مصاحبه با محمّدباقر مونتوبوتو از شیعیان کنگو

  • کد خبر: 349
  • منبع خبر: فصلنامه شیعه شناسی، شماره 8

خلاصه نوشتار ذیل حاصل گفت وگوی مؤسسه «شیعه شناسی» با آقای محمّدباقر مونتوبوتو از شیعیان کنگو درباره وضعیت این کشور و شیعیان آن است. ایشان ابتدا مسیحی بوده، سپس به مذهب تسنّن گرایش پیدا کرده اند و در نهایت، به مذهب تشیّع مشرّف شده اند. اکنون در سطوح عالی رشته علوم سیاسی مشغول تحصیل هستند.


شیعه شناسی: لطفا در ابتدا خودتان را معرفی کنید و بفرمایید در چه رشته ای تحصیل می کنید؟

مونتوبوتو: محمّدباقر مونتوبوتو، اهل «کیتچاسای» کنگو هستم، ۲۸ سال سن دارم و مدت پنج سال است که در دانشگاه در رشته علوم سیاسی تحصیل می کنم.

شیعه شناسی: جمعیت کنگو چقدر است و از این تعداد، چند درصد مسلمان و چند درصد شیعه می باشند؟

مونتوبوتو: در حال حاضر، جمعیت کنگو تقریبا ۶۰ میلیون نفر است که تقریبا یک چهارم این تعداد را مسلمانان تشکیل می دهند و قریب ۳۰ درصد مسلمانان شیعه هستند.

شیعه شناسی: شیعیان در کنگو به چه زبانی صحبت می کنند؟

مونتوبوتو: مردم کنگو به زبان های گوناگونی صحبت می کنند و چون بیشتر مسلمانان و بخصوص شیعیان کنگو در شرق این کشور هستند، به زبان «سواحیلی» تکلّم می کنند. اما اکنون در بسیاری از مناطق کنگو، شیعیان قادرند به زبان های دیگر، به ویژه زبان «لینگالا»، صحبت کنند.

شیعه شناسی: شیعیان کنگو جزو کدام یک از فرق شیعه می باشند؟ آیا شیعه دوازده امامی اند یا شیعه اسماعیلی و یا از فرق دیگر؟

مونتوبوتو: اکثریت شیعیان کنگو شیعه دوازده امامی اند.

شیعه شناسی: دیگر فرقه های شیعه چند درصد از شیعیان کنگو را تشکیل می دهند؟

مونتوبوتو: در مقابل بیش از ۹۸ درصد شیعیان امامی، تنها تعداد اندکی شیعه اسماعیلی هستند. این تعداد هم به دلیل آن است که درست پیش از استقلال کنگو، عده ای از عمّان آمدند و درباره این فرقه تبلیغ کردند. اما این فرقه امروزه تقریبا یک یا دو درصد از کل شیعیان کنگو را تشکیل می دهد و در شرق کنگو زندگی می کنند.

شیعه شناسی: آیا درباره تاریخچه گرایش شیعیان کنگو به مذهب تشیّع اطلاعی دارید؟ آیا از گذشته های دور شیعه بوده اند یا در سالیان اخیر به این مذهب گرایش پیدا کرده اند؟

مونتوبوتو: پیش از استعمار کنگو، گروه هایی از مردم، به ویژه ساکنان شرق که به زبان سواحیلی صحبت می کنند، به اسلام گرویدند. بنابراین، امروزه جمعیتی از شیعیان را در شرق کنگو می یابیم که پیش از این شیعه بوده اند. اما از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی رحمه الله تا به حال، تعداد بسیار از مسلمانان اهل تسنّن به مذهب شیعه گرویده اند.

شیعه شناسی: در حال حاضر، وضعیت اقتصادی شیعیان کنگو چگونه است؟ آیا به لحاظ وضعیت اقتصادی و دارا بودن ثروت، قومی شناخته شده هستند؟

مونتوبوتو: در حال حاضر، وضعیت عمومی اقتصادی مسلمانان و شیعیان کنگو نامطلوب است، به گونه ای که در میان آنان، فرد ثروتمند نمی یابیم. البته به دلیل وضعیت بسیار بد اقتصادی کنگو، زندگی برای همه مردم این کشور بد است، به ویژه مسلمانان که مشکلاتی دارند.

شیعه شناسی: آیا در کنگو تبعیض نژادی، دینی و مانند آن وجود دارد؟

مونتوبوتو: خیر، در کنگو هیچ نوع تبعیض نژادی نمی یابیم؛ زیرا مردم آفریقا عموما مردمی بسیار خوب و بافرهنگ هستند و بخصوص در کنگو، مردمان بسیار خوبی هستند.

شیعه شناسی: وضعیت سیاسی شیعیان در کنگو چگونه است؟ آیا شیعیان در امور حکومتی، دخالتی دارند؟

مونتوبوتو: وضعیت سیاسی مسلمانان، به ویژه شیعیان، در کنگو بسیار وخیم است؛ چرا که در حال حاضر، حتی یک نفر شیعه، که پست سیاسی داشته باشد، پیدا نمی شود.

شیعه شناسی: از لحاظ فرهنگی، مردم کنگو را در چه سطحی ارزیابی می کنید؟

مونتوبوتو: وضعیت عمومی فرهنگی در کنگو بسیار بحرانی است. در کل کشور، حتی یک کتاب فروشی اسلامی نمی توان یافت. به همین دلیل، به نظر بنده، وضعیت فرهنگ اسلامی در کنگو، به ویژه در میان شیعه، در سطح بالایی نیست. فقدان کتابِ حاوی معارف اسلامی یکی از دلایل آن است. آن دسته از کنگویی هایی که در ایران، به ویژه در قم، تحصیل می کنند نیز پس از اتمام تحصیلات خود، به کشورهای دیگر می روند و به کنگو برنمی گردند.

شیعه شناسی: آیا در مساجد کنگو، مردم به اندازه کافی از وجود روحانی برخوردارند؟

مونتوبوتو: در میان شیعیان کنگو، تعدادی روحانی به این معنا که دروس اسلامی، بخصوص معارف مربوط به تشیّع را می خوانند، وجود دارند که شاید تعداد روحانیان کافی باشد، اما سطح دانش آن ها ناکافی است.

شیعه شناسی: آیا روحانیان کنگو همانند روحانیان ایران، لباس مخصوصی دارند؟

مونتوبوتو: روحانیان کنگو، اعم از شیعه و سنّی، به خاطر پوشیدن نوعی لباس عربی (خمیس) از سایر مردم متمایزند، اما آن گونه که در ایران مرسوم است، عبا و قبا و مانند آن نمی پوشند.

شیعه شناسی: در حال حاضر، چند طلبه کنگویی در حوزه علمیه قم مشغول تحصیل هستند؟ قبلاً چطور؟

مونتوبوتو: در حال حاضر، ۵ نفر از کنگو مشغول تحصیل علوم اسلامی در قم هستند. قبلاً هم همین تعداد مشغول فراگیری علوم حوزوی بوده اند.

شیعه شناسی: آیا طلبه هایی که از قم به کنگو برمی گردند، مورد حمایت مالی کسی قرار می گیرند؟

مونتوبوتو: طلاّب علوم دینی، که در قم تحصیلات خود را به اتمام می رسانند، معمولاً به کشورهای دیگری غیر از کنگو برمی گردند و عملاً یک یا دو نفر از آن ها در کنگو هستند که این دو نیز از سوی هیچ شخص یا نهادی حمایت نمی شوند.

شیعه شناسی: آیا در کنگو حوزه علمیه ای هست که طلاّب در آن به تحصیل بپردازند؟

مونتوبوتو: تنها در کیتچاسا، یک مدرسه علوم اسلامی به نام «دارالحوراء» وجود دارد که مورد حمایت و تأمین ایرانیان است.

شیعه شناسی: در ایام محرّم و سایر مناسبت های مذهبی، چه مراسم و فعالیت هایی از سوی شیعیان انجام می شوند؟

مونتوبوتو: در کنگو، شیعیان در ایام محرّم و یا سایر مناسبت های مذهبی، فعالیت خاصی ندارند، فقط ممکن است در روز عاشورا، استادان مدرسه علوم اسلامی «دارالحوراء» درباره عاشورا به سخنرانی بپردازند. ولی به هر حال، مراسم خاصی برگزار نمی شود.

شیعه شناسی: شیعیان کنگو چه تصویری از امام مهدی(عجل الله) دارند؟ آیا در روز تولّد ایشان مراسم خاصی برگزار می کنند؟

مونتوبوتو: در کنگو، برای این روز مراسم خاصی وجود ندارد و حتی برخی شیعیان، آن طور که لازم است، نمی دانند امام زمان کیست و کجاست و چه روایاتی در مورد ظهور ایشان وجود دارند.

شیعه شناسی: لطفا در مورد ماه رمضان و شب های قدر در کنگو توضیح دهید.

مونتوبوتو: در ایّام ماه رمضان و شب های قدر مراسم متفاوتی برگزار می شوند، ولی معمولاً تفاوت چندانی با هم ندارند.

شیعه شناسی: کدام یک از همسایگان کنگو به فعالیت فرهنگی در کنگو می پردازند و بر فرهنگ کشور شما تأثیر می گذارند؟

مونتوبوتو: همسایگان کنگو، نُه کشورند. از میان این کشورها، چهار کشور تأثیر شگرفی بر کنگو گذاشته اند، بخصوص بر قسمت شرقی که بیش از ۴۴ درصد ساکنان آن به زبان سواحیلی صحبت می کنند. این چهار کشور عبارتند از: اوگاندا، رواندا، بوگوندی (که البته تأثیر کمتری بر شرق کنگو داشته است) و از همه مهم تر، تانزانیا. اما در سایر قسمت های کنگو، نمی توان گفت: چه کشوری بیشترین تأثیر را داشته است. از سوی دیگر، کنگو نیز بر کشورهای دیگر تأثیراتی گذاشته است، به ویژه از لحاظ تبلیغ اسلام. در برازاویل، آفریقای مرکزی، آنگولا و دیگر کشورها، مسلمانان کنگو به تبلیغ اسلام پرداخته اند و بر مردم این مناطق، تأثیرات اسلامی و فرهنگی گذاشته اند. کنگو در مقایسه با دیگر کشورهای آفریقایی، قلب آفریقا محسوب می شود، اگرچه در جنوب و مشرق آفریقا واقع شده است. هر امری که در کنگو اتفاق می افتد، اثر زیادی بر سایر کشورهای آفریقایی دارد.

شیعه شناسی: رابطه شیعیان با اهل سنّت در آنجا چگونه است؟ برای مثال، آیا با یکدیگر ازدواج می کنند؟

مونتوبوتو: قبلاً میان شیعیان و اهل سنّت مشکلی وجود نداشت، اما از چند سال پیش، تحت تأثیر عربستان و سودان، تغییراتی در رفتار اهل سنّت پدید آمده اند و گاهی میان اهل سنّت و شیعیان مشکلات حادّی رخ می دهند؛ همان گونه که در دیگر مناطق دنیا نیز چنین اختلافاتی وجود دارند. در مورد ازدواج هم یک خانواده سنّی به ندرت ممکن است دختر خود را به عقد یک پسر شیعه درآورند، اما در مورد ازدواج یک پسر سنّی با یک دختر شیعه، مشکل چندانی وجود ندارد.

شیعه شناسی: شخصیت های مهم شیعه، اعم از متفکران، دانشگاهیان و حوزویان، چه کسانی هستند؟

مونتوبوتو: متأسفانه امروزه هیچ یک از شیعیان، در مسائل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کنگو نفوذ و دخالتی ندارند. همان گونه که گفتم، وضعیت شیعیان در کنگو واقعا وخیم است.

شیعه شناسی: آیا شیعیان و اهل سنّت در کنگو، زیارتگاه یا معبد مخصوصی دارند؟

مونتوبوتو: هیچ یک از شیعیان و اهل سنّت زیارتگاه یا معبدی خاص ندارند.

شیعه شناسی: در کشور شما، مراسم کفن و دفن یک شیعه به چه صورت برگزار می شود؟

مونتوبوتو: نه تنها مسلمانان، بلکه همه مردم کنگو از وضعیت عمومی مناسبی، به ویژه به لحاظ اقتصادی، برخوردار نیستند. بنابراین، اگر یک شیعه فوت کند، در صورتی که خانواده وی، متموّل باشد، می تواند برای او مراسم ویژه ای برگزار کند. اما به دلیل وضعیت وخیم اقتصادی معمولاً مراسم خاصی برگزار نمی شود.

شیعه شناسی: آیا برای متوفّی، مراسم کفن و دفن و نماز میّت صورت می گیرد؟

مونتوبوتو: گاهی چنین مراسمی برگزار می شود، اما نه همیشه.

شیعه شناسی: شیعیان کنگو بیشتر از کدام یک از مراجع تقلید می کنند و آیا اصلاً مفهوم «تقلید» برای آن ها شناخته شده است؟

مونتوبوتو: به طور کلی، بسیاری از شیعیان کنگو نمی دانند «تقلید» چیست، «مقلّد» کیست و به چه کسی «مرجع تقلید» گفته می شود. اما شیعیان آگاه به معارف اسلامی، بیشتر مقلّد آیه اللّه سیدعلی سیستانی و آیه اللّه فضل الله هستند و علت آن این است که در کنگو تعداد زیادی لبنانی که عموما مقلّد آیه اللّه حسین فضل الله هستند و نیز تعداد زیادی پاکستانی و هندی، که مقلّد آیه اللّه سیستانی هستند، زندگی می کنند. بنابراین، تنها این دو مرجع تقلیدند که تا حدّی در کنگو دارای نفوذند. البته چنان که گفتم مردم عادی معنای تقلید را نمی دانند؛ آن ها صرفا تابع گفته های شیوخ خود هستند و آن شیوخ هستند که از آیه اللّه فضل اللّه یا آیه اللّه سیستانی تقلید می کنند.

شیعه شناسی: آیا شیعیان کنگو در مقایسه با سایر فرق، ویژگی خاصی دارند که با آن متمایز باشند؟

مونتوبوتو: خیر، شیعیان ویژگی خاصی ندارند. وقتی شما مسلمانی را می بینید، نمی توانید تشخیص دهید که از شیعیان است یا از اهل سنّت.

شیعه شناسی: یکی از احکام فقهی شیعه، خمس است. آیا شیعیان کنگو با این حکم، آشنایی دارند؟

مونتوبوتو: تقریبا هیچ یک از شیعیان کنگو نمی دانند «خُمس» یعنی چه. اگر هم بعضی از شیعیان با خمس آشنا باشند، پولی ندارند که بخواهند خمس آن را بدهند. آن ها تنها با زکات آشنا هستند. وضعیت اهل سنت نیز به همین صورت است.

شیعه شناسی: مسلمانان کنگو و بخصوص شیعیان، چه تصویری از جمهوری اسلامی ایران در ذهن خود دارند؟

مونتوبوتو: اگر درباره جمهوری اسلامی ایران صحبت به میان آید، همه شیعیان کنگو، اعم از کنگویی ها، پاکستانی ها، لبنانی ها و هندی ها می گویند: جمهوری اسلامی ایران مرکز اسلام است و صرفا مخصوص شیعیان نیست. ولی ما تأثیر جمهوری اسلامی ایران را بر کنگو نمی بینیم. حتی شاید بعضی از مردم کنگو، آقای خامنه ای را نشناسند و فقط نام «ایران» را شنیده باشند. قبلاً که امام خمینی رحمه الله در قید حیات بودند، بسیاری از مردم به خاطر وجود ایشان، شیعه شدند، اما پس از ایشان بعضی از مردم نه مراجع را می شناسند و نه حتی می دانند جانشین امام خمینی رحمه الله کیست. واژه «جمهوری اسلامی» تنها نام یک کشور قلمداد می شود. از لحاظ سیاست بین الملل نیز باید گفت: مردم کنگو می دانند که کشور ایران دایم به نفع اسلام در حال مبارزه است، اما در کل آفریقا، به ویژه در برخی از کشورهای آفریقایی، تأثیر جمهوری اسلامی مشاهده نمی شود.

شیعه شناسی: به نظر شما، انقلاب اسلامی ایران در کشور کنگو و سایر کشورهای آفریقایی تأثیری داشته است؟

مونتوبوتو: البته تأثیر داشته است. به نظر من، ایران نه تنها در آفریقا، بلکه در کشورهایی آسیایی، اروپایی و سایر کشورها نیز تأثیرات شگرفی داشته است. در مورد آفریقا، که مورد سؤال شماست، باید بگویم: ایران بر آفریقای جنوبی، برخی از کشورهای عربی شمال آفریقا و نیز بر آفریقای مرکزی تأثیر زیادی گذاشته است. کشورهایی نظیر اوگاندا، تانزانیا و تا حدی رواندا از جمله این کشورها هستند. به نظر من، بیشترین تأثیر را می توان در آفریقای مرکزی و در کنگو مشاهده کرد. در کنگو، تعداد زیادی به واسطه تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم انقلاب اسلامی ایران شیعه شده اند. ولی با این حال، باید اذعان کرد که این تأثیرات مختص چند سال و آن هم در گذشته بوده و امروز از آن نفوذ، تأثیر و پیامدها خبری نیست.

شیعه شناسی: شما به عنوان یک کنگویی، چه توقّعات و انتظاراتی از ایران به عنوان مرکز شیعه دارید؟

مونتوبوتو: به عقیده من، اکنون وقت آن رسیده است که جمهوری اسلامی ایران به ارائه پاسخی روشنگر درباره این پرسش ها بپردازد: انقلاب اسلامی و نظام ولایت فقیه یعنی چه؟ امام خمینی رحمه الله که بود؟ جانشین ایشان، آیه اللّه خامنه ای کیست و ایشان در میان امّت اسلامی و نه فقط ایران از چه جایگاهی برخوردار است؟ چرا ما ایشان را امیر تمام مسلمانان در تمام کشورها و نه فقط مسلمانان ایران می دانیم؟ نتایج، پیامدها و تأثیرات انقلاب اسلامی در ایران چه بوده است؟

شیعه شناسی: به نظر شما، برای تحقق این انتظارات، بخصوص برای شناساندن شخصیت امام خمینی رحمه الله و آیه اللّه خامنه ای، چه باید کرد؟

مونتوبوتو: به نظر من، مهم ترین و ضروری ترین اقدام، اقدام فرهنگی است. به عنوان نقطه شروع، معرفی دیدگاه های امام خامنه ای و ارائه رساله و کتاب های ایشان بسیار مؤثر خواهد بود.

شیعه شناسی: شما به عنوان مسلمانی که از چند کشور خارجی بازدید کرده اید، درباره اتحاد شیعه و سنّی چه نظری دارید؟ به نظر شما، در این باره چه اقداماتی باید صورت گیرد؟

مونتوبوتو: با بررسی وضعیت کل امّت اسلامی، اعم از شیعه و سنّی، به این نکته اساسی می رسیم که مشکل بزرگ مسلمانان فقدان وحدت است. امروز در میان امّت اسلام وحدت وجود ندارد. عقیده من در این باره برگرفته از نظرات امام خمینی رحمه الله و امام خامنه ای است. نیاز مسلمانان یک رهبری واحد است. مشکل اهل سنّت هم فقدان رهبری است. اما شیعیان با وجود امام خامنه ای، با این مشکل مواجه نیستند و به همین دلیل است که وحدت و اتفاق مسلمانان به رهبری امام خامنه ای از اهمیت زیادی برخوردار است. البته برای تبیین این واقعیت و دلیل مذکور برای اهل سنّت، تلاش فراوانی لازم است. این کار، گرچه بسیار مشکل است، اما غیرممکن نیست.

شیعه شناسی: آیا والدین شما هم شیعه هستند؟

مونتوبوتو: خیر، تنها مسلمان در خانواده، من هستم.

شیعه شناسی: پیش از مسلمان شدن، به چه دینی معتقد بودید؟ از نحوه شیعه شدن خود بگویید.

مونتوبوتو: همه خانواده من مسیحی هستند. من هم قبلاً مسیحی بودم. البته خانواده من مسیحی واقعی و معتقد هستند؛ یعنی دقیقا اصول و ضوابط کتاب مقدّس را مراعات می کنند. من نیز قبلاً چنین بودم. هنگامی که من به طور جدّی مطالعه کتاب مقدّس را شروع کردم، در برخی قسمت های آن، رهنمودهای اسلام را یافتم؛ چون قبلاً دوستانی مسلمان از کشورهای عربی داشتم که گاهی درباره دین با هم بحث می کردیم. آن ها کتابی درباره مناظره آقای دیدی آمانو و آقای احمد ایدت درباره مسیحیت و اسلام به من معرفی کردند. با مطالعه این کتاب ها بود که دریافتم که واقعا تداوم راه عیسی علیه السلام مساوی است با اسلام. مدت سه سال بدون اینکه مسلمان شوم، به مطالعه کتاب های اسلامی پرداختم. پس از گذشت این سه سال، فهمیدم که مراد واقعی کتاب مقدّس چیست. از این رو، مسلمان سنّی شدم. پس از آن، برای دیدار با برخی مسلمانان به بعضی از کشورهای عربی همچون سودان سفر کردم. در سودان، برای اولین بار، با مذهب شیعه آشنا شدم. پس از ترک سودان، با سیّدی آشنا شدم که چند سال با یکدیگر بحث ها و دیدارهای مکرّر داشتیم. از طریق همان کتب اهل سنّت بود که اسلام واقعی یعنی اسلام حضرت محمد صلی الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام را شناختم. بنابراین، بدون هیچ گونه شکی راه درست، یعنی مذهب شیعه، را برگزیدم.

شیعه شناسی: اگر قرار باشد با آیه اللّه خامنه ای دیدار و گفت وگو داشته باشید، چه مطالبی را با ایشان در میان خواهید گذاشت؟

مونتوبوتو: اگر ان شاءالله روزی امام خامنه ای را ملاقات کنم، در طی این مدت کوتاه، لزوم و ضرورت تبلیغ شیعه در کنگو را برای ایشان توضیح خواهم داد؛ چرا که کنگو کشور بسیار مهمی در آفریقا قلمداد می شود و نفوذ و تأثیر شیعه در آنجا به معنای تأثیر آن در بسیاری از کشورهای آفریقای مرکزی و شرقی خواهد بود. به همین دلیل، ضرورت تبلیغ مذهب شیعه را تأکید خواهم کرد.

شیعه شناسی: وضعیت حجاب زنان مسلمان در کنگو به چه صورت است؟

مونتوبوتو: بعضی از زنان مسلمان، حجاب را رعایت می کنند، ولی غالبا مقیّد به حجاب نیستند.

شیعه شناسی: از نظر جناب عالی، در حال حاضر دشمنان اصلی شیعیان چه کسانی هستند؟ نظرتان درباره آمریکا و اسرائیل چیست؟

مونتوبوتو: امروزه هر کسی در دنیا می داند در حال حاضر آمریکا و اسرائیل دشمنان اسلامند. البته پیش از ۱۱ سپتامبر، این امر برای عده ای روشن نبود، اما پس از واقعه ۱۱ سپتامبر روشن شد. امروزه ما می دانیم که احتمالاً بعضی از بخش های دولت آمریکا حمله به مرکز تجارت جهانی را صورت داده اند، نه مسلمانان. این اطلاعات در منابع خبری موجودند. آن ها این حمله را بهانه ای برای بحران جدید قرار دادند. «بحران جدید» تعبیری است که جرج بوش آن را به کار برد. این بحران آغاز بحران جدیدی علیه اسلام است، نه علیه تروریست؛ زیرا اگر واقعا هدف آن ها مبارزه با تروریسم است، چرا آن ها فقط به گروه ها و کشورهای مسلمان حمله می کنند، در حالی که در اروپا و سایر کشورها و حتی در خود آمریکا، گروه های تروریستی زیادی وجود دارند و وقایع تروریستی فراوانی در این کشورها اتفاق می افتند. برای مثال، در کشور من، کنگو، طی چندین سال، تمام وزرا و رؤسای جمهور به دست آمریکا و اسرائیل کشته شدند. حتما می دانید یک نظرسنجی، که در تمام اروپا برگزار شد، نتیجه آن عجیب و در عین حال، جالب بود. بر اساس این نظرسنجی، همه مردم اروپا بر این باورند که خطرناک ترین کشور برای امنیت بین المللی، اسرائیل است. به همین خاطر است که آقای رومانو برودی می گوید: این رژیم بسیار بسیار خطرناک است. این خطر متوجه کشورهای عربی و به عبارت بهتر، مسلمانان نیست. امروزه هر کسی واقعیت را می بیند و می فهمد. همه می دانند که قربانیان واقعی تروریسم، مسلمانان هستند و عامل حقیقی تروریسم، اسرائیل است. در آفریقا و در کشور من نیز ردّ پای تروریسم اسرائیلی به وفور یافت می شود. در هر تروری که در کشورهای آفریقایی رخ می دهد، با بررسی، متوجه ردّپای اسرائیل می شویم. الحق که امام خمینی رحمه الله درست گفته اند که «آمریکا شیطان بزرگ است.» هنگامی که می گوییم ما نمی توانیم با اسرائیل رابطه داشته باشیم، این گفته یک واقعیت است و رابطه، غیرممکن و محال است.

شیعه شناسی: اکنون که شما تغییر مذهب داده و مسلمان شده اید، رابطه تان با خانواده تان چگونه است؟

مونتوبوتو: من عضوی از یک خانواده بزرگ هستم. بسیاری از خویشاوندانم در کنگو زندگی می کنند و بقیه هم در بلژیک، فرانسه، سوئیس، آلمان و برخی هم در کانادا هستند. ابتدا مشکلاتی به وجود آمدند، آن ها نمی دانستند چرا من مسلمان شده ام و به این خاطر، عصبانی بودند. در اخبار و رسانه ها نیز تبلیغاتی علیه مسلمانان پخش می شدند؛ مثلاً، چنین عنوان می شد که مسلمانان اهل مطالعه و یادگیری علوم نیستند و انسان های فقیری هستند. به همین دلیل، بسیار دشوار است که یک کنگویی بخواهد مسلمان شود، بخصوص اگر تنها فرد مسلمان در خانواده باشد.

شیعه شناسی: آیا اولین بار است به ایران آمده اید؟

مونتوبوتو: خیر، قبلاً هم به ایران آمده ام.

شیعه شناسی: اولین باری که به ایران و قم آمدید، چه چیزهایی توجه شما را به خود جلب کردند؟

مونتوبوتو: اولین بار که به ایران آمدم، امنیت و ثبات موجود در ایران توجه مرا به خود جلب کرد؛ چرا که من تصور دیگری از ایران در ذهن داشتم. در بسیاری از نقاط جهان، مردم اخبار یا تصاویر بدی در مورد ایران ارائه می کنند؛ مثلاً، اگر به کنگو یا بلژیک یا سایر کشورها بروید، هر روز دیدگاه ها، اطلاعات و تصاویر بد و نادرستی در مورد ایران می شنوید. در کنگو هیچ کس نیست که بگوید این اطلاعات اشتباه است. وقتی تبلیغات آمریکا و سایر کشورها علیه ایران هستند، شما به خود می گویید که حتما ایران چنین است. اما زمانی که فردی به ایران سفر می کند، می بیند که واقعا این طور نیست. وقتی با مردم صحبت می کنید، مردم درباره انقلاب و جنگ هشت ساله ایران و عراق تعریف می کنند. دست حمایت امام زمان(عج) در این کشور، قابل مشاهده است و می توان چنین نتیجه گرفت که این انقلاب، انقلاب حضرت مهدی(عج) است. وقتی به قم می آیید، تازه می فهمید که چرا امام خمینی رحمه الله فرمودند: قم، مدینه البرکه است. همه امور مهم مانند انقلاب اسلامی ایران از قم شروع شده و می شوند. امام خمینی رحمه الله نیز پرورش یافته قم است. اگر کسی بخواهد امر مهمی را آغاز کند، باید به قم بیاید. روایاتی وجود دارند که می گویند هنگامی که امام زمان(عج) ظهور می کند، همه امور از قم آغاز می شوند. وقتی شما در قم ماندگار می شوید، دلیل این را خواهید فهمید.

شیعه شناسی: در پایان، اگر مطلب خاصی دارید، بفرمایید.

مونتوبوتو: نکته ای که فکر می کنم توجه به آن برای همه مسلمانان جهان لازم است این است که همه ما باید بدانیم یک امّت هستیم. ما نمی توانیم بگوییم مخاطب این حرف من، تنها مسلمانان این کشور عربی یا مثلاً کشور ایران هستند، مخاطبان من، مسلمانان همه کشورها هستند. عقیده من، که برگرفته از کلام امام خمینی رحمه الله است، این است که امروزه علت تفرقه ما مسلمانان همین است. تأکید دیگر من بر انقلاب اسلامی و ولایت فقیه است. به عقیده من، هر فردی لازم است این انقلاب را ریشه یابی کند و تمام سخنان امام خمینی رحمه الله ، بخصوص سخنان مربوط به وحدت و ولایت فقیه، را همواره به یاد داشته باشد.

شیعه شناسی: از شما که وقت شریفتان را در اختیار ما قرار دادید، تشکر می کنیم.