حوزه های علمیه و مدارس دینی شیعیان بومی

  • کد خبر: 2859
  • منبع خبر: کتاب «شیعیان تانزانیا وضعیت دینی، فرهنگی و اجتماعی

خلاصه در سال های اخیر حوزه ها و مدارس دینی زیادی در تانزانیا ساخته شده است که به مهم ترین آن ها اشاره می شود.


در سال های اخیر حوزه ها و مدارس دینی زیادی با حمایت نهادهای جمهوری اسلامی و شیعیان خوجه اثنی عشری در تانزانیا ساخته شده است که می توان به مهم ترین آن ها به شرح ذیل اشاره نمود:

1- حوزه علمیه دارالهدی: یکی از مهم ترین حوزه های علمیه بومیان تانزانیا است که در سال 1370 ش با حمایت بنیاد فرهنگی دارالهدی تاسیس گردید. این حوزه در آغاز در شهر دودوما آغاز به کار کرد، اما پس از گذشت چند ماه به دلیل نیاز به تسهیلات اجتماعی و سیاسی بیشتر به شهر دارالسلام منتقل گردید. با کمک برخی از خیرین و صرف وجوهات شرعی، ساختمانی به مساحت 2400 متر مربع خریداری و حوزه علمیه در محله کاریاکو تاسیس شد و سپس فعالیت های آموزشی خود را آغاز کرد.

2- حوزه علمیه اهل البیت(ع) کیگوما: بخشی از مجتمع بزرگ فرهنگی و آموزشی اهل البیت علیهم السلام در شهر کیگوما و از مهم ترین حوزه های علمیه شیعیان در تانزانیا است. این حوزه علمیه نقش به سزایی در نشر مذهب شیعه در سراسر کشور داشته و تاکنون بیش از سیصد نفر فارغ التحصیل حوزوی را برای تبلیغ و تدریس به استان های مختلف کشور معرفی کرده است. برنامه های آموزشی این حوزه براساس سرفصل های درسی جامعه المصطفی العالمیه و برخی دیگر از ارگان های ایرانی مانند مجمع جهانی اهل البیت علیهم السلام تعریف و تهیه شده است. بسیاری از فارغ التحصیلان پس از اتمام دروس در مراکز علمی، آموزشی و دینی کشور به تدریس مواد اسلامی می پردازند و برخی نیز برای ادامه تحصیل و اخذ مدارک عالی به حوزه های ایران اعزام می شوند.

این حوزه علمیه در فاصله قریب به 1300 کیلومتری دارالسلام در مرز بروندی قرار دارد و از حوزه های قدیمی تانزانیا به حساب می آید که توسط بنیاد دار الهدی و کمک یکی از خیرین شیعیان خوجه به نام آقای محسن لالجی معروف به شنی در سال  1994 احداث شده است. تاکنون مدیران متعددی از ایران جهت اداره آن به این کشور اعزام شده اند و آخرین مدیر شیخ عبدالواحد عبیات است که به مدت طولانی، مدیریت این حوزه را به عهده دارند.

در کنار این حوزه، مدرسه آکادمی بسیار بزرگی نیز وجود دارد که بیش از 700 دانش آموز در سطوح مختلف در آن مشغول به تحصیل هستند. همچنین مدتی است بخش حوزوی خواهران نیز راه اندازی شده است و در حال حاضر بیش از چهل نفر از خواهران در آن مشغول به تحصیل هستند. آقای شنی در نظر دارد در کنار این مجتمع آموزشی، دانشکده ای نیز تاسیس کند.

به خاطر وجود حوزه اهل البیت علیهم السلام در شهر کیگوما و حضور مدیران و مبلغین ایرانی و حضور طولانی و موثر آقای عبیات، این شهر مشهور به قم تانزانیا شده است. بسیاری بر این باورند که اکثریت شیعیان بومی تانزانیا در استان کیگوما زندگی می کنند. به برکت این حوزه و فارغ التحصیلان آن، بسیاری از روستاهای این منطقه از قبیل سونگا، ابیلا، امیمبا، لوبا نگیلا در سواحل دریاچه تانگانیکا به مذهب تشیع روی آورده اند. بیش از شصت مرکز شیعی اعم از مسجد و مدرسه دینی که همگی تحت اشراف این حوزه اند، مشغول به نشر مذهب حقّه در استان کیگوما هستند. حضور تشیع در این منطقه بسیار قوی و وهابیت به طورکلی عقب نشینی کرده است و برخی از سران این فرقه ضاله نیز به مذهب تشیع تشرف پیداکرده اند.

برخی از مراکز مهم وابسته به حوزه اهل البیت علیهم السلام کیگوما عبارت اند از:  مرکز ماندیگا، سیمبو، بسانزا، روتاله، ماکزیگا، سنوکا و مسجد صاحب الزمان در منطقه اوجی جی که بزرگترین محل تجمع شیعیان شهر کیگوما است.

مرکز ماندیگا: این مرکز در منطقه ماندیگا (در پانزده کیلومتری شهر کیگوما) قرار دارد و دویست دانش آموز در آن مشغول تحصیل هستند. در این مرکز علاوه بر تدریس متون دینی، دروس رسمی آکادمی نیز تدریس می شود. همچنین در کنار فعالیت آموزشی، مبلغانی را تربیت می کند که در بین مردم مشغول تبلیغ مذهب هستند و لذا بسیاری از مردم این منطقه به مذهب امامیه گرایش پیدا کرده اند.

مرکز سیمبو: این مرکز در منطقه سیمبو و در چهل کیلومتری کیگوما واقع شده که با کمک خیّرین خوجه در زمینی به مساحت 3000 متر مربع بنا شده است. این مرکز علاوه برفعالیت های آموزشی، به امور تبلیغی نیز می پردازد.

مرکز بسانزا: این مرکز در منطقه ای از توابع شهرستان کسولو واقع شده است که دوّمین شهر مهم استان کیگوما به حساب می آید. یکی از شیوخ بزرگ این منطقه به مذهب تشیع تشرف پیدا کرد و بالتبع همه پیروان وی نیز شیعه شدند. این مرکز و مسجد که در جوار آن است، به وی واگذار گردید و مبلّغین در آن مشغول تبلیغ شدند.

مرکز روتاله: مرکز روتاله در حومه شهر کیگوما قرار دارد و بعضی از فارغ التحصیلان حوزه اهل البیت علیهم السلام کیگوما در آن مشغول به تبلیغ هستند.

مرکز ماکزیگا: منطقه ماکزیما در 120 کیلومتری کیگوما قرار دارد و یکی از مهم ترین و بزرگ ترین مناطق استان به شمار می آید. این مرکز در زمینی به مساحت 2500 متر مربع با کمک یکی از خیرین خوجه اثنی عشری ساخته شده است.

مرکز سُنوکا: این مرکز در منطقه سُنوکا و در صد کیلومتری شهر کیگوما (در ساحل دریاچه تانگانیکا) قرار دارد.

3- حوزه اهل البیت(ع) آروشا: یکی دیگر از حوزه دینی مهم شیعیان بومی تانزانیا است که (در شهر موشی در 80 کیلومتری شهر آروشا احداث شد و پس از چند سال به) شهر آروشا منتقل شد. این حوزه علمیه را شیخ حسین الصویلم از مشایخ بزرگ منطقه شرقی عربستان در سال 1987 م تاسیس کرد و اکنون نیز شیعیان کویتی و طیف شیرازی ها از این مرکز حمایت می کنند. این حوزه علاوه بر بخش های مختلفی مانند دفتر مدیر، کتابخانه، اتاق تدارکات، کلاس های درس و خوابگاه طلاب و استادان، از امکانات فنی چاپ و تکثیر، دو دستگاه اتومبیل سواری و یک دستگاه مینی بوس نیز برخوردار است. در کنار مدرسه مسجدی به نام مسجد الزهراء واقع است که همه نمازهای جماعت، دعاها و مراسم و اعیاد مذهبی در آن برگزار می شود. همچنین این مرکز ده شعبه فرعی دیگر را مدیریت می کند.

پس از بازگشت شیوخ شیعه عربستان، مدیریت حوزه به شیخ غلامحسین اوکیرا از فارغ التحصیلان حوزه علمیّه قائم مامازن ورامین واگذار شد؛ ایشان نیز چند سال پیش مرحوم شدند و مدیر کنونی شیخ سلمان از فارغ التحصیلان حوزه علمیّه قائمیّه تهران است. سطح آموزشی این حوزه دوره تمهیدی و تا حدودی کاردانی است؛ هفت نفر مدرّس در آن تدریس می کنند که از فارغ التحصیلان حوزه های علمیه سوریه، ایران و بومی این کشور هستند. بیش از نود طلبه از نقاط مختلف تانزانیا و برخی از کشورهای شرق آفریقا در مرحله تمهیدی و کاردانی در این حوزه مشغول به تحصیل هستند. دوره آموزشی آن چهارساله است و بیشتر متون درسی و برنامه های آن از جامعه المصطفی گرفته شده است.

این حوزه توسط مؤسسه سیدالشهدا علیه السلام با مدیریت حاج جمیل کمال و لجنة اهل البیت علیهم السلام با مدیریت حاج صالح عاشور کویتی پشتیبانی می شود و لذا مشکل خاصی از نظر مالی ندارند. بسیاری از دانش آموختگان این حوزه پس از فارغ التحصیل شدن، با ساختن یک باب مسجد و خانه عالم و مدرسه توسط خیرین کویتی در بعضی از مناطق کشورهای شرق آفریقا، مشغول به تبلیغ و تدریس می شوند. روی این اساس می توان ادعا کرد این حوزه سهم بسیار بزرگی در نشر مذهب اهل البیت علیهم السلام در مناطق مختلف شرق آفریقا دارد.

بیش از شصت مسجد و مدرسه در شهرهای مختلف شرق آفریقا وابسته به این حوزه است و همه ائمه جمعه و جماعات و مبلّغین این مراکز از فارغ التحصیلان این حوزه می باشند. حوزه اهل البیت علیهم السلام با خرید یک قطعه زمین بزرگ به مساحت ده هزار متر مربع در حومه شهر آروشا توسط خیرین کویتی و عربستانی، ساختمان بسیار بزرگی را بنا کرده است که سال قبل افتتاح شد. ساختمان جدید حوزه از جهت وسعت و امکانات مختلف در شرق آفریقا نمونه است. مسئولین حوزه در نظر دارند ساختمان قدیمی را که در مرکز شهر قرار دارد به بخش خواهران اختصاص دهند.

 مدیران این حوزه گرایش زیادی به مرحوم آیت الله سیّد محمد شیرازی دارند و بیشتر آن ها در حال حاضر از آیت الله سیّد صادق شیرازی و سیّد محمّد تقی مدرّسی تقلید می کنند؛ در عین حال ارادت خاصی نسبت به نظام جمهوری اسلامی و رهبر معظم آن دارند.

4- حوزه علمیه حضرت  ابوالفضل علیه السلام: در شهر تانگا در فاصله 400 کیلومتری دارالسلام قرار دارد و توسط شیخ شافع محمد از فارغ التحصیلان لبنان اداره می شود. این حوزه در سال 1999 میلادی با همت مؤسسه اهل البیت علیهم السلام راه اندازی شد و سطح علمی آن در حد تمهیدی و کاردانی است. پنج نفر از اساتید که اغلب از فارغ التحصیلان حوزه های بومی تانزانیا و جزیره لامو در کنیا هستند، مسئولیت تدریس طلاب را به عهده دارند. قریب به چهل طلبه در سطح تمهیدی و تا حدودی کاردانی به مدت چهار سال در این حوزه تحصیل می کنند.

این حوزه از نظر پشتیبانی وابسته به مؤسسه اهل البیت علیهم السلام کویت با مدیریت حاج بهمن است و مشکل چندانی ندارد. همچنین علاوه بر ساختمان مرکزی که در شهر تانگا دارد، تعدادی مراکز وابسته نیز در مناطق مختلف تانگا راه اندازی نموده است که فارغ التحصیلان، مشغول تبلیغ و تدریس در این مراکز می باشند.

5- حوزه علمیه حضرت زهرا سلام الله علیها: چهار سال است که با همت دکتر علی دینا از فارغ التحصیلان جامعه المصطفی در مرکز شهر دارالسلام و در جنب مسجد شیعیان خوجه راه اندازی شده است؛ این حوزه زیر نظر بخش تبلیغ فدراسیون شیعیان خوجه اداره می شود. سطح درسی آن برگزاری دوره های تمهیدی، بلکه می توان گفت دوره های معارف اسلامی برای خواهران در سنین مختلف است.

مدیریت آن به عهده عالم فرهیخته دکتر علی دینا است و معاونت آموزشی را خانم سکینه کرم علی از فارغ التحصیلان جامعه الزهراء بر عهده دارد. اساتید آن نیز از فارغ التحصیلان حوزه علمیّه قم هستند. قریب به صد نفر از خواهران در سنین مختلف (از سن 14 تا 80 سالگی) در دروس این حوزه شرکت می کنند. در کنار این حوزه علمیه، حوزه ای برای برادران نیز راه اندازی شده که می توان گفت تخصصی است و دروس حوزوی در آن با اهتمام بیشتری دنبال می شود. در بخش برادران بیست نفر عصرها مشغول به تحصیل هستند و مدیریت این بخش را شیخ کرم علی از فارغ التحصیلان جامعه بر عهده دارد.

6- حوزه علمیه امام صادق علیه السلام: این حوزه در شهر دارالسلام و در منطقه کیگوگو واقع است که توسط آقای شیخ جلال حمید اداره می شود. وی از فارغ التحصیلان حوزه علمیّه صور لبنان است و این حوزه را با حمایت بخش تبلیغ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دفتر مقام معظم رهبری و سازمان مدارس خارج کشور سابق راه اندازی نموده اند.

دوره تحصیلی در این حوزه چهار سال است و دروس دوره تمهیدی و تا حدودی کاردانی در آن تدریس می شود. اساتید آن بیشتر از فارغ التحصیلان حوزه های بومی و برخی از فارغ التحصیلان حوزه های علمیّه سوریه و لبنان هستند و در حال حاضر بیش از 230 طلبه از نقاط مختلف تانزانیا و برخی از کشورهای پیرامونی، در این حوزه تحصیل می کنند. از امتیازات ویژه این حوزه علمیه وجود ساختمان های بسیار خوب و امکانات بسیار عالی است. شیخ جلال حمید علاوه بر تدریس و مدیریت این حوزه، درزمینه تبلیغ نیز بسیار فعّال هستند و می توان ادعا کرد که ایشان خطیب منحصر به فرد شیعه در تانزانیا است. از خصوصیات منبر ایشان قرائت عزاء و ذکر مصیبت به زبان انگلیسی است که سایر مبلّغین بومی از این توفیق محروم هستند و همین امر موجب شهرت خاص ایشان در امر تبلیغ شده است.

7- انجمن حضرت زهرا(س): از بهترین حوزه های علمیه خواهران تحت حمایت بنیاد دارالهدی در دارالسلام است که به صورت یک انجمن مردم نهاد در راستای گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم السلام و انقلاب اسلامی در سال 2004 م به ثبت رسید. (در حال حاضر انجمن تبدیل به مدرسه آکادمیک شده است و به صورت آموزش های رسمی دانش آموز می پذیرد.) هدف اصلی آن، تعلیم آموزه های تشیع در میان بومیان است، ولی در عین حال به فعالیت های خیریه در جهت بهبود وضعیت معیشتی زنان شیعه نیز می پردازد.

8- حوزه علمیه قائم(عج) شهر تانگا: این حوزه در سال 2005 م توسط آقای حسنین یکی از خیرین شیعیان خوجه راه اندازی گردید و مدیریت آن به آقای سید عارف نقوی از فارغ التحصیلان حوزه علمیّه قم واگذار شد. سپس آقای سید عارف نقوی به حوزه علمیّه بلال دارالسلام منتقل شد و آقای سیّد حسن نجاتی از فضلای ایرانی مدیریت آن را به عهده گرفت. این حوزه هشت مدرّس دارد که اغلب از فارغ التحصیلان حوزه های علمیّه ایران و نجف و سوریه هستند.

بیش از چهل نفر از طلاب در حوزه قائم تحصیل می کنند و سطح آموزشی آن دوره کاردانی و تا حدودی دوره کارشناسی فقه و معارف است. این حوزه مورد حمایت آیت الله العظمی مکارم شیرازی است و همه ساله هیاتی از طرف ایشان جهت بازدید و برگزاری امتحانات به تانزانیا می آیند. سؤالات امتحانی آخر سال نیز از سوی دفتر ایشان طراحی و پس از برگزاری امتحانات، اوراق امتحانی به قم ارسال و توسط اساتید تصحیح می شود.

حوزه علمیّه قائم علیه السلام دارای مراکز تبلیغی و آموزشی زیادی در مناطق مختلف تانگا است که اغلب مبلّغین و مدرسین این مراکز، از طلاب فارغ التحصیل این حوزه می باشند. مشرف عام این حوزه آقای حسنین می گوید: طلاب این حوزه پس از گذراندن یک دوره پنج ساله برای تبلیغ آمادگی پیدا می کنند و ضرورت ندارد که به ایران و نجف بروند؛ مردم این مناطق به مجتهد و محقق نیاز ندارند، بلکه آنان به مبلّغی احتیاج دارند که ضروریات دین را بداند و طلاب ما در این چند سال مسائل مبتلی بها را فرا می گیرند. در کنار حوزه برادران، بخش خواهران وجود دارد که بیش از سی نفر از خواهران دروس حوزوی را تا سطح کاردانی فرا می گیرند.

9- مدرسه امام محمد باقر(ع) شهر تانگا: در این حوزه قریب به سی نفر طلبه در دوره تمهیدی مشغول به تحصیل هستند و مدیر آن شیخ علی عمار از فارغ التحصیلان حوزه علمیه سوریه است. حوزه امام محمد باقر علیه السلام با پشتیبانی مؤسسه سیدالشهداء کویتی ها احداث شده و یکی از فعالیت های عمده آن تبلیغ در روستاها و مناطق دور دست شهر تانگا است. شیخ عمار عشق و علاقه خاصی به تبلیغ دارد و لذا فعالیت های گسترده ای را در امور تبلیغی پی می گیرد و فارغ التحصیلان را نیز در بخش تبلیغ کمک می کند. این حوزه علاوه بر پشتیبانی خیرین کویتی، از کمک های بسیار خوب علماء و مؤسسات شیعی شرق عربستان نیز برخوردار است. برخی از علماء عربستان به این حوزه تردد دارند و فعالیت در بخش علوم حوزوی نیز در دستور کار است.

10- حوزه اهل بیت علیهم السلام شهر دودوما: این حوزه در شهر دودوما در فاصله بیش از 400 کیلومتری دارالسلام به طرف مرکز این کشور واقع است که با پشتیبانی خیرین خوجه اثنی عشری و زیر نظر آقای شیخ حسین مسلم بانجی در سال 2007 م تاسیس شد. شیخ یوسف از فارغ التحصیلان سوریه و دو نفر دیگر از دانش آموختگان حوزه های تانزانیا، مسئولیت تدریس طلاب را بر عهده دارند. قریب به سی نفر طلبه در این حوزه مشغول به تحصیل هستند و در یک دوره آموزشی چهار ساله مقطع تمهیدی و برخی از مواد کاردانی را فرا می گیرند.

همچنین این حوزه دارای مرکز آموزشی آکادمی است و در مجموع تحت اشراف مؤسسه دارالمسلمین توسط آقای مسلم بانجی از فارغ التحصیلان ایران اداره می شود. در بخش آکادمی این مرکز، بیش از  هفتصد دانش آموز، در سطوح مختلف مشغول به تحصیل هستند.

11- حوزه علمیّه امیرالمؤمنین(ع) در جزیره پمبا: این حوزه در سال 1997 م با همت یکی از تجّار شیعه بومی تانزانیا به نام عبدالواحد و با پشتیبانی برخی از شیعیان خوجه مقیم انگلستان، در زمینی متعلق به خانواده پدری ایشان، در جزیره پمبا تأسیس شد. این حوزه تا سال 2008 م فعالیت های بسیار خوبی داشت و اساتیدی از فارغ التحصیلان حوزه اهل البیت علیهم السلام آروشا، آن را اداره می کردند. در سال 2008 م بر اثر اختلافاتی که بین اقوام اهل سنت آقای عبدالواحد و شیعیان به وجود آمد، این حوزه از طرف دولت تانزانیا، تعطیل و درب آن پلمپ گردید و مسجدی را که در کنار آن به نام مسجد امیرالمؤمنین علیه السلام ساخته بودند نیز به اهل سنت منطقه واگذار شد و متعاقبا نام آن  به مسجد عمر بن خطاب تغییر کرد.

 نقل می کنند روزی که می خواستند درب این حوزه را ببندند، قاضی جزیره پمبا، به میان مردم آمد و با دستان خود درب حوزه را پلمپ کرد و اعلان نمود که ما با افتخار امروز در این جزیره، یکی از مراکز شیعه را تعطیل می کنیم. شیعیان منطقه پمبا، بعد از تعطیل شدن حوزه، با اجاره ساختمانی در جوار آن  از سال 2011  فعالیت های محدود حوزوی را با مدیریت آقای عبدالله مکامی از فارغ التحصیلان حوزه علمیه سوریه آغاز کردند. در واقع سبب تعطیلی حوزه پمبا، یک اختلاف خانوادگی نبود و بیشتر توطئه وهابیت و سلفیه در تعطیلی این حوزه نقش داشت. حضور وهابیت در جزیره پمبا بسیار پر رنگ است و إباضیه نیز در آن حضور قوی دارد.

12- حوزه علمیّه سیدالشهدا (الوحده) شهر سنگیدا: این حوزه با پشتیبانی مرکز سیدالشهداء کویتی ها و مدیریت شیخ عبدالکریم جمعه از فارغ التحصیلان حوزه علمیه قائم تهران، در سال 2002 راه اندازی شد و متعاقبا  بخش خواهران در سال 2010 م شروع به فعالیت کرد. در حال حاضر بیست طلبه در بخش برادران و چهل طلبه خواهر در بخش خواهران با تدریس چهار استاد مشغول به تحصیل هستند. دوره آموزشی حوزه سه ساله است و طلاب برادر پس از گذراندن دوره، جهت ادامه تحصیل وارد حوزه اهل البیت علیهم السلام آروشا می شوند و خواهران نیز به مرکز ولیعصر (عج) کیباها می پیوندند.

 شهر سنگیدا بعد از شهر دودوما است و بیش از هفتصد کیلومتر با دارالسلام فاصله دارد.  جمعیت این شهر بیش از 150000 نفر است و  اکثریت آن را مسلمانان تشکیل می دهند. مسلمانان شهر سنگیدا، شهرت خاصی به فراگیری دروس دینی دارند و لذا بسیاری از علمای تانزانیا  و بخصوص شیعیان، از این شهر بر خواسته اند. به برکت این حوزه و فعالیت های تبلیغی، شمار زیادی از مسلمانان منطقه به مذهب تشیع روی آورده اند.

13- حوزه علمیّه رسول أعظم (ص) زنگبار: این حوزه در سال 2002 م با پشتیبانی شیعیان خوجه در جزیره زنگبار راه اندازی شد و مدیریت آن بر عهده سید حافظ از فارغ التحصیلان حوزه علمیه سوریه گذاشته شد. در سال 2007 م  به خاطر اختلافات شدید بین شیعیان و سنی های منطقه، دولت حوزه را تعطیل کرد و شیعیان زیادی نیز از سوی نیروهای دولتی و مخالفین تندرو مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. در این حوادث یک نفر از مخالفین به طور مشکوکی کشته شد و  بعد از آن دیگر کسی نتوانست این حوزه را دوباره افتتاح کند. در پی آن، ساختمان حوزه و مسجد از سوی عناصری از وهابی ها مورد نهب و سرقت قرار گرفت و حتّی درب و پنجره های آن نیز به یغما برده شد.

14- حوزه بلال شهر موانزا: این حوزه قریب به ده سال است که از طرف مرکز بلال مسلم میشن در شهر موانزا راه اندازی شده است. بیست طلبه دوره تمهیدی در آن مشغول تحصیل هستند و مدیریت مدرسه را آقای شیخ باقری از فارغ التحصیلان حوزه علمیّه سوریه بر عهده دارد.

15- حوزه علمیه سیدالشهدا در شهر موشی: این حوزه با حمایت مرکز سیدالشهداء کویتی ها و مدیریت شیخ معراج سالم از فارغ التحصیلان حوزه علمیه سوریه در سال 2008 م راه اندازی شد. حدود سی طلبه در مرحله تمهیدیه در حوزه تحصیل می کنند و سه نفر از دانش آموختگان حوزه اهل البیت علیهم السلام آروشا، مسئولیت تدریس طلاب را بر عهده دارند.

16- حوزه علمیّه التعلیم والتربیّة: این حوزه با کمک گروهی از تجّار خوجه موسوم به جی ایت با مدیریت شیخ ناصر حماد عمر از فارغ التحصیلان جامعه المصطفی در سال 2010 م در زمینی به مساحت 3000 متر مربع در مرکز ویپاز بنا شد و ساختمان های خوبی دارد. مدرسه 140 طلبه در مرحله تمهیدی دارد که هشت نفر از اساتید (اغلب از فارغ التحصیلان جامعه المصطفی و حوزه های سوریه) تدریس طلاب را بر عهده دارند. از خصوصیات حوزه التعلیم و التربیه این است که طلاب در کنار دروس حوزوی، دروس آکادمی را نیز فرا می گیرند و در طول چهار سال علاوه بر گذراندن دوره تمهیدیه حوزه علمیه، دیپلم خود را نیز از وزارت آموزش پرورش تانزانیا دریافت می کنند و بدین خاطر بیشتر فارغ التحصیلان آن راهی دانشگاه می شوند.

17- حوزه علمیه قم سیتی: این حوزه با کمک خیرین ایرانی و شیعیان خوجه و مدیریت شیخ سالم لحنکا از فارغ التحصیلان نمایندگی جامعه المصطفی در سوریه در یکی از نواحی شهر دارالسلام راه اندازی شد. بیشتر طلاب مدرسه از مناطق جنوبی تانزانیا و بویژه از شهر کیلوا و جزیره مافیا هستند. در کنار حوزه، یک مدرسه آکادمی در مرحله ابتدائی نیز وجود دارد.

18- حوزه علمیه ابوذر غفاری: این حوزه با مدیریت شیخ شعبان مسبح و پشتیبانی برخی از شیعیان خوجه در حومه شهر دارالسلام احداث شده است و اکنون قریب به چهل طلبه در آن، در سطح تمهیدی مشغول به تحصیل هستند. موسسین مدرسه ابوذر غفاری به گونه ای تندرو هستند و رویکرد ضد ولایت فقیه دارند و لذا بعید نیست در آینده چالشی برای شیعیان تانزانیا به وجود آید. بانیان مدرسه بویژه سید زکی امام فرزند ارشد مرحوم سید اختر رضوی مواضع تندی نسبت به مقوله ولایت فقیه دارند و ظاهرا تاسیس این حوزه نیز با انگیزه مبارزه با این تئوری طراحی شده است. آن ها تلاش های زیادی انجام دادند تا حوزه تحت اشراف دفتر آیت الله العظمی سید سعید الحکیم قرار گیرد؛ ولی مسئولین دفتر ایشان پس از دو بازدید از تانزانیا و نشست با مسئولین این حوزه، درخواست را نپذیرفتند. به همین دلیل حوزه علمیه ابوذر غفاری به نحوی منزوی شده است و در حالت رکود به سر می برد.

 

منبع: کتاب «شیعیان تانزانیا وضعیت دینی، فرهنگی و اجتماعی»، نوشته سید احمد سیدمرادی، ص 297- 284.