏می‌گردد و مدعی می‌شود: خداوند به من الهام کرده است که مهدی منتظر هستم. مهدی منتظر از قوم سیاه است و مهدی من هستم. به ‌دنبال ‏این ادعا، عده‌ای از مردم همراه وی شدند و یک طریقه شکل گرفت. خود این شخص بی‌سواد بود، ولی افرادی که به او گرایش پیدا کرده ‏بودند و سواد داشتند، شروع به جعل روایاتی کردند که مهدی منتظر از آفریقاست و بعضی از روایات وارده در کتب روایی را به سلیقه ‏خود تفسیر کرده و بر او تطبیق می‌کردند.‏

این شخص خودش را به «امام الله المهدی» ملقب کرد و بدین نام نیز شهرت پیدا کرد. چون وی و اغلب پیروانش از طریقه تیجانیه بودند، ‏از جهت ذکر و اوراد، تابع طریقه تیجانیه و از جهت فقهی، تابع مذهب مالک هستند. ولی برخی احکام خاص برای پیروان این مسلک وضع ‏شده است؛ از قبیل حرمت تدخین، موسیقی، تربیت سگ و نگهداری و خرید و فروش آن، و عدم حرمت استفاده از طلا برای مرد. جالب ‏اینکه شیخ‌پیشین، شریف‌عبدالله چندین انگشتر طلا به‌دست داشت.‏

بعد از «لیما مولای»، فرزندش «عیسی روح‌الله لای» این فکر را هدایت کرد. برخی از افراد این مسلک معتقد شدند که این همان حضرت ‏عیسی است که بعد از مهدی منتظر می‌آید. پس از او شیخ‌ «مای لای» منصب «اضلال» مردم را عهده‌دار شد و بعد از آن نیز، یکی از ‏نوادگان «لای ماجونه» به نام «شریف‌عبدالله لای» رهبری این گروه را بر عهده گرفت. در حال حاضر، تعداد مریدان این مسلک بسیار کم ‏است و مقرّ اصلی آن در شهر داکار در منطقه کامبرین و گیجوای است. پیروان این طریقه همه‌ساله مراسم جشنی به مناسبت میلاد مؤسس ‏آن برپا می‌کنند. جالب اینکه این مراسم در روز پانزدهم شعبان‌المعظم در منطقه «المهدی» داکار برگزار می‌شود.‏

از جهت تسمیه، به اعتبار نسبت به مؤسس آن «لای ماجونه» گاهی به آن «لائینیه» می‌گویند، و به اعتبار نسبت به «الله تعالی» گاهی بر آن ‏‏«اللاهیین» اطلاق می‌شود. این اسم از آیه شریفه ۳۱ سوره احقاف گرفته شده است که می‌فرماید: (یا قَومَنا أجیبُوا داعِی اللهِ). بعدها این آیه ‏به عنوان شعار این فرقه درآمد.‏

مرکز این فرقه منطقه کامبرین داکار است و محل تجمع آنان در مسجد بسیار بزرگی است که در کنار ساحل اقیانوس اطلس به نام امام الله ‏ساخته شده است. یکی از مشخصات ظاهری پیروان این طریقه این است که هنگام شرکت در مراسم خود، مرد و زن لباس‌های سفید ‏می‌پوشند، مردان حتی از کلاه و کفش و دستکش سفید استفاده می‌کنند.‏

در نحوه ادعای شیخ ‌و تأسیس این فرقه، اقوال مختلفی نقل شده است. بعضی می‌گویند: در حال بازگشت «لیما مولای» از صید، به وی الهام ‏شد که پیامبر است و به او خطاب «امام الله» شد. مراد از «لیما مولای» همان «امام الله» است. در پی این ادعا، بسیاری از علما با وی ‏مخالفت کرده و با استناد به آیات قرآنی، وی را محکوم نمودند. پس از آن، وی جریان نبوّت را به مهدویت منحرف کرد و گفت: من مهدی ‏موعود هستم.‏

در حال حاضر، بسیاری از سخنان رهبران این فرقه در خصوص مهدویت است و منشورات زیادی از آنان به چاپ رسیده است.‏

 

منبع: کتاب «تصوف در غرب آفریقا» نوشته حجت الاسلام و ‏المسلمین سید محمد شاهدی، فصل یازدهم: طریقه لائینیه.