وضع مسلمانان کومور

  • کد خبر: 2868
  • منبع خبر: کتاب «شیعه در آفریقا»

خلاصه گفته می شود اسلام برای اولین بار قرن ها پيش به وسيله مردمانی از سواحل خلیج فارس از جمله تجار ايراني شیراز به این جزایر وارد شد.


اتحادیه جزایر کومور

مجمع الجزایر کومور در آب های اقیانوس هند در جنوب شرق آفریقا (در شرق سواحل موزامبیک و شمال غربی ماداگاسکار) قرار دارد؛ نام کومور از واژه عربی "القمر" گرفته شده است. اين كشور از اتحاد چهار جزيره استراتژیک موهيلي، آنژوان، موروني و مايوت تشكيل شده و بيش از 800000 نفر جمعيت دارد؛ پايتخت اين كشور موروني است.

کومور در حدود قرن پنجم به وسیله آخرین گروه مهاجران اندونزیایی مسکون گردید و تا قرن دوازدهم میلادی که بازرگانان مسلمان از کیلوا وارد این جزیره شدند، از قاره آفریقا جدا ماند. به دنبال آن سلطان عمان پرتغالی ها را از کومور بیرون راند و آنجا را تحت الحمایه زنگبار قرار داد. در قرن نوزدهم زنگبار از سلطان نشین عمان جدا شد و فرانسویان در سال 1843م در جزیره مایوت مستقر گردیدند و به مرور زمان بر سراسر مجمع الجزایر کومور مسلط شدند. با توجه به تجربیات جنبش های استقلال طلبانه در آفریقا، جنبش آزادیبخش ملی کومور نیز شکل گرفت و با ائتلاف دیگر احزاب به جبهه ملی کومور مبدل گردید و سرانجام فرانسویان را در 1974 به قبول برگزاری یک همه پرسی وادار نمود و اکثریت عظیم مردم به استقلال کشورشان رای دادند. (سازمان جغرافیایی، 1389، کومور).

 

وضع مسلمانان کومور

از جمعیت 800000 نفری کومور 98 تا 99 درصد مردم مسلمان (عمدتا شافعی مذهب) و یک تا دو درصد مسیحی (کاتولیک و پروتستان) هستند. گفته می شود در سال 632 میلادی به دنبال شنیده شدن ندای دین اسلام، ساکنان جزایر کومور فرستاده ای را به نام قومره لو به مکه اعزام کردند، اما زمانی این دریانورد به آنجا رسید که پیامبر از دنیا رفته بود؛ لذا او پس از مدتی اقامت در مکه به منطقه قنبالو مراجعت کرد و جزیره نشینان کومور به تدریج اسلام آوردند. تجار و بازرگانان عرب نیز که با این منطقه داد و ستد داشتند، موجب ورود فرهنگ اعراب و دین اسلام به این جزایر شدند.

همچنین گفته می شود اسلام برای اولین بار قرن ها پيش به وسيله مردمانی از سواحل خلیج فارس از جمله تجار ايراني شیراز به این جزایر وارد شد و حسن بن عیسی از حکام شیرازی ها در منطقه شرق آفریقا در قرن شانزدهم میلادی اولین کسی بود که اقدام به بنای مساجد متعدد نمود. در قرن نوزدهم شیخ عبدالله درویش از صوفیه شروع به ممارست شعائر اسلامی در کومور کرد و کتاب های زیادی در باره ادبیات اسلامی به زبان سواحیلی تالیف نمود. 

در حال حاضر صدها مسجد و مدرسه دینی در کومور در زمینه تبلیغ دینی و آموزش های اسلامی فعالیت می کنند، از جمله مسجد بزرگ و جدید که با کمک های امیر شارجه در سال 1998 در مورونی ساخته شد. معمولا همه اطفال دو سه سالی را در مدارس قرآنی حاضر می شوند و زبان عربی و کلیات دین اسلام را فرا می گیرند. بسیاری از مردم نیز در مناسبت های مختلف اسلامی به زیارت قبرهای بزرگان دینی و پایه گذاران طرق صوفیه می روند. مسلمانان اعیاد فطر، قربان، لیله المعراج و مولدالرسول9 را جشن می گیرند و به شادی و سرور می پردازند. عید فطر نیز در کومور تعطیل رسمی است و مردم با پوشیدن لباس های نو در نماز عید فطر شرکت نموده و سپس به دیدار یکدیگر می روند. امروزه اسلام پس از تسلط یکصد و چهل ساله فرانسوی ها بر مقدرات مجمع الجزایر کومور و تاثیر فرهنگ آنان، همچنان زنده و حاکم بر این کشور است.

طریقت های صوفیه نیز جایگاه مهمی در حیات مذهبی کومور دارند و بیش از نیمی از مردم این کشور به طریقت های مختلف تعلق خاطر دارند. شاذلیه مهم ترین طریقت صوفیه در کومور است و نزدیک به نیمی از صوفیان این کشور پیرو آن هستند. این طریقت در کومور توسط سعید بن محمد المعروف (متوفی 1904م) بنیان گذارده شد و آرامگاه او در مورونی و در زاویه میره رنی قرار دارد که مورد احترام زیادی است. دیگر طریقت های مهم کومور قادریه (40 درصد) و رفاعیه (10 درصد و بیشتر در آنژوان) هستند. طریقت علویه نیز پیروان محدودی در این کشور دارد.

 

منبع: کتاب «شیعه در آفریقا»، سید احمد سیدمرادی، بوستان کتاب، قم، 1399، ص 762- 760.