اسلام در گینه بیسائو

  • کد خبر: 2887
  • منبع خبر: کتاب «شیعه در آفریقا»

خلاصه اسلام در دوره حکومت مرابطون در قرن 11 میلادی به وسیله مبلغان و تجار به این سرزمین راه یافت.


با توجه به مرزهای مشترک گینه با سنگال، می توان گفت اسلام در دوره حکومت مرابطون در قرن 11 میلادی به وسیله مبلغان و تجار به این سرزمین راه یافت. سپس جمعیت مسلمانان رو به فزونی گذاشت و به تدریج آنها اقدام به ساخت مساجد و مدارس دینی نمودند. در اواخر قرن سيزدهم نیز پيشروى اسلام از جانب فوتاجالون شدت گرفت. در مجموع مى توان گفت كه گرایش به اسلام در اين سرزمین، نتيجه دو جريان متقارن بود، يكى از اين جريان ها عملیات های جهادی بود كه از سوى المامى هاى (رهبران اسلامى) فوتاجالون رهبرى مى شد و جريان ديگر شور و حرارت بازرگانان مسلمان و ماندينگ هاى مسافر بود كه بى صدا و موثر انجام وظیفه می کردند. مسلمانان گينه بيشتر در بخش داخلى اين كشور زندگى مي كنند يعنى در جائى كه مهاجرت ماندينگ ها و پل ها به آنجا چشمگيرتر بوده است. همچنین این کشور به دلیل ارتباط با استان كازامانس در جنوب سنگال، همواره تحت تأثير مسلمانان آن سامان قرار داشته و سرنوشت آن نمی تواند جدای از آنان باشد، ازین روی طریقت های صوفیه و بطور مشخص قادریه و تیجانیه در بين ماندينگ ها و دیگر قبائل گینه رايج است.

در دهه های اخیر "جمعیه الدعوه الاسلامیه العالمیه" وابسته به لیبی و "لجنه مسلمی افریقیا" وابسته به سلفی های کویت، اقدامات گسترده ای را برای نشر اسلام در نقاط مختلف کشور انجام داده اند، بگونه ای که گروه هایی از مردم دست از عقائد سنتی خود برداشته و به اسلام روی آورده اند. فقط در یک مورد 67 نفر از قبیله بیبیل در یک مراسم رسمی اسلام خود را اعلان کردند و شهادتین گفتند.

همچنین طریقت تیجانیه پیروان بسیاری در این کشور دارد که متاثر از تیجانی های سنگال بوده و هست. پیروان فرقه قادیانیه (احمدیه) نیز در این کشور فعالیت داشتند که رئیس جمهور پیشین آنان را منع و طرد کرد؛ ظاهرا آنها در حال حاضر فعالیت زیر زمینی دارند. در بین مسلمانان، سلفی های آژانس مسلمانان آفریقا و وهابی های عربستان، میدان دار فعالیت های اسلامی هستند. مساجد خوش رنگ و روی آنها در کنار جاده ها و هر گوشه و کنار کشور به چشم می خورد.

با این وجود، آنان گزافه خواه بوده و هیچ جایی برای دیگران و از جمله شیعیان قائل نیستند. تعدادی ایستگاه رادیوی محلی در کشور فعال است و یکی از آنها وابسته به وهابی هاست که مدام بر علیه تشیع نشر اکاذیب می کند تا جایی که دغدغه جدی شیعیان را برانگیخته است. آنها گفته اند همچنان که فرقه احمدیه را در کشور غیر قانونی اعلام کردیم، اجازه نمی دهیم شیعیان نیز فعالیت نمایند. آنان شبانه روز فعالیت های شیعیان را تحت نظر دارند و آنها را از حقوق و هدایای کشورهای اسلامی در ماه رمضان و عیدین محروم می کنند. از بین آنها سالیانه حدود صد نفر مبلغ به کشورهای عربی اعزام می شوند و تابستان با دست پر و هدایای عید همچون گاو و گوسفند قربانی برای تبلیغ باز می گردند. آنان همچنین بر سر شورای عالی مسلمانان گینه سایه افکنده و در صدد جذب شخصیت های مستقل طریقت تیجانیه هستند.

در فروردین سال 1394 شمسی آقای کارامبا بایو، رئیس اتحادیه جوانان مسلمان گینه بیسائو، ضمن خطرناک و بنیادگرا خواندن شیعیان اظهار داشت که حضور شیعیان تهدیدی برای اتحاد و همزیستی مسالمت‌آمیز بین مسلمانان است!. ابریما سانها، یکی از اعضای شورای عالی اسلامی گینه نیز با دلایلی واهی مدعی شد که شیعیان مخالف ارزش‌ها و تعلیمات حضرت رسول 9 هستند و از دولت خواست شیعیان را از گینه اخراج کند.

این در حالی است که تعداد شیعیان بومی و مهاجر، بسیار اندک و در اقلیت جدی هستند. شیعیان بومی در شهرهای بیسائو، بافتا، گابو و روستای سینجان صمبه زندگی می کنند و حدود صد خانوار از شیعیان لبنانی نیز در بیسائو حضور دارند که عمدتا مشغول فعالیت های تجاری هستند و از مشکلات متعددی رنج می برند. آنان مسجد و روحانی مستقر ندارند و به دلیل مشکلات امنیتی و تحصیل فرزندان خود، بیشتر در حال تردد به لبنان هستند. تشیع برای اولین بار توسط همین لبنانی ها وارد این کشور شد و پس از انقلاب اسلامی ایران از طریق مبلغان بومی، توزیع کتب و رسانه های گروهی به خانه های بومیان گینه ای راه یافت و آنها را با مکتب اهل بیت علیهم السلام آشنا نمود. شیعه در زمان حاضر با همه فراز و نشیب ها و ایجاد مشکلات از سوی مخالفان در این کشور حضور دارد و معارف اهل بیت علیهم السلام را برای مردم محروم منطقه بیان می کند. شماری از دانشجویان نیز روانه ایران شده و در حال تحصیل علوم دینی در جامعه المصطفی هستند. یکی از آنان شیخ جعفر بیایی است که برای تبلیغ به وطن خود تردد می کند.

 

منبع: کتاب «شیعه در آفریقا»، سید احمد سیدمرادی، بوستان کتاب، قم، 1399، ص 553 - 550.